RBI: સલામત બેંકિંગ માટે જરૂરી બાબતોને સમજવી

ભારતની સૌથી સુરક્ષિત બેંકો: શા માટે SBI, HDFC અને ICICI વિશ્વસનીય છે

આપણામાંથી ઘણા લોકો આપણા પૈસા સુરક્ષિત રાખવા અને તેના વ્યાજમાંથી સારી આવક મેળવવા માટે બેંક ખાતા ખોલે છે. બેંકમાં પૈસા જમા કરાવ્યા પછી, આપણે માની લઈએ છીએ કે આપણા પૈસા સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે. જોકે, બેંક ક્યારે નાણાકીય કટોકટીનો સામનો કરી શકે છે અથવા બંધ થઈ શકે છે તે આગાહી કરવી મુશ્કેલ છે. તેથી, જો તમે તમારા પૈસા સુરક્ષિત રાખવા માંગતા હો, તો આ માહિતી મહત્વપૂર્ણ છે.

દેશની ત્રણ સૌથી સલામત બેંકો

રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI), HDFC બેંક અને ICICI બેંકને દેશની સૌથી સુરક્ષિત બેંકો તરીકે સૂચિબદ્ધ કરી છે. આ બેંકોને ડોમેસ્ટિક સિસ્ટમિકલી ઇમ્પોર્ટન્ટ બેંકો (D-SIBs) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવી છે. આનો અર્થ એ છે કે તેઓ દેશના અર્થતંત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ છે અને બેંકિંગ સિસ્ટમમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

તેમની સુરક્ષા શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?

2014 માં શરૂ કરાયેલા માળખા હેઠળ આ બેંકોને D-SIBs તરીકે ઓળખવામાં આવી હતી. આ બેંકોનું કદ અને આર્થિક યોગદાન એટલું મોટું છે કે તેમને સામનો કરવામાં આવતી કોઈપણ સમસ્યા દેશની નાણાકીય વ્યવસ્થા પર ગંભીર અસર કરી શકે છે. તેથી, સરકાર અને RBI તેમના સ્થિર સંચાલનને સુનિશ્ચિત કરવા માટે ખાસ પગલાં લે છે.

વધારાની મૂડી જાળવવી ફરજિયાત છે

RBI ના નિયમો અનુસાર, D-SIB શ્રેણીમાં સમાવિષ્ટ બેંકોએ સંભવિત જોખમોને પહોંચી વળવા માટે વધારાની કોમન ઇક્વિટી ટાયર 1 (CET-1) મૂડી જાળવવી જરૂરી છે.

• SBI ને બકેટ-4 માં મૂકવામાં આવ્યું છે અને તેને 0.80% વધારાની CET-1 મૂડી જાળવવી જરૂરી છે.
• HDFC બેંક બકેટ-2 માં છે અને તેને 0.40% વધારાની CET-1 મૂડીની જરૂર છે.
• ICICI બેંક બકેટ-1 માં છે અને તેને 0.20% વધારાની CET-1 મૂડી જાળવવી જરૂરી છે.

D-SIB શું છે?

સ્થાનિક પ્રણાલીગત રીતે મહત્વપૂર્ણ બેંકો એવી બેંકો છે જેની દેશના અર્થતંત્ર પર સીધી અને નોંધપાત્ર અસર પડે છે. જો તેઓ નિષ્ફળ જાય, તો નાણાકીય વ્યવસ્થા અસ્થિર બની શકે છે. તેથી, કટોકટીના સમયે સરકાર તેમને સુરક્ષિત રાખવા માટે પહેલા હસ્તક્ષેપ કરે છે.

તમારી બેંક થાપણો કેટલી સુરક્ષિત છે?

જો તમારી બેંક કોઈપણ કારણોસર તૂટી જાય છે અથવા બંધ થાય છે, તો તમારી થાપણો પર મહત્તમ ₹5 લાખ સુધી વીમા કવર ઉપલબ્ધ છે – ભલે તમારા ખાતામાં કુલ બેલેન્સ આ મર્યાદા કરતાં વધુ હોય. જો રકમ ₹5 લાખથી ઓછી હોય, તો સંપૂર્ણ રકમ પરત કરવામાં આવશે.

આ વીમો RBI ની પેટાકંપની, ડિપોઝિટ ઇન્શ્યોરન્સ અને ક્રેડિટ ગેરંટી કોર્પોરેશન (DICGC) દ્વારા પૂરો પાડવામાં આવે છે. આ મર્યાદા પહેલા ₹1 લાખ હતી, પરંતુ ફેબ્રુઆરી 2020 માં તેને વધારીને ₹5 લાખ કરવામાં આવી હતી.