Jairam Ramesh: ઈતિહાસનો રેકોર્ડ કે રાજકીય વિવાદ? નેહરુ-મોદીની તુલના પર દેશભરમાં ચર્ચાઓ
૧૦ જૂન, ૨૦૨૬ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ભારતીય રાજનીતિમાં એક નવો અધ્યાય લખ્યો છે. ૨૬ મે, ૨૦૧૪ના રોજ પ્રથમવાર પદભાર સંભાળ્યા બાદ, આજે તેમના કાર્યકાળના ૪૩૯૯ દિવસ પૂર્ણ થયા છે. આ સાથે તેઓ સ્વતંત્ર ભારતના ઈતિહાસમાં સૌથી લાંબા સમય સુધી ‘સતત ચૂંટાયેલા’ વડાપ્રધાન બની ગયા છે. આ મામલે તેમણે પંડિત જવાહરલાલ નેહરુના ૪૩૯૮ દિવસના રેકોર્ડને પાછળ છોડી દીધો છે. જ્યાં એક તરફ ભાજપ આ સિદ્ધિને દેશના વિકાસ અને સ્થિરતાના પ્રતીક તરીકે ઉજવી રહ્યો છે, ત્યાં બીજી તરફ આ તુલના વચ્ચે કોંગ્રેસ પાર્ટીએ આક્રમક વલણ અપનાવતા તીખી પ્રતિક્રિયા આપી છે.
નેહરુના વારસાનું સ્મરણ અને કોંગ્રેસનો દાવો
કોંગ્રેસ મહાસચિવ જયરામ રમેશે પીએમ મોદીના આ રેકોર્ડ પર પ્રહાર કરતા પંડિત નેહરુના શાસનકાળની સિદ્ધિઓને યાદ અપાવી હતી. રમેશે જણાવ્યું હતું કે, ૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૪૭ના રોજ જ્યારે નેહરુએ પદભાર સંભાળ્યો, ત્યારે તેમણે એક એવી મજબૂત અને બુદ્ધિજીવી કેબિનેટનું નેતૃત્વ કર્યું હતું જેનું ઉદાહરણ દુનિયામાં દુર્લભ છે. તેમના મતે, આધુનિક ભારતનો પાયો એ જ પાંચ વર્ષોમાં નંખાયો હતો.
Jawaharlal Nehru became Prime Minister of India on August 15, 1947 presiding over a stellar Cabinet – the likes of which have rarely been seen in the world. Over the next five years, modern India came into being.
Over 560 princely states were integrated peacefully into the…
— Jairam Ramesh (@Jairam_Ramesh) June 10, 2026
કોંગ્રેસ નેતાએ ગણાવ્યું કે, ૫૬૦થી વધુ રિયાસતોનું શાંતિપૂર્ણ વિલીનીકરણ, ભારતનું બંધારણ ઘડવું, જમીનદારી પ્રથાનો અંત, અનુસૂચિત જાતિ અને જનજાતિ માટે અનામતની જોગવાઈ, અને સિંચાઈ તથા વીજળીના અનેક પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કરવા જેવા કાર્યો નેહરુના નેતૃત્વમાં થયા હતા. તેમણે એ પણ ભારપૂર્વક કહ્યું કે, આ સમયગાળામાં સરદાર પટેલ, ડૉ. આંબેડકર, ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ અને મૌલાના આઝાદ જેવા દિગ્ગજ નેતાઓએ મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. ૧૭ કરોડ મતદારોની યાદી તૈયાર કરી વિશ્વની સૌથી મોટી લોકશાહીમાં પ્રથમ સામાન્ય ચૂંટણી કરાવવી એ નેહરુના સમયની સૌથી મોટી સિદ્ધિ ગણાય છે.
મોદી સરકાર પર ગંભીર આક્ષેપો
પીએમ મોદી અને નેહરુની તુલના પર તીખી પ્રતિક્રિયા આપતા જયરામ રમેશે આક્ષેપ કર્યો કે, “મોદીજીને નેહરુ પ્રત્યે એક પ્રકારની સનક છે અને તેઓ ઈતિહાસના તે સુવર્ણ પૃષ્ઠોને ભૂંસવા માંગે છે.” તેમણે પીએમ મોદીના આ રેકોર્ડને ‘સ્વ-નિર્મિત અને શંકાસ્પદ’ ગણાવતા કહ્યું કે, ભાજપ દ્વારા કરવામાં આવતી આ સરખામણી તાર્કિક નથી.
કોંગ્રેસ નેતાએ આગળ વધીને આરોપ લગાવ્યો કે પીએમ મોદી વર્તમાન ભારતના લોકતંત્ર માટે જોખમી બની ગયા છે. રમેશે દાવો કર્યો કે, ચૂંટણી પંચ અને મતદાર યાદી જેવી લોકશાહીની કરોડરજ્જુ સમાન સંસ્થાઓ આજે જોખમમાં છે. તેમણે કહ્યું કે પીએમ મોદી માત્ર આંકડાઓનો રેકોર્ડ બનાવી રહ્યા છે, પરંતુ વાસ્તવિક લોકતાંત્રિક મૂલ્યોને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યા છે.
આ ઘટનાક્રમ ભારતીય રાજકારણના બે અલગ-અલગ દ્રષ્ટિકોણને ઉજાગર કરે છે. ભાજપ જ્યાં મોદીના નેતૃત્વમાં ભારતની વૈશ્વિક છબિ અને આર્થિક વિકાસને રેકોર્ડની દ્રષ્ટિએ જુએ છે, ત્યાં કોંગ્રેસ આ રેકોર્ડને સંસ્થાગત નબળાઈ અને લોકશાહીના સંઘર્ષ સાથે જોડી રહી છે. ૧૦ જૂન, ૨૦૨૬નો આ દિવસ માત્ર પીએમ મોદીની લાંબી ઇનિંગ્સ માટે જ નહીં, પરંતુ દેશના રાજકીય વાતાવરણમાં વધેલા તણાવ અને વિરોધાભાસી વિચારધારાઓના ટકરાવ માટે પણ યાદ રાખવામાં આવશે.
