રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુને મળ્યા રાહુલ ગાંધી, SIR અને વોટ ચોરીના મુદ્દે ભાજપ-કોંગ્રેસ આમનેસામને!
ભારતીય રાજકારણમાં મતદાર યાદી અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાને લઈને ફરી એકવાર વિવાદ તેજ બન્યો છે. કોંગ્રેસના નેતા રાહુલ ગાંધીના નેતૃત્વમાં વિપક્ષી સાંસદોના એક જૂથે શુક્રવાર, 9 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ સંસદ ભવનથી રાષ્ટ્રપતિ ભવન સુધી પગપાળા માર્ચ યોજ્યો હતો. આ માર્ચનો મુખ્ય હેતુ ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે વિપક્ષની ચિંતાઓ રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ સમક્ષ રજૂ કરવાનો હતો. વિપક્ષી નેતાઓએ મતદાર યાદીમાં થયેલા ફેરફારો અને કથિત રીતે મતદારોનાં નામ દૂર કરવાના મુદ્દે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. માર્ચ પહેલાં વિપક્ષી સાંસદોએ સંસદના સેન્ટ્રલ હોલમાં બેઠક યોજી હતી. ત્યારબાદ તેઓ રાષ્ટ્રપતિ ભવન તરફ આગળ વધ્યા હતા. અહેવાલો અનુસાર, રાષ્ટ્રપતિને મળવા માટે દસ નેતાઓના પ્રતિનિધિમંડળને અંદર જવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, જ્યારે અન્ય સાંસદોએ બહાર રહીને વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.
રાષ્ટ્રપતિ સાથે મુલાકાત બાદ રાહુલ ગાંધીનો મોટો દાવો
રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ સાથે મુલાકાત કર્યા બાદ રાહુલ ગાંધીએ મીડિયાને સંબોધિત કરતાં ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને કથિત ‘વોટ ચોરી’ અંગે વિપક્ષનો પક્ષ રજૂ કર્યો હતો. રાહુલ ગાંધીના જણાવ્યા અનુસાર, રાષ્ટ્રપતિએ વિપક્ષના આરોપોને સીધા નકારી કાઢ્યા નહોતા અને આ મુદ્દે પુરાવા રજૂ કરવા જણાવ્યું હતું. તેમણે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર પર ચૂંટણી વ્યવસ્થાને પ્રભાવિત કરવાનો આરોપ પણ લગાવ્યો હતો. જોકે, આ તમામ બાબતો વિપક્ષ દ્વારા કરવામાં આવેલા દાવા છે અને તેમની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ થવી હજુ બાકી છે. રાષ્ટ્રપતિ સાથેની વાતચીત અંગે રાહુલ ગાંધી દ્વારા કરવામાં આવેલા નિવેદનને લઈને રાજકીય વર્તુળોમાં ચર્ચા શરૂ થઈ છે. આ મુલાકાત બાદ વિપક્ષે ચૂંટણી પંચની કામગીરી અંગે પોતાની ચિંતાઓ ફરીથી વ્યક્ત કરી છે અને મતદારોના અધિકારોનું રક્ષણ કરવાની માગણી કરી છે.
ભાજપનો વળતો પ્રહાર, રાહુલ ગાંધીના નિવેદન પર સવાલ
રાહુલ ગાંધીના નિવેદન બાદ ભારતીય જનતા પાર્ટીએ તેમના પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે. ભાજપના પ્રવક્તા સુધાંશુ ત્રિવેદીએ આરોપ લગાવ્યો કે રાહુલ ગાંધી રાષ્ટ્રપતિ સાથેની મુલાકાતને પોતાના રાજકીય દૃષ્ટિકોણથી રજૂ કરી રહ્યા છે. ભાજપે તેમના દાવાઓ સામે વાંધો ઉઠાવતાં કહ્યું કે રાષ્ટ્રપતિ જેવા બંધારણીય પદને રાજકીય વિવાદમાં ખેંચવું યોગ્ય નથી. ભાજપના નેતાઓએ રાહુલ ગાંધીના નિવેદનોની વિશ્વસનીયતા અંગે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા છે. બીજી તરફ, કોંગ્રેસ અને અન્ય વિપક્ષી પક્ષો ચૂંટણી વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા હોવી જોઈએ તેવી માગણી પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. આ સમગ્ર ઘટનાએ સત્તાપક્ષ અને વિપક્ષ વચ્ચેના રાજકીય સંઘર્ષને વધુ તીવ્ર બનાવ્યો છે. જોકે, રાષ્ટ્રપતિ સાથેની વાતચીતમાં ખરેખર શું ચર્ચા થઈ હતી અને બંને પક્ષોના દાવાઓ કેટલા સાચા છે, તે અંગે ઉપલબ્ધ સ્વતંત્ર માહિતીના આધારે જ નિષ્કર્ષ કાઢવો જરૂરી છે.
SIR પ્રક્રિયા સામે વિપક્ષની નારાજગી, મતદાર યાદીની સમીક્ષાની માગ
આ વિવાદના કેન્દ્રમાં મતદાર યાદીનું વિશેષ સઘન પુનરીક્ષણ એટલે કે સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) છે. વિપક્ષી પક્ષો આ પ્રક્રિયા હેઠળ મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવેલા નામોને લઈને સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે. તેમનો દાવો છે કે મોટી સંખ્યામાં મતદારોનાં નામ યાદીમાંથી દૂર થવાથી લોકોના મતદાનના અધિકાર પર અસર પડી શકે છે. વિપક્ષે દૂર કરાયેલા નામોની સમીક્ષા કરવાની અને ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવાની માગ કરી છે. આ ઉપરાંત, મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માગ પણ વિપક્ષ દ્વારા કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે. વિપક્ષનું કહેવું છે કે મતદાર યાદીમાં કોઈપણ પ્રકારની ભૂલ કે ગેરરીતિ હોય તો તેની યોગ્ય તપાસ થવી જોઈએ. જોકે, મતદારોનાં નામ કયા કારણોસર દૂર કરવામાં આવ્યાં છે અને આ પ્રક્રિયા નિયમો અનુસાર હાથ ધરવામાં આવી છે કે નહીં, તે જાણવા ચૂંટણી પંચના સત્તાવાર સ્પષ્ટીકરણો અને સંબંધિત દસ્તાવેજોનું મૂલ્યાંકન કરવું જરૂરી છે.
ચૂંટણીની પારદર્શિતા મુદ્દે રાજકીય ટકરાવ વધવાની શક્યતા
રાષ્ટ્રપતિ ભવન સુધી યોજાયેલો આ માર્ચ માત્ર એક વિરોધ કાર્યક્રમ નથી, પરંતુ ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે સત્તાપક્ષ અને વિપક્ષ વચ્ચે વધતા મતભેદોનું પણ પ્રતિબિંબ છે. વિપક્ષે રાષ્ટ્રપતિને આવેદનપત્ર આપીને મતદાર યાદી, SIR પ્રક્રિયા અને ચૂંટણી પંચની કામગીરી અંગે પોતાની ચિંતાઓ રજૂ કરી છે. બીજી તરફ, ભાજપે રાહુલ ગાંધીના દાવાઓને રાજકીય રજૂઆત ગણાવીને તેમનો વિરોધ કર્યો છે. હવે આ મુદ્દે આગળ શું પગલાં લેવામાં આવે છે, ચૂંટણી પંચ તરફથી શું સ્પષ્ટતા આવે છે અને મતદાર યાદીની સમીક્ષા અંગે કોઈ નિર્ણય લેવાય છે કે નહીં, તેના પર સૌની નજર રહેશે. લોકશાહીમાં નિષ્પક્ષ ચૂંટણી અને દરેક પાત્ર નાગરિકને મતદાનનો અધિકાર મળવો અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે. તેથી આ વિવાદમાં રાજકીય આરોપ-પ્રત્યારોપથી આગળ વધીને તથ્યો, પુરાવાઓ અને સત્તાવાર માહિતીના આધારે ચર્ચા થવી જરૂરી છે. આગામી દિવસોમાં આ મુદ્દો રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં વધુ ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની શકે છે.
