GDP: GDP માપવાની પદ્ધતિ બદલાશે – 2026 માં એક નવી શ્રેણી રજૂ કરવામાં આવશે, જેનું આધાર વર્ષ 2022-23 હશે.
ભારત સરકાર દેશના આર્થિક વિકાસને મજબૂત બનાવવા માટે સતત નીતિગત સુધારાઓ અમલમાં મૂકી રહી છે. આ માટે, GDP ગણતરી પદ્ધતિમાં હવે મોટા ફેરફારો થઈ રહ્યા છે. નવી GDP શ્રેણીમાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ અપડેટ્સ શામેલ હશે, જેમ કે સરકાર દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવતા આવાસના મૂલ્યની ગણતરી માટે એક નવી પદ્ધતિ, ડેટા સેટમાં LLP કંપનીઓનો સમાવેશ, અને ખાણકામ, નાણાકીય સેવાઓ અને રિયલ એસ્ટેટ જેવા ક્ષેત્રો માટે નવા ડિફ્લેટરનો ઉપયોગ.
આંકડા મંત્રાલય (MoSPI) અનુસાર, બિન-નાણાકીય ખાનગી કોર્પોરેટ ક્ષેત્રનો અંદાજ કાઢવા માટે બહુ-પ્રવૃત્તિ કંપનીઓના કુલ ટર્નઓવરને ફક્ત એક જ વ્યવસાય શ્રેણીમાં એકત્રિત કરવાને બદલે, હવે કંપની ફાઇલિંગમાં ઉપલબ્ધ ડેટાના આધારે દરેક વ્યવસાયની કમાણીના પ્રમાણ તરીકે આઉટપુટ અને મૂલ્યવર્ધિત ગણતરી કરવામાં આવશે.
અનરજિસ્ટર્ડ ક્ષેત્રના વિકાસ માટે નવું મોડેલ
અનરજિસ્ટર્ડ અથવા અનઇન્કોર્પોરેટેડ ક્ષેત્રને માપવા માટે, નવી GDP શ્રેણી દર વર્ષે GVA (ગ્રોસ વેલ્યુ એડેડ) ની સીધી ગણતરી કરશે. આ હેતુ માટે, ઉત્પાદન માહિતી ASUE (અનઇન્કોર્પોરેટેડ સેક્ટર એન્ટરપ્રાઇઝિસનો વાર્ષિક સર્વે) અને PLFS (પીરિયોડિક લેબર ફોર્સ સર્વે) માંથી લેવામાં આવશે. આનાથી જૂની પદ્ધતિમાં ઉપયોગમાં લેવાતા 10 વર્ષ જૂના ડેટા અને અંદાજિત વિસ્તરણની જરૂરિયાત દૂર થશે.
નવી GDP શ્રેણીનું આધાર વર્ષ 2022-23 હશે અને તે 27 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ બહાર પાડવામાં આવશે. તે વર્તમાન 2011-12ના આધાર વર્ષને બદલશે. નવી શ્રેણી સરકારી રેકોર્ડ અને વાર્ષિક સર્વેક્ષણોમાંથી મેળવેલા વધુ સચોટ અને અદ્યતન ડેટા પર આધારિત હશે.
નાણાકીય ક્ષેત્રની સેવાઓમાં ફેરફારો
નાણાકીય ક્ષેત્રની ગણતરીઓમાં પણ સુધારા કરવામાં આવશે. આમાં બેંકિંગ ક્ષેત્ર માટે સત્તાવાર ડેટા, ખાનગી NBFCs માટે કોર્પોરેટ બાબતોના મંત્રાલય (MCA) ડેટા અને નાણાં ધીરનાર અને વીમા એજન્ટો માટે ASUE અને ઓલ ઇન્ડિયા ડેટ એન્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સર્વે 2019 ના ડેટાનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
વધુમાં, સરકારી ક્ષેત્રમાં પેન્શન ગણતરી પદ્ધતિમાં ફેરફાર કરવામાં આવશે જેથી જૂની પેન્શન યોજના (OPS) થી NPS માં સંક્રમણને વધુ સચોટ રીતે પ્રતિબિંબિત કરી શકાય.
અન્ય મુખ્ય અપડેટ્સ
MoSPI સ્વાયત્ત સંસ્થાઓ અને સ્થાનિક સંસ્થાઓને GDP માળખામાં વધુ વિગતવાર સમાવી રહ્યું છે.
આ ઉપરાંત, AIDIS 2019 ના આધારે દરિયાઈ અને મીઠા પાણીના માછીમારી, પશુ આહાર ઉત્પાદન અને ઘરના સમારકામ અને જાળવણી ખર્ચના અંદાજોમાં પણ સુધારો કરવામાં આવશે.
આ દસ્તાવેજ ઉત્પાદન- અને આવક-આધારિત GDP પદ્ધતિમાં ફેરફારોને આવરી લે છે, જ્યારે આગામી દસ્તાવેજ ખર્ચ-આધારિત પરિમાણોના અપડેટ્સ રજૂ કરશે.
MoSPI એ 10 ડિસેમ્બર સુધીમાં નિષ્ણાતો, સંસ્થાઓ અને નાણાકીય સંગઠનો પાસેથી આ દરખાસ્તો પર ટિપ્પણીઓ માંગી છે.
