પ્રી-ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે સારા સમાચાર! રાત્રે સ્વચ્છ હવામાં સૂવાથી બ્લડ શુગરમાં થઈ શકે છે ઘટાડો
ડાયાબિટીસ અને પ્રી-ડાયાબિટીસની સમસ્યાથી પરેશાન લોકો માટે એક નવી સ્ટડીમાં મહત્વની માહિતી સામે આવી છે. અત્યાર સુધી બ્લડ શુગર નિયંત્રણમાં રાખવા માટે યોગ્ય ખોરાક, નિયમિત કસરત અને સારી ઊંઘ પર ભાર મૂકવામાં આવતો હતો. પરંતુ હવે ઘરની હવાની ગુણવત્તા પણ બ્લડ શુગર પર અસર કરી શકે છે. સંશોધકોના જણાવ્યા પ્રમાણે, રાત્રે સૂતી વખતે બેડરૂમમાં Air Purifier અથવા પોર્ટેબલ એર ફિલ્ટરનો ઉપયોગ કરવાથી બ્લડ શુગરમાં થતા મોટા ઉતાર-ચઢાવ ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. ખાસ કરીને સવારે નાસ્તા પછી બ્લડ શુગરમાં થતી અચાનક વૃદ્ધિમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.
150થી વધુ લોકો પર કરવામાં આવ્યું સંશોધન
અમેરિકન હાર્ટ જર્નલમાં પ્રકાશિત આ સંશોધનમાં 150થી વધુ એવા પુરુષો અને મહિલાઓને સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા, જેઓ પ્રી-ડાયાબિટીસથી પીડિત હતા. પ્રી-ડાયાબિટીસ એવી સ્થિતિ છે, જેમાં વ્યક્તિનું બ્લડ શુગર સામાન્ય કરતાં વધારે હોય છે, પરંતુ હજુ તેને ડાયાબિટીસ તરીકે ઓળખવામાં આવતું નથી. સંશોધકોના જણાવ્યા પ્રમાણે, બ્લડ શુગરમાં દિવસ દરમિયાન થતા મોટા ફેરફારો ભવિષ્યમાં ડાયાબિટીસ અને હૃદય સંબંધિત બીમારીઓનું જોખમ વધારી શકે છે. આથી સંશોધન દરમિયાન ઘરની હવાની ગુણવત્તા સુધારવાથી બ્લડ શુગર પર થતી અસર સમજવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
બેડરૂમમાં એર ફિલ્ટર લગાવીને કરવામાં આવ્યો ટેસ્ટ
સંશોધન દરમિયાન તમામ લોકોને બે અલગ-અલગ જૂથોમાં વહેંચવામાં આવ્યા હતા. એક જૂથના લોકોએ લગભગ એક મહિના સુધી રાત્રે પોતાના બેડરૂમમાં અસલી એર ફિલ્ટર ચાલુ રાખ્યું હતું. જ્યારે બીજા જૂથના લોકોને એવા ફિલ્ટર આપવામાં આવ્યા હતા, જે દેખાવમાં અસલી જેવા હતા, પરંતુ હવાને શુદ્ધ કરતા નહોતા. સંશોધનમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલા અસલી ફિલ્ટરે હવામાં રહેલા નાના અને નુકસાનકારક કણોનું પ્રમાણ લગભગ 36 ટકા ઘટાડ્યું હતું. આ રીતે બંને જૂથના પરિણામોની સરખામણી કરવામાં આવી હતી.
HEPA ફિલ્ટર હવામાંથી દૂર કરે છે હાનિકારક કણો
આ સંશોધનમાં HEPA એટલે કે High Efficiency Particulate Air ફિલ્ટરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ટેક્નોલોજી હવામાં રહેલી ધૂળ, ધુમાડા અને અન્ય સૂક્ષ્મ પ્રદૂષિત કણોને દૂર કરવામાં મદદ કરે છે. HEPA ફિલ્ટર 0.3 માઇક્રોન કદના 99 ટકાથી વધુ કણોને દૂર કરવાની ક્ષમતા ધરાવી શકે છે. સંશોધકો જાણવા માંગતા હતા કે બેડરૂમની હવામાંથી આવા પ્રદૂષિત કણો ઓછા કરવાથી શરીરની મેટાબોલિક પ્રક્રિયા અને બ્લડ શુગર નિયંત્રણમાં કોઈ સુધારો થાય છે કે નહીં.
ચાર અઠવાડિયા સુધી બ્લડ શુગરની સતત દેખરેખ
સંશોધનમાં સામેલ લોકોના બ્લડ શુગરમાં થતા ફેરફારો જાણવા માટે Continuous Glucose Monitor એટલે કે CGM સેન્સરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ નાનું ડિવાઇસ થોડા-થોડા સમયના અંતરે બ્લડ શુગરનું લેવલ નોંધે છે. શરૂઆતમાં એર ફિલ્ટરનો ઉપયોગ કર્યા પહેલાં એક અઠવાડિયા સુધી મોનિટરિંગ કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ ચાર અઠવાડિયા સુધી ફિલ્ટરનો ઉપયોગ કરાવ્યા પછી ફરીથી બ્લડ શુગરના આંકડાઓની તપાસ કરવામાં આવી હતી. આ રીતે ફિલ્ટરનો ઉપયોગ કર્યા પહેલાં અને પછીના પરિણામોની સરખામણી કરવામાં આવી હતી.
એર પ્યુરીફાયરથી સવારે બ્લડ શુગરમાં થયો ઘટાડો
સંશોધનના પરિણામોમાં જાણવા મળ્યું કે બેડરૂમની હવામાં પ્રદૂષિત કણોનું પ્રમાણ ઘટતાં બ્લડ શુગરમાં થતા દૈનિક ઉતાર-ચઢાવમાં પણ ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. ખાસ કરીને સવારે નાસ્તો કર્યા પછી બ્લડ શુગરમાં થતી અચાનક વૃદ્ધિ ઓછી નોંધાઈ હતી. આ ઉપરાંત, નાસ્તા પછી લોહીમાં રહેલા વધારાના ગ્લુકોઝની સરેરાશ માત્રામાં પણ ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. બ્લડ શુગર દિવસ દરમિયાન જે સૌથી ઊંચા સ્તરે પહોંચતું હતું, તેમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો હતો. જોકે, આ પરિણામોનો અર્થ એ નથી કે માત્ર એર પ્યુરીફાયરથી ડાયાબિટીસ મટી શકે છે.
નિષ્ણાતોએ શું કહ્યું અને લોકોએ શું ધ્યાન રાખવું?
સંશોધનના મુખ્ય લેખક અને કાર્ડિયોલોજિસ્ટ શારીન એલ. વિટકોપના જણાવ્યા પ્રમાણે, ઘરની અંદર ખાસ કરીને બેડરૂમમાં સ્વચ્છ હવા પ્રી-ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકોને બ્લડ શુગર સ્થિર રાખવામાં મદદરૂપ બની શકે છે. તેમના મતે, HEPA ફિલ્ટરનો ઉપયોગ હૃદય અને મેટાબોલિક હેલ્થ જાળવવાની દિશામાં ઉપયોગી પગલું બની શકે છે. જોકે, આ સંશોધન મર્યાદિત સમય અને ચોક્કસ લોકો પર કરવામાં આવ્યું હોવાથી તેના આધારે લાંબા ગાળાના ફાયદા નક્કી કરવા વધુ અભ્યાસ જરૂરી છે. પ્રી-ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકોએ એર પ્યુરીફાયરને દવા, કસરત અને સંતુલિત આહારનો વિકલ્પ માનવો નહીં.
