Donald Trump: અમેરિકી સેનેટનો ઐતિહાસિક પ્રસ્તાવ: ચીનને ગણાવ્યું સૌથી મોટું જોખમ, ભારત સાથે મિત્રતા વધારવા પર ભાર
અમેરિકી સેનેટના બંને પક્ષો (ડેમોક્રેટિક અને રિપબ્લિકન) ના સાંસદોએ સાથે મળીને એક અત્યંત મહત્વનો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. આ પ્રસ્તાવમાં ચીનને માત્ર હરીફ જ નહીં, પરંતુ અમેરિકાનો ‘સૌથી મોટો દુશ્મન’ અને વ્યૂહાત્મક પ્રતિસ્પર્ધી જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. આ પગલું વોશિંગ્ટનમાં ચીન પ્રત્યે વધતી જતી ચિંતા અને એશિયા-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં બદલાતા સમીકરણોનું પ્રતિબિંબ છે.
ચીનનો વધતો લશ્કરી અને સાયબર પ્રભાવ
સીનેટર ક્રિસ કુન્સ અને અન્ય પ્રભાવશાળી સાંસદો દ્વારા રજૂ કરાયેલા આ પ્રસ્તાવમાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે ચીન પાસે અમેરિકા અને તેના સહયોગી દેશોની સુરક્ષા, આર્થિક સમૃદ્ધિ અને વ્યૂહાત્મક હિતોને નુકસાન પહોંચાડવાની દાનત અને ક્ષમતા બંને છે. પ્રસ્તાવમાં ચીન પર આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે તે પરમાણુ શસ્ત્રો, સાયબર યુદ્ધ, નૌકાદળ અને સ્પેસ ટેકનોલોજીમાં પોતાની શક્તિ અત્યંત ઝડપથી વધારી રહ્યું છે. ખાસ કરીને તાઇવાન સ્ટ્રેટ અને દક્ષિણ ચીન સાગરમાં ચીનની આક્રમક ગતિવિધિઓને વૈશ્વિક શાંતિ માટે જોખમ ગણાવવામાં આવી છે.
વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં ભારતની ભૂમિકા
આ પ્રસ્તાવની સૌથી નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે અમેરિકી સાંસદોએ બેઇજિંગનો સામનો કરવા માટે ભારત સાથેના સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવવાની હિમાયત કરી છે. ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સંતુલન જાળવવા માટે એક મજબૂત ગઠબંધનની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે, જેમાં ભારત એક કેન્દ્રીય સ્તંભ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. અમેરિકા હવે ભારતને એક એવા વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર તરીકે જુએ છે જે લોકશાહી મૂલ્યો અને સુરક્ષાના મોરચે ચીન સામે મજબૂત પડકાર ફેંકી શકે છે.
આર્થિક અને તકનીકી યુદ્ધ
સેનેટરોએ ચીન પર ‘આર્થિક અને ઔદ્યોગિક નીતિઓ’ દ્વારા અમેરિકાની સ્પર્ધાત્મકતાને નબળી પાડવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. પ્રસ્તાવમાં નીચે મુજબના ગંભીર મુદ્દાઓ ઉઠાવવામાં આવ્યા છે:
બૌદ્ધિક સંપત્તિની ચોરી: અમેરિકી કંપનીઓની ટેકનોલોજી ચોરવી.
ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર: ચીનમાં વેપાર કરવા માટે ટેકનોલોજી સોંપવાની ફરજ પાડવી.
નવી ટેકનોલોજીમાં સ્પર્ધા: આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં અમેરિકાને પાછળ છોડી દેવાના પ્રયાસો.
દુશ્મન દેશોને મદદ: ઈરાન, ઉત્તર કોરિયા અને રશિયા જેવા દેશોને સૈન્ય સામગ્રી અને તકનીકી સહાય પૂરી પાડવી.
ફેટાનિલ સંકટ અને સામાજિક અસરો
આ પ્રસ્તાવમાં ચીન સામે માત્ર સૈન્ય જ નહીં પરંતુ સામાજિક આરોપો પણ મૂકવામાં આવ્યા છે. અમેરિકામાં જીવલેણ ડ્રગ્સ (જેમ કે ફેટાનિલ અને નાઇટાઝીન) બનાવવા માટે વપરાતા કેમિકલ્સ ચીનમાંથી સપ્લાય કરવામાં આવે છે, જે અમેરિકી યુવાનોના સ્વાસ્થ્ય માટે ગંભીર ખતરો બની રહ્યું છે.
ભાવિ પગલાં અને અમેરિકાની વ્યૂહરચના
જોકે આ પ્રસ્તાવ ‘નોન-બાઈન્ડિંગ’ (બિન-બંધનકર્તા) છે, પરંતુ તે અમેરિકી સરકારના ભાવિ વલણનો સંકેત આપે છે. સાંસદોએ માગ કરી છે કે:
ચીન પર કડક નિકાસ નિયંત્રણો લાદવામાં આવે.
વ્યૂહાત્મક અમેરિકી ઉદ્યોગોમાં ચીની રોકાણ પર રોક લગાવવામાં આવે.
એઆઈ અને સેમિકન્ડક્ટર જેવા મૂળભૂત ટેકનોલોજી ક્ષેત્રોમાં અમેરિકાનું વર્ચસ્વ જળવાઈ રહે તે માટે રોકાણ વધારવામાં આવે.
દક્ષિણ ચીન સાગરમાં નેવિગેશનની સ્વતંત્રતા (Freedom of Navigation) માટે સતત પેટ્રોલિંગ કરવામાં આવે.
આ પ્રસ્તાવ સાબિત કરે છે કે ચીન સામેના સંઘર્ષમાં હવે ડેમોક્રેટ્સ અને રિપબ્લિકન એકમતે ઊભા છે અને આ બદલાતી વૈશ્વિક સ્થિતિમાં ભારત અમેરિકાનું સૌથી મહત્વનું મિત્ર રાષ્ટ્ર બનીને ઉભરી રહ્યું છે.
