Stomach Infection: સેનિટાઇઝર પણ ફેલ! ઉનાળામાં પેટની બીમારીઓથી બચવું હોય તો આજથી જ અપનાવો આ આદતો
દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં હાલમાં સૂર્યદેવ આકરા પાણીએ છે. કાળઝાળ ગરમી અને અસહ્ય લૂના કારણે સામાન્ય જનજીવન ખોરવાઈ ગયું છે. અનેક શહેરોમાં પારો 40 ડિગ્રીથી લઈને 46 ડિગ્રી સેલ્સિયસને પાર પહોંચી ગયો છે. આ કાળઝાળ ગરમી માત્ર લૂ (Heat Stroke) નું જ કારણ નથી બની રહી, પરંતુ તે માનવ શરીરના પાચનતંત્ર પર પણ ગંભીર હુમલો કરી રહી છે. તબીબોના જણાવ્યા અનુસાર, આ દિવસોમાં હોસ્પિટલોની ઓપીડી (OPD) માં ઉલ્ટી, અતિસાર (ઝાડા), પેટમાં અસહ્ય દુખાવો અને ગંભીર નબળાઈની ફરિયાદ લઈને આવતા દર્દીઓની સંખ્યામાં ચિંતાજનક ઉછાળો આવ્યો છે.
વાસ્તવમાં, ઉનાળાની ઋતુમાં તાપમાન વધુ હોવાને કારણે ખોરાક ખૂબ જ ઝડપથી દૂષિત (ખરાબ) થઈ જાય છે. લોકો ઘણીવાર બહારનો ખુલ્લો અથવા વાસી ખોરાક ખાઈ લે છે, જે પેટમાં સીધું ઇન્ફેક્શન પેદા કરે છે. આ સિવાય તીવ્ર તરસ છિપાવવા માટે ગમે ત્યાંનું અસ્વચ્છ પાણી પી લેવાની ભૂલ પણ લોકોને હોસ્પિટલના બિછાને પહોંચાડી રહી છે.
ઉનાળામાં પેટની બીમારીઓનું જોખમ કેમ વધી જાય છે?
તબીબી નિષ્ણાતોના મતે, અતિશય ગરમી અને હવામાં ભેજનું ઊંચું પ્રમાણ (Humidity) વાયરસ અને બેક્ટેરિયાના ફેલાવા માટે એક આદર્શ વાતાવરણ પૂરું પાડે છે. આ જ કારણે આ ઋતુમાં “સ્ટમક ફ્લૂ” (Stomach Flu) અથવા ગેસ્ટ્રોએન્ટેરાઇટિસનો ખતરો બેગણો થઈ જાય છે.
પાચનતંત્ર પર અસર: આ બીમારીમાં દર્દીના પેટ અને આંતરડામાં સોજો આવી જાય છે, જેના કારણે પાચનક્રિયા મંદ પડી જાય છે. ખોરાક યોગ્ય રીતે ન પચવાને લીધે પેટમાં મરોડ આવવા, ઉલ્ટી-ઝાડા અને તીવ્ર દુખાવો થવા લાગે છે.
હાઇ-રિસ્ક ગ્રુપ: આ ઇન્ફેક્શનનો સૌથી વધુ ખતરો નાના બાળકો અને વૃદ્ધોને રહે છે, કારણ કે તેમનું રોગપ્રતિકારક તંત્ર (Immunity) અને શરીર ઝડપથી નિર્જલીકરણ (Dehydration) નો ભોગ બને છે.
ખતરાની ઘંટડી: આ લક્ષણોને સામાન્ય સમજીને અવગણશો નહીં
ઘણા લોકો પેટ ખરાબ થવાને ઉનાળાની સામાન્ય સમસ્યા ગણીને ઘરગથ્થુ ઉપચારના ભરોસે બેસી રહે છે, જે ક્યારેક જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે. જો નીચેનામાંથી કોઈ પણ લક્ષણ દેખાય, તો તરત જ ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ:
જો દર્દીને સતત ઉલ્ટી થતી હોય અને પાણી પીધા પછી પણ રાહત ન મળતી હોય.
ઉલ્ટી અથવા ઝાડામાં લોહીના અંશ જોવા મળે.
અતિશય નબળાઈના કારણે ચક્કર આવવા અથવા પેશાબ ઓછો થવો (જે શરીરમાં પાણી ખૂટી ગયાની નિશાની છે).
પેટના દુખાવાની સાથે તીવ્ર તાવ આવવો.
બાળકોના કિસ્સામાં આ બાબતે સહેજ પણ બેદરકારી ન રાખવી જોઈએ, કારણ કે તેમના શરીરમાંથી પાણી ખૂબ જ ઝડપથી ઓછું થઈ જાય છે.
ભીષણ ગરમીમાં પેટને સ્વસ્થ રાખવા માટે ગોલ્ડન ટિપ્સ
ડૉક્ટરો આ ઋતુમાં મુખ્યત્વે શુદ્ધ આહાર અને સ્વચ્છ પાણી પર વિશેષ ભાર મૂકવાની સલાહ આપે છે. આ સરળ સાવચેતીઓ તમને બીમાર પડતા બચાવી શકે છે:
હંમેશા તાજો આહાર લો: રાંધેલો ખોરાક લાંબો સમય બહાર ન રાખવો. હંમેશા તાજી રસોઈ અને ગરમ ખોરાક જ આરોગવો. બહારના ખુલ્લા કટ કરેલા ફળો કે જ્યુસ પીવાનું સંપૂર્ણપણે ટાળો.
હાઇડ્રેટેડ રહો: તરસ ન લાગી હોય તો પણ દિવસ દરમિયાન પુષ્કળ પાણી પીવો. શરીરમાં ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સનું સંતુલન જાળવવા માટે ORS (ઓરલ રીહાઇડ્રેશન સોલ્યુશન), લીંબુ પાણી, છાશ અને નાળિયેર પાણી શ્રેષ્ઠ વિકલ્પો છે.
હાથ ધોવાની સાચી આદત: જમતા પહેલા અને શૌચાલયનો ઉપયોગ કર્યા પછી હાથને સાબુ અને પાણીથી ઓછામાં ઓછા 20 સેકન્ડ સુધી બરાબર ધોવા. માત્ર સેનિટાઇઝરના ભરોસે ન રહેવું, કારણ કે પેટના ઇન્ફેક્શન માટે જવાબદાર ઘણા વાયરસ પર સેનિટાઇઝર અસર કરતું નથી.
ગરમીની આ સિઝનમાં તમારી થોડીક સજાગતા અને સ્વચ્છતાની નાની આદતો તમને અને તમારા પરિવારને પેટની ગંભીર બીમારીઓથી સુરક્ષિત રાખી શકે છે.
