વડાપ્રધાન વિરુદ્ધ વાંધાજનક પોસ્ટ: હૈદરાબાદ સાયબર ક્રાઇમની મોટી કાર્યવાહી, ડિજિટલ લિંચિંગ પર BJP નો આકરો પ્રહાર
તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વિરુદ્ધ વાંધાજનક અને એડિટ કરેલું કન્ટેન્ટ વાયરલ થતાં રાજકીય અને કાનૂની ક્ષેત્રે મોટો વિવાદ ઊભો થયો છે. આ મામલે હૈદરાબાદ સાયબર ક્રાઇમ પોલીસે ત્વરિત કાર્યવાહી કરીને મેટા ઇન્ડિયાના હેડ અરૂણ શ્રીનિવાસ તેમજ કેટલાંક સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સ વિરુદ્ધ ૨ અલગ-અલગ FIR નોંધી છે. આ કાર્યવાહી બાદ હવે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સની જવાબદારી અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાની મર્યાદાઓ અંગે ફરી એકવાર ગંભીર ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે.
૨૯ જુલાઈના રોજ ફરિયાદ અને પોલીસની કાર્યવાહી
આ સમગ્ર કેસની શરૂઆત ૨૯ જુલાઈના રોજ થઈ હતી, જ્યારે ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) ના કાર્યકર્તા ટી. સાઈકિરણ ગૌડ અને સ્થાનિક વેપારી એસ. અંકિત રેડ્ડીએ હૈદરાબાદ સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ સ્ટેશનમાં અલગ-અલગ ફરિયાદો નોંધાવી હતી. આ ફરિયાદોના આધારે પોલીસે તાત્કાલિક કાનૂની પ્રક્રિયા હાથ ધરી હતી.

પોલીસે આઇટી એક્ટ (IT Act) અને ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS) ની વિવિધ ગંભીર કલમો હેઠળ ગુનો નોંધ્યો છે. આ FIR માં વાંધાજનક પોસ્ટ શેર કરનારા અને ફેલાવનારા અનેક ઇન્સ્ટાગ્રામ (Instagram) અને ફેસબુક (Facebook) એકાઉન્ટ્સના ઓપરેટર્સને આરોપી બનાવવામાં આવ્યા છે.
AI-જનરેટેડ તસવીરો અને NEET વિરોધ પ્રદર્શનનો સંદર્ભ
તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે આ વાંધાજનક પોસ્ટ્સમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની AI-જનરેટેડ (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) અને ડિજિટલ રીતે એડિટ કરાયેલી તસવીરોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
આ કન્ટેન્ટ મુખ્યત્વે NEET પેપર લીક મામલે CJP ના નેતૃત્વ હેઠળ થયેલા વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન સોશિયલ મીડિયા પર વ્યાપકપણે વાયરલ કરવામાં આવ્યું હતું. આ તસવીરોનો હેતુ વડાપ્રધાનની છબીને નુકસાન પહોંચાડવાનો અને લોકોમાં ગેરસમજણ ઊભી કરવાનો હતો.
મેટા ઇન્ડિયા હેડની ભૂમિકા અને તપાસની સ્થિતિ
આ કેસમાં મેટા ઇન્ડિયાના વડા અરૂણ શ્રીનિવાસનું નામ પણ FIR માં સામેલ કરવામાં આવ્યું છે, જેનાથી ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે મોટી ચર્ચા જાગી છે. જોકે, પોલીસ તપાસકર્તાઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલ સુધી અરૂણ શ્રીનિવાસની આ વાંધાજનક કન્ટેન્ટ બનાવવા કે તેને ફેલાવવામાં કોઈ સીધી ભાગીદારીના પુરાવા મળ્યા નથી.
તેમ છતાં, ભારતમાં મેટાના અધિકૃત પ્રતિનિધિ હોવાના નાતે પ્લેટફોર્મ પર થતી પ્રવૃત્તિઓની કાનૂની અને નૈતિક જવાબદારી અંતર્ગત તેમને આ કેસમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. હાલ સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ આ પોસ્ટ્સના મૂળ (Origin) અને તેના પ્રસારના સ્ત્રોત સુધી પહોંચવા માટે ઊંડી તપાસ ચલાવી રહી છે.
તેલંગાણા BJP નો આકરો પ્રહાર અને નિવેદન
તેલંગાણા BJP ના મુખ્ય પ્રવક્તા એન.વી. સુભાષે આ ઘટના અંગે ભારે આક્રોશ વ્યક્ત કર્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે, “સંવિધાન દેશના દરેક નાગરિકને વાણી અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા આપે છે, પરંતુ આ સ્વતંત્રતા કાયદો અને વ્યવસ્થા ભંગ કરવાનો કે સુઆયોજિત રીતે કોઈનું અપમાન કરવાનો પરવાનો બની શકતી નથી.”

તેમણે વિપક્ષી દળો પર પણ નિશાન સાધતા કહ્યું કે, જે લોકો વિપક્ષ શાસિત રાજ્યોમાં આલોચકોની ધરપકડ વખતે મૌન સેવે છે, તેઓ જ આ પ્રકારના કેસોમાં સ્વતંત્રતાનો બોગસ બચાવ કરે છે. સુભાષે ભારપૂર્વક કહ્યું કે, “લોકશાહીમાં અસહમતી અને વિરોધ નોંધાવવાનો અધિકાર છે, પરંતુ ‘ડિજિટલ લિંચિંગ’ ની પરવાનગી આપી શકાય નહીં. દેશનો કાયદો સર્વોપરી છે અને કોઈ પણ પ્લેટફોર્મ કાયદાથી ઉપર નથી.”
મેટાની પ્રતિક્રિયા અને આગળનો માર્ગ
છેલ્લા અહેવાલો મુજબ, મેટા કંપની તરફથી આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ કે નોંધાયેલી FIR અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન બહાર પાડવામાં આવ્યું નથી.
આ કેસમાં કાનૂની પરિણામો અને જવાબદારીઓ હવે અદાલતના નિર્ણય પર નિર્ભર રહેશે. પરંતુ આ ઘટનાએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સની જવાબદારી અને ફેક કે AI-જનરેટેડ કન્ટેન્ટ દ્વારા થતા દુરૂપયોગ સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહીની જરૂરિયાતને ફરી એકવાર દેશ સામે લાવી મૂકી છે.
