Health Care: સમયનો અભાવ? આ નવી રિસર્ચ મુજબ એક દિવસના વર્કઆઉટથી પણ ઘટશે વજન.
આજના ભાગદોડભર્યા જીવનમાં નિયમિતપણે જીમમાં જવું કે દરરોજ કસરત કરવી દરેક માટે શક્ય હોતું નથી. કામ, અભ્યાસ અને કૌટુંબિક જવાબદારીઓ વચ્ચે ઘણા લોકો ફિટ રહેવાની ઈચ્છા હોવા છતાં સમય ફાળવી શકતા નથી. આવા લોકો માટે એક નવી અને રાહતભરી રિસર્ચ સામે આવી છે. હાંગકોંગ યુનિવર્સિટીના એલકેએસ ફેકલ્ટી ઓફ મેડિસિનના જાહેર આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવેલા અભ્યાસ મુજબ, જો યોગ્ય રીતે કસરત કરવામાં આવે, તો અઠવાડિયામાં માત્ર એક દિવસ વર્કઆઉટ કરીને પણ શરીરનું વજન અને વધારાની ચરબી ઘટાડી શકાય છે.
સમસ્યા અને ઉકેલની શોધ
સમગ્ર વિશ્વમાં સ્થૂળતા (Obesity) એક ગંભીર આરોગ્ય સમસ્યા બની ગઈ છે. શરીરમાં વધુ પડતી ચરબી જમા થવાથી હૃદયની સમસ્યાઓ, મેટાબોલિક રોગો અને અકાળ મૃત્યુનું જોખમ વધી જાય છે. ખાસ કરીને પેટના ભાગે જમા થતી ચરબી ઘણી બીમારીઓને આમંત્રણ આપે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે સ્થૂળતા સામે લડવા માટે શારીરિક પ્રવૃત્તિ અનિવાર્ય છે. આ સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને, સંશોધકોએ એ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો કે શું અઠવાડિયામાં માત્ર એક વાર કરવામાં આવતી ‘ઇન્ટરવલ ટ્રેનિંગ’ ત્રણ વાર કરવામાં આવતી ટ્રેનિંગ જેટલી જ અસરકારક હોઈ શકે છે?
ઇન્ટરવલ ટ્રેનિંગ (Interval Training) શું છે?
ઇન્ટરવલ ટ્રેનિંગ એ એવી કસરત પદ્ધતિ છે જેમાં થોડા સમય માટે ખૂબ જ ઝડપથી પ્રવૃત્તિ કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ હળવી રિકવરી કસરત કરવામાં આવે છે. અત્યાર સુધી એવી સલાહ આપવામાં આવતી હતી કે આ પ્રકારની ટ્રેનિંગ અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછી ત્રણ વાર કરવી જોઈએ. પરંતુ સમયના અભાવે ઘણા લોકો આ રૂટિન ફોલો કરી શકતા નથી.
રિસર્ચના મુખ્ય તારણો
સંશોધકોએ સપ્ટેમ્બર 2021 થી સપ્ટેમ્બર 2024 દરમિયાન 315 વધુ વજન ધરાવતા લોકો પર અભ્યાસ કર્યો. આ લોકોને ત્રણ જૂથોમાં વહેંચવામાં આવ્યા હતા:
પ્રથમ જૂથ: અઠવાડિયામાં માત્ર એકવાર ઇન્ટરવલ ટ્રેનિંગ કરનાર.
બીજું જૂથ: અઠવાડિયામાં ત્રણ વાર ઇન્ટરવલ ટ્રેનિંગ કરનાર.
ત્રીજું જૂથ: કંટ્રોલ ગ્રુપ, જેમને માત્ર નિષ્ણાતો દ્વારા શિક્ષણ આપવામાં આવ્યું હતું.
રસપ્રદ વાત એ છે કે, ઇન્ટરવલ ટ્રેનિંગ કરતા બંને જૂથોએ અઠવાડિયામાં કુલ 75 મિનિટ જ કસરત કરી હતી. તફાવત માત્ર એટલો હતો કે એક જૂથે આ 75 મિનિટ એક જ દિવસે પૂરી કરી, જ્યારે બીજા જૂથે તેને ત્રણ દિવસમાં વહેંચી દીધી.
16 અઠવાડિયા પછી, સંશોધકોએ જ્યારે શરીરનું ચરબીનું પ્રમાણ અને કમરના માપનું મૂલ્યાંકન કર્યું, ત્યારે આશ્ચર્યજનક પરિણામો મળ્યા. અઠવાડિયામાં એકવાર કસરત કરનાર અને અઠવાડિયામાં ત્રણવાર કરનાર બંને જૂથોમાં શરીરની ચરબી અને કમરના આકારમાં લગભગ સમાન ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. આ ઉપરાંત, બંને જૂથોની કાર્ડિયો-રેસ્પિરેટરી ફિટનેસમાં પણ સમાન સુધારો નોંધાયો હતો.
