Parenting Tips: બાળક જમતું નથી? તો આજે જ અપનાવો આ 4 સરળ અને અસરકારક રીતો
આજના સમયમાં નાના બાળકોને જમાડવા એ માતા-પિતા માટે એક મોટા પડકાર સમાન છે. ઘણા બાળકો થોડા કોળિયા ખાધા પછી મોઢું ફેરવી લે છે, તો કેટલાક માત્ર પોતાની પસંદગીની ચીજો જ માંગે છે. આવા સમયે, માતા-પિતા સરળતા ખાતર બાળકને મોબાઈલ ફોન કે કાર્ટૂન બતાવીને જમાડવાનું શરૂ કરે છે. જોકે, આ ટેવ ટૂંકા ગાળા માટે ભલે કારગત નીવડે, પરંતુ લાંબા ગાળે તે બાળકના સ્વાસ્થ્ય અને ખાવા પ્રત્યેના અભિગમ પર નકારાત્મક અસર કરે છે. શું તમે જાણો છો કે સ્ક્રીન વગર પણ બાળક આનંદથી જમી શકે છે? જાણો આ 4 અચૂક ટ્રીક્સ:
1. બાળકને ‘સ્વતંત્રતા’ આપો: જાતે ખાવા દો
જ્યારે તમારું બાળક થોડું મોટું થાય અને વસ્તુઓ પકડતા શીખે, ત્યારે તેને જાતે ખાવાનો પ્રયત્ન કરવા દો. આ પ્રક્રિયામાં બાળક માત્ર પેટ નથી ભરતું, પરંતુ ખોરાકને સ્પર્શ કરીને, તેની સુગંધ લઈને અને તેને અનુભવીને સમજતા શીખે છે. જ્યારે બાળક જાતે ખાય છે, ત્યારે તેનો આત્મવિશ્વાસ વધે છે અને જમવું એ તેને એક સજા નહીં પણ એક મનોરંજક પ્રવૃત્તિ લાગે છે. ભલે તે થોડો કચરો કરે કે નીચે પાડે, પણ તેને તે આઝાદી આપવી જરૂરી છે.
2. જબરદસ્તી કરવાનું ટાળો: ભૂખના સંકેતો સમજો
ઘણીવાર માતા-પિતા બાળકની પ્લેટમાં રાખેલું બધું જ જમવાનું પૂરું કરાવવા પાછળ મચી પડે છે. પરંતુ યાદ રાખો, દરેક વખતે બાળકની ભૂખ એકસરખી નથી હોતી. જો તમારું બાળક જમવાનો ઇનકાર કરે, તો તેના પર દબાણ ન કરો. તેને થોડો સમય આપો. જો તે પછી પણ ન જમે, તો સમજી લો કે અત્યારે તેને ભૂખ નથી. જબરદસ્તીથી ખવડાવવાથી બાળકને જમવા પ્રત્યે નફરત પેદા થઈ શકે છે. બાળક સાથે ધીરજ રાખવી એ જ સૌથી મોટો ઉકેલ છે.
3. ‘ઓપ્શન’ આપવાની ટેવ છોડો
જો તમારું બાળક દાળ-ભાત કે શાક ખાવાની ના પાડે, તો તરત જ તેની મનપસંદ વાનગી (જેમ કે નૂડલ્સ કે ચિપ્સ) બનાવી આપવાની ભૂલ ન કરો. નિષ્ણાતોના મતે, આનાથી બાળકને ખોટો સંદેશ જાય છે કે જો તે ન જમશે તો તેને તેની પસંદગીનું ખાવાનું મળશે જ. તેને પ્રેમથી સમજાવો કે ઘરમાં જે બન્યું છે તે જ જમવાનું છે. આનાથી બાળક સમજશે કે દર વખતે તેની જીદ પૂરી નહીં થાય અને તે જે બન્યું હશે તે ખાવાનું શરૂ કરશે.
4. ફેમિલી ડાઈનિંગ: સાથે બેસીને જમવાની પરંપરા
બાળક અનુકરણ કરવાનું પ્રિય હોય છે. તે પોતાના માતા-પિતા કે ભાઈ-બહેનોને જે કરતા જુએ છે, તે જ કરવા પ્રેરાય છે. તેથી, આખા પરિવારે સાથે બેસીને જમવાની આદત કેળવો. જ્યારે બાળક જોશે કે બાકીના સભ્યો ઘરનું સાદું જમવાનું આનંદથી ખાઈ રહ્યા છે, ત્યારે તે પણ તે જ ખાવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરશે. આ રીતે તે નવા સ્વાદ અને અલગ-અલગ પ્રકારના ખોરાક સાથે પરિચિત થશે.
સહજતા જ એકમાત્ર રસ્તો છે
યાદ રાખો, બાળકની ખાવાની આદતો એક કે બે દિવસમાં બદલાતી નથી. ક્યારેક તે ખૂબ સારી રીતે જમશે તો ક્યારેક તે ખૂબ ઓછું ખાશે. માતા-પિતા તરીકે તમારે સતત સકારાત્મક અને ધીરજવાન રહેવાની જરૂર છે. બાળકને જમવા માટે મજબૂર કરવાને બદલે, તેમને જમવાનું એક ‘એક્સપિરિયન્સ’ બનાવવામાં મદદ કરો. તેને ખોરાકના રંગો, આકાર અને સ્વાદ સાથે રમવા દો.
ધીરે ધીરે તમે જોશો કે બાળક મોબાઈલ વગર જ જમવાની મજા માણવા લાગશે. જમતી વખતે તેને વાર્તાઓ કહો, દિવસની વાતો કરો, પણ સ્ક્રીનથી તેને દૂર રાખો. બાળક સાથેનો આ સમય તમારા સંબંધોને પણ મજબૂત બનાવશે અને તેને જીવનભર માટે તંદુરસ્ત ખાવાની આદતો આપશે.
