GST 2.0: દર ઘટાડાને કારણે રૂ. 48,000 કરોડનું નુકસાન થવાનો અંદાજ છે, પરંતુ વસૂલાત મજબૂત રહેશે
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા GST સુધારા અને નવા ટેક્સ સ્લેબની જાહેરાત બાદ, રાજ્યોએ મહેસૂલ ખાધ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. કેન્દ્ર સરકારે પોતે સ્વીકાર્યું હતું કે શરૂઆતના તબક્કામાં રાજકોષીય દબાણ વધવાની સંભાવના છે. જોકે, રેટિંગ એજન્સી ક્રિસિલના તાજેતરના અહેવાલમાં સૂચવવામાં આવ્યું છે કે આ ફેરફારો કેન્દ્ર સરકાર પર કોઈ વધારાનો રાજકોષીય બોજ લાદશે નહીં.
સરકારને નોંધપાત્ર નુકસાન થશે નહીં.
ક્રિસિલના મતે, દર ઘટાડાથી ટૂંકા ગાળામાં અંદાજે ₹48,000 કરોડનું મહેસૂલ નુકસાન થઈ શકે છે. જોકે, કુલ GST કલેક્શન (2024-25માં ₹10.6 લાખ કરોડ) ની તુલનામાં આ નુકસાન નજીવું છે.
તાજેતરમાં, GST કાઉન્સિલે કર માળખાને સરળ બનાવ્યું છે, તેને બે મુખ્ય સ્લેબ – 5% અને 18% સુધી મર્યાદિત કર્યું છે. આ નવી સિસ્ટમ 22 સપ્ટેમ્બરથી અમલમાં આવશે. આ પછી, ઘણા ઉત્પાદનો અને સેવાઓના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળશે.
કર વસૂલાત વધુ મજબૂત બનશે.
અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે તર્કસંગત સ્લેબ વધુ માલ અને સેવાઓને ઔપચારિક કર માળખામાં લાવશે. આનાથી મધ્યમ ગાળામાં કર વસૂલાતમાં વધારો થશે.
અગાઉ, GST આવકનો 70-75% 18% સ્લેબમાંથી આવતો હતો, જ્યારે 12% અને 28% સ્લેબ પ્રમાણમાં ઓછો આવક ઉત્પન્ન કરતા હતા. હવે, 12% સ્લેબ દૂર કરવામાં આવ્યો છે અને મોટાભાગની વસ્તુઓને 5% અથવા 18% સ્લેબમાં મૂકવામાં આવી છે, જે કોઈપણ નોંધપાત્ર નુકસાનને અટકાવશે.
ઈ-કોમર્સ ડિલિવરી જેવી નવી સેવાઓને પણ 18% કર કૌંસ હેઠળ લાવવામાં આવી છે, જ્યારે ઝડપથી વિકસતી સેવાઓ, જેમ કે મોબાઇલ સેવાઓ, માટેના દરોને યથાવત રાખવામાં આવ્યા છે.
ગ્રાહકોને શું લાભ મળશે?
CRISIL ના મતે, જો કર કાપનો લાભ ગ્રાહકો સુધી પહોંચે છે, તો તેમની વાસ્તવિક આવક વધશે, જેનાથી માંગ અને કર વસૂલાત બંનેમાં વધારો થશે.
