Ebola Virus: તાવથી શરૂ થઈને બ્લીડિંગ સુધી પહોંચે છે આ ખતરનાક વાયરસ, હેલ્થ એક્સપર્ટ્સે જાહેર કર્યું એલર્ટ
આફ્રિકાના અનેક ભાગોમાં ઇબોલા વાયરસ (Ebola Virus) ફરી એકવાર ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યો છે, જેને કારણે વિશ્વભરની આરોગ્ય સંસ્થાઓની ચિંતામાં મોટો વધારો થયો છે. ખાસ કરીને કોંગો (Democratic Republic of Congo) અને યુગાન્ડામાં સામે આવેલા નવા કેસોએ હેલ્થ એક્સપર્ટ્સને એલર્ટ કરી દીધા છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) અને ઈમ્પીરીયલ કોલેજ લંડનના સંશોધકો દ્વારા કરવામાં આવેલા એક નવા વિશ્લેષણમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે કોંગોમાં ઇબોલા સંક્રમણના વાસ્તવિક કેસ સત્તાવાર આંકડાઓ કરતાં ક્યાંય ગણા વધારે હોઈ શકે છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, મે મહિનાના મધ્ય સુધીમાં ઇબોલાના આશરે 400 થી 800 કેસ સામે આવી ચૂક્યા હોવાની સંભાવના છે, જ્યારે કેટલાક નિષ્ણાતોએ આ સંખ્યા 1000 થી પણ વધુ હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરી છે. સૌથી વધુ પ્રભાવિત વિસ્તાર કોંગોનો ઇતુરી પ્રાંત છે, જ્યાં એપ્રિલના અંતથી સતત સંક્રમણ ફેલાઈ રહ્યું છે.
ઇબોલા વાયરસ કેવી રીતે ફેલાય છે?
સેન્ટર ફોર ડિજીઝ કંટ્રોલ એન્ડ પ્રિવેન્શન (CDC) ના જણાવ્યા અનુસાર, ઇબોલા એ અત્યંત જીવલેણ અને ચેપી વાયરલ રોગ છે. તેનો ફેલાવો મુખ્યત્વે નીચેની બાબતો દ્વારા થાય છે:
શારીરિક પ્રવાહી (Body Fluids): આ વાયરસ સંક્રમિત વ્યક્તિના લોહી, પરસેવો, ઉલટી, લાળ (લાળરસ) અથવા અન્ય શારીરિક પ્રવાહીના સીધા સંપર્કમાં આવવાથી ફેલાય છે.
હવા કે પાણીથી ફેલાતો નથી: હેલ્થ એક્સપર્ટ્સના મતે, આ વાયરસ કોરોનાની જેમ હવામાંથી કે પ્રદૂષિત પાણીથી ફેલાતો નથી, પરંતુ સંક્રમિત દર્દીની ખૂબ નજીક રહેવાથી જોખમ વધી જાય છે.
હાઇ-રિસ્ક ગ્રુપ: દર્દીઓની સારવાર કરતા ડોક્ટરો, નર્સ, અન્ય મેડિકલ સ્ટાફ અને પરિવારના સભ્યો આ વાયરસના સંક્રમણના સૌથી વધુ જોખમ હેઠળ હોય છે.
ઇબોલાના શરૂઆતી લક્ષણો શું છે?
ઇબોલાના પ્રારંભિક લક્ષણો સામાન્ય વાયરલ તાવ જેવા જ હોય છે, તેથી શરૂઆતમાં તેની સચોટ ઓળખ કરવી ખૂબ મુશ્કેલ બને છે. વાયરસના સંપર્કમાં આવ્યા બાદ 2 થી 21 દિવસમાં (સરેરાશ 8 થી 10 દિવસ) લક્ષણો દેખાવાનું શરૂ થાય છે:
શરૂઆતના લક્ષણો: દર્દીને સખત તાવ આવવો, તીવ્ર માથાનો દુખાવો, અસહ્ય સ્નાયુઓનો દુખાવો, નબળાઈ અને ગળામાં દુખાવો થવો.
ગંભીર લક્ષણો: રોગ વધવાની સાથે ઉલટી, ઝાડા, ત્વચા પર લાલ ચકામા (Rashes) થવા અને ગંભીર સ્થિતિમાં શરીરના આંતરિક અથવા બાહ્ય અંગોમાંથી રક્તસ્ત્રાવ (Bleeding) શરૂ થવો.
રાહતની વાત: જ્યાં સુધી સંક્રમિત વ્યક્તિમાં રોગના લક્ષણો દેખાવાનું શરૂ ન થાય, ત્યાં સુધી તેના શરીરમાંથી અન્ય વ્યક્તિમાં વાયરસ ફેલાતો નથી.
બચાવ અને સાવચેતીના મહત્વના પગલાં
અપોલો હોસ્પિટલના તબીબોના જણાવ્યા અનુસાર, ઇબોલાથી બચવા માટે માત્ર અને માત્ર સાવચેતી જ સૌથી મોટું હથિયાર છે:
સંપર્કથી બચો: સંક્રમિત અથવા શંકાસ્પદ દર્દીના સીધા સંપર્કમાં આવવાનું ટાળો અને તેમના દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલી વસ્તુઓથી દૂર રહો.
સ્વચ્છતા રાખો: હાથને વારંવાર સાબુ અને પાણીથી સારી રીતે ધોવા અથવા આલ્કોહોલ આધારિત સેનિટાઈઝરનો ઉપયોગ કરવો.
તબીબી તપાસ: જો કોઈ વ્યક્તિ તાજેતરમાં જ ઇબોલા પ્રભાવિત દેશ કે વિસ્તારમાંથી પરત ફરી હોય અને તેને તાવ અથવા અશક્તિ જણાય, તો તેણે તરત જ આઇસોલેટ થઈને તબીબી તપાસ કરાવવી જોઈએ.
વેક્સિનેશન અને હેલ્થ પ્રોટોકોલ: હેલ્થ એજન્સીઓનું માનવું છે કે હાલના તબક્કે ઇબોલાને અટકાવવા માટે ‘વેક્સિનેશન’ (રસીકરણ) અને ‘કોન્ટેક્ટ ટ્રેસિંગ’ સૌથી અસરકારક સાબિત થઈ રહ્યા છે. તદુપરાંત, હેલ્થ વર્કર્સ માટે પીપીઈ કિટ (PPE Kit), માસ્ક, ગ્લોવ્ઝ અને કડક ઇન્ફેક્શન કંટ્રોલ નિયમોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે.
