Heartburn Causes: ચોકલેટ અને ફુદીનો પણ વધારી શકે છે છાતીની બળતરા! ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજિસ્ટ પાસેથી જાણો અસલી કારણો
હાર્વર્ડ અને સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીમાંથી તાલીમ મેળવેલા જાણીતા ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજિસ્ટ અને લીવર નિષ્ણાત ડૉ. સૌરભ સેઠીના જણાવ્યા અનુસાર, આપણી રોજિંદી આદતો અને કેટલીક ચોક્કસ ખાવા-પીવાની વસ્તુઓ પેટમાં એસિડ રિફ્લક્સ (Acid Reflux) ની સમસ્યાને આમંત્રણ આપે છે.
પેટની આ બળતરા વધારવા માટે નીચે મુજબના પરિબળો મુખ્યત્વે જવાબદાર છે:
ટામેટાં અને ખાટાં ફળો: ટામેટાં અને તેનાથી બનેલી વસ્તુઓ (જેમ કે સોસ કે ગ્રેવી) પ્રકૃતિમાં અત્યંત એસિડિક હોય છે, જે પેટની બળતરા વધારે છે. આ સિવાય સંતરા, મોસંબી, લીંબુ જેવા ખાટાં ફળો પણ પાચનમાં તકલીફ ઊભી કરી શકે છે.
ચોકલેટ અને કેફીન: ચોકલેટ ખાવાથી પણ છાતીમાં બળતરા વધી શકે છે. તેમાં રહેલું કેફીન અને અન્ય તત્વો પેટના એસિડને અન્નનળી (Food Pipe) તરફ ઉપર આવવા માટે ઉત્તેજિત કરે છે.
મસાલેદાર અને તળેલું ભોજન: વધુ પડતા મરચાં, તેલ અને ગરમ મસાલાવાળો ખોરાક પેટના સ્તરને નુકસાન પહોંચાડે છે અને એસિડિટી વધારે છે.
ફુદીનાની ચા (Peppermint Tea): આશ્ચર્યની વાત એ છે કે, જેને લોકો પેટ માટે ગુણકારી માને છે તે ફુદીનાની ચા કેટલાક લોકોમાં લોઅર ઇસોફેજલ સ્ફિન્ક્ટર (LES) સ્નાયુને શિથિલ કરી દે છે, જેનાથી એસિડ સરળતાથી ગળા સુધી પહોંચી જાય છે અને સમસ્યા ઉલટી વધી જાય છે.
જ્યારે એસિડિટી બની જાય ગંભીર બીમારી: ક્યારે સાવધ થવું?
મેડિકલ રિપોર્ટ્સ અનુસાર, જ્યારે પેટનો એસિડ વારંવાર અન્નનળીમાં પાછો આવે છે, ત્યારે તે સ્થિતિને તબીબી ભાષામાં GERD (Gastroesophageal Reflux Disease) કહેવામાં આવે છે. લાંબા સમય સુધી આ સ્થિતિ રહેવાથી અન્નનળીના આંતરિક સ્તરમાં સોજો, અલ્સર કે ગંભીર નુકસાન થઈ શકે છે. તેથી જો તમને અઠવાડિયામાં બેથી વધુ વખત ખાટા ઓડકાર અથવા છાતીમાં બળતરા થતી હોય, તો તેને બિલકુલ અવગણશો નહીં.
પેટને ઠંડક આપતા 5 સુપરફૂડ્સ (રાહત મેળવવાના ઉપાયો)
ડૉ. સૌરભ સેઠી અને આહાર નિષ્ણાતોના મતે, કેટલીક વસ્તુઓ ડાયેટમાં સામેલ કરવાથી પેટના વધારાના એસિડને કુદરતી રીતે શાંત કરી શકાય છે:
ઓટ્સ (Oats): તે ફાઈબરથી ભરપૂર હોય છે અને પેટમાં બનતા વધારાના એસિડને શોષી લેવાનું કામ કરે છે.
આદુ (Ginger): આદુમાં એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી ગુણો હોય છે, જે પાચનતંત્રના સોજાને શાંત કરે છે. (તેનો મર્યાદિત ઉપયોગ કરવો).
કાચું કેળું: હલકું કાચું કે પાકું કેળું પેટની અંદર એક કુદરતી અંતઃસ્તર (કોટીંગ) બનાવે છે, જે એસિડ સામે રક્ષણ આપે છે.
કાકડી અને તડબૂચ: આ બંનેમાં પાણીનું પ્રમાણ ખૂબ વધારે હોય છે, જે પેટના એસિડને પાતળો (Dilute) કરીને બળતરા ઘટાડે છે.
લાઈફસ્ટાઈલમાં કરવા જેવા મહત્વના ફેરફારો
ફક્ત દવાઓ લેવાથી એસિડિટી કાયમ માટે મટતી નથી, તેના માટે જીવનશૈલી બદલવી અનિવાર્ય છે:
રાત્રે મોડા જમવાની આદત છોડો. સૂવાના ઓછામાં ઓછા ૨ થી ૩ કલાક પહેલાં ડિનર કરી લેવું જોઈએ.
જમ્યા પછી તરત જ પલંગ પર આડા પડવાની ભૂલ ક્યારેય ન કરો, થોડીવાર વૉક કરો.
વજન નિયંત્રણમાં રાખવું ખૂબ જરૂરી છે, કારણ કે પેટની વધારાની ચરબી એસિડને ઉપર તરફ ધકેલે છે.
તબીબી સલાહ: જો આ બધી સાવચેતી રાખવા છતાં પણ લાંબા સમય સુધી છાતીમાં બળતરા ચાલુ રહે, તો તબીબી તપાસ કરાવી લેવી હિતાવહ છે.
