લોન ડિપોઝિટ રેશિયો રેકોર્ડ ઊંચા સ્તરે, બેંકોનો ભંડોળનો પડકાર વધી રહ્યો છે
તાજેતરના મહિનાઓમાં, ભારતીય બેંકોએ સ્પષ્ટ અસંતુલનનો સામનો કર્યો છે. તેઓ જે ગતિએ લોન આપી રહ્યા છે તે ગતિએ થાપણો એકત્ર કરી શકતા નથી. ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરમાં લોન-ટુ-ડિપોઝિટ રેશિયો (LDR) 81 ટકાના રેકોર્ડ ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યો, જે બેંકિંગ સિસ્ટમ પર વધતા દબાણને દર્શાવે છે.
નિષ્ણાતોના મતે, જો આ વલણ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે, તો બેંકોને થાપણો આકર્ષવા માટે વ્યાજ દર વધારવાની ફરજ પડી શકે છે. તે જ સમયે, લોન સસ્તી બનાવવાનો અવકાશ પણ મર્યાદિત થઈ શકે છે. ઇકોનોમિક ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, LDR માં સતત વધારો સૂચવે છે કે ભવિષ્યમાં બેંકોને નવી લોન આપવા માટે ભંડોળની અછતનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
મોટી બેંકોમાં સ્પષ્ટ લોન-ડિપોઝિટ ગેપ
વિવિધ બેંકોના ડેટા જોતાં લોન અને થાપણ વૃદ્ધિ વચ્ચે સ્પષ્ટ અંતર સ્પષ્ટ થાય છે. HDFC બેંકનો લોન વૃદ્ધિ વાર્ષિક ધોરણે 12 ટકા હતો, જ્યારે થાપણ વૃદ્ધિ 11.5 ટકા હતી. ડિસેમ્બરના અંત સુધીમાં, બેંકે ₹28.44 લાખ કરોડની લોનનું વિતરણ કર્યું હતું, જ્યારે તેની પાસે ₹28.59 લાખ કરોડની થાપણો હતી.
બેંક ઓફ બરોડામાં પરિસ્થિતિ વધુ પડકારજનક હતી. લોનમાં 14.57 ટકાનો વધારો થયો હતો, જ્યારે થાપણોમાં માત્ર 10.25 ટકાનો વધારો થયો હતો.
PSU બેંકો પણ દબાણ હેઠળ હતી
પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) માં થાપણોમાં વૃદ્ધિ 8.5 ટકા હતી, જ્યારે લોનમાં 11 ટકાનો વધારો થયો હતો. યુનિયન બેંક ઓફ ઇન્ડિયામાં આ તફાવત વધુ વ્યાપક હતો, જ્યાં થાપણોમાં માત્ર 3.4 ટકાનો વધારો થયો હતો, જ્યારે લોનમાં 7.13 ટકાનો વધારો થયો હતો.
જોકે, એક્સિસ બેંક અને કોટક મહિન્દ્રા બેંકે તુલનાત્મક રીતે સારો દેખાવ કર્યો હતો. આ બેંકોમાં થાપણો લોન કરતાં અથવા તેનાથી થોડી વધારે હતી, જેના પરિણામે તેમની બેલેન્સ શીટ પર દબાણ ઓછું થયું.
NBFCs ને ફાયદો થઈ રહ્યો છે
બેંકોની ભંડોળ મર્યાદાઓ વચ્ચે, નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ (NBFCs) આનો સીધો લાભ મેળવી રહી છે. આ સેગમેન્ટમાં વૃદ્ધિ પ્રમાણમાં મજબૂત રહે છે. બજાજ ફાઇનાન્સની નવી લોનમાં આશરે ૧૫ ટકાનો વધારો થયો છે. આ દરમિયાન, પૂનાવાલા ફિનકોર્પની મેનેજમેન્ટ હેઠળની સંપત્તિમાં વાર્ષિક ધોરણે ૭૭ ટકાનો તીવ્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. એમ એન્ડ એમ ફાઇનાન્સના વ્યવસાયમાં પણ આશરે ૧૨ ટકાનો વધારો થયો છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે જો બેંક ડિપોઝિટ વૃદ્ધિ ઝડપી નહીં થાય, તો ભવિષ્યમાં NBFCનો હિસ્સો વધુ વધી શકે છે.
