Nicardia Retard 10 MG: હૃદયરોગની નકલી દવા અંગે લાલ આંખ, જાણો અસલી દવા ઓળખવાની રીત
ગુજરાતના અમદાવાદમાંથી એક અત્યંત ચોંકાવનારો અને ચિંતાજનક કિસ્સો સામે આવ્યો છે. હૃદયરોગ અને હાઈ બ્લડ પ્રેશર (High BP) ની સારવાર માટે વપરાતી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ દવાની લાખો નકલી ગોળીઓનો જથ્થો ઝડપાયો છે. તપાસ એજન્સીઓએ દરોડા પાડીને ‘Nicardia Retard 10 MG’ નામની દવાની આશરે ૭.૨૦ લાખ નકલી ટેબલેટ જપ્ત કરી છે. હૃદયરોગના દર્દીઓ માટે આ દવા જીવનરક્ષક માનવામાં આવે છે, જેથી આટલા મોટા પ્રમાણમાં નકલી જથ્થો બજારમાં પહોંચવો તે દર્દીઓના સ્વાસ્થ્ય સામે ગંભીર ખતરો ઊભો કરે છે.
આ કેસમાં કાયદાકીય તપાસ ઝડપથી આગળ વધી રહી છે અને આ નકલી ગોળીઓનું નેટવર્ક ક્યાં સુધી ફેલાયેલું હતું તેની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ થઈ રહી છે. આવી સ્થિતિમાં સામાન્ય નાગરિકો માટે નકલી દવાની ઓળખ કરવી અને તેનાથી બચવું અત્યંત જરૂરી બની જાય છે.
નકલી દવાની ઓળખ કેવી રીતે કરવી?
જોકે સાધારણ નજરે નકલી દવા ઓળખવી મુશ્કેલ છે, પરંતુ કેટલીક બાબતો ધ્યાનમાં રાખીને સજાગ રહી શકાય છે:
પેકિંગ અને કલર ચેક કરો: અસલી દવાની બોટલ કે સ્ટ્રિપ (પત્તા) પરનું પ્રિન્ટિંગ સાફ અને સ્પષ્ટ હોય છે. નકલી દવામાં પ્રિન્ટ અસ્પષ્ટ, અક્ષરો ઝાંખા, કલર શシェડ અલગ કે સ્પેલિંગમાં ભૂલો હોઈ શકે છે.
બેચ નંબર અને એક્સપાયરી: દવા પર લખાયેલ બેચ નંબર, મેન્યુફેક્ચરિંગ ડેટ અને એક્સપાયરી ડેટ ખાસ તપાસો. જો આ વિગતો ભૂંસાયેલી કે બરાબર પ્રિન્ટ ન થઈ હોય તો દવા શંકાસ્પદ હોઈ શકે છે.
QR કોડ અને હોલોગ્રામ: ઘણી બ્રાન્ડેડ ફાર્મા કંપનીઓ સુરક્ષા માટે પેકેટ પર QR કોડ અથવા હોલોગ્રામ આપે છે, જેને સ્કેન કરીને પ્રોડક્ટની અસલિયત ચકાસી શકાય છે.
અધિકૃત મેડિકલ સ્ટોર: કોઈ અજાણી દુકાન કે ખૂબ જ સસ્તા ભાવે દવા વેચતા બિન-અધિકૃત સ્ત્રોતો પાસેથી દવા ન ખરીદો.
હૃદયરોગના દર્દીઓ માટે નકલી દવાનું જોખમ
હૃદયરોગ અને બીપીના દર્દીઓ માટે દવાઓ લોહીનું દબાણ નિયંત્રણમાં રાખવાનું અને હૃદયના ધબકારા સામાન્ય રાખવાનું કામ કરે છે. જો દર્દીને અસલી દવાની જગ્યાએ નકલી ટેબલેટ મળે, તો શરીરમાં દવાની અસર થતી નથી અને બ્લડ પ્રેશર અચાનક વધી જતાં હાર્ટ એટેક (Heart Attack) કે બ્રેઇન સ્ટોકનું જોખમ વધી જાય છે. આ ઉપરાંત, નકલી દવામાં ભેળવવામાં આવતા હાનિકારક કેમિકલ્સ લીવર અને કિડનીને કાયમી નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
શંકાસ્પદ કે નકલી દવા મળે તો શું કરવું?
જો તમને અથવા તમારા પરિચિતને કોઈ દવા નકલી હોવાની શંકા જાય, તો સૌ પ્રથમ તે દવાનું સેવન તુરંત બંધ કરી દેવું અને તમારા ડોક્ટરની સલાહ લેવી.
ત્યારબાદ તેની સત્તાવાર ફરિયાદ રાજ્યના ‘ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ કન્ટ્રોલ એડમિનિસ્ટ્રેશન’ (FDCA) માં કરી શકાય છે. આ સિવાય સેન્ટ્રલ ડ્રગ્સ સ્ટાન્ડર્ડ કન્ટ્રોલ ઓર્ગેનાઇઝેશન (CDSCO) ના ઓનલાઇન પોર્ટલ પર પણ નકલી દવાઓ અંગે ફરિયાદ નોંધાવી શકાય છે.
