US Iran War: બહેરીનમાં US મિલિટરી બેઝ પર ઈરાનનો મિસાGroup મારો: નાટો ચીફે અમેરિકી એક્શનને ગણાવ્યું યોગ્ય
પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) માંથી અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા અને ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સત્તાવાર રીતે ભીષણ યુદ્ધની શરૂઆત થઈ ચૂકી છે. ઈરાન દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ માર્ગે બે કોમર્શિયલ જહાજો પર કરવામાં આવેલા હુમલા બાદ અમેરિકાએ કરારો જવાબ આપ્યો હતો. યુએસ આર્મીએ દાવો કર્યો છે કે તેણે ઈરાનના અનેક લશ્કરી ઠેકાણાઓને બોમ્બમારો કરીને તબાહ કરી દીધા છે. આ મહાસંકટ વચ્ચે હવે વૈશ્વિક સંગઠન નાટો (NATO) નું મોટું નિવેદન સામે આવ્યું છે, જેમાં તેણે ખુલ્લેઆમ અમેરિકા અને રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આકરા પગલાંને સમર્થન આપ્યું છે.
અમેરિકાના હુમલાને નાટોનું ખુલ્લું સમર્થન: માર્ક રૂટેનું નિવેદન
નાટોના નવનિયુક્ત મહાસચિવ માર્ક રૂટેએ ઈરાન પર અમેરિકાના તાજેતરના સૈન્ય હુમલાઓને યોગ્ય ઠેરવતા એક મહત્વનું નિવેદન આપ્યું છે. બુધવારે (૮ જુલાઈ ૨૦૨૬) અંકારામાં નાટો નેતાઓની મહાબેઠક યોજાય તે પહેલાં પત્રકારો સાથે વાતચીત દરમિયાન માર્ક રૂટેએ જણાવ્યું કે, “અમેરિકા દ્વારા ઈરાન પર કરવામાં આવેલી જવાબી કાર્યવાહી અત્યંત જરૂરી હતી, કારણ કે ઈરાને પોતે પહેલા સીઝફાયર (યુદ્ધવિરામ) નો ભંગ કર્યો છે.”
તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે, જ્યારે કોઈ બે પક્ષો વચ્ચે પરસ્પર સંમતિથી યુદ્ધવિરામ લાગુ કરવામાં આવ્યો હોય અને તેમાંથી કોઈ એક પક્ષ તેના નિયમોનું પાલન ન કરે, ત્યારે તેની સામે સૈન્ય કાર્યવાહી કરવી અનિવાર્ય બની જાય છે. નાટોના આ કડક વલણથી સ્પષ્ટ થાય છે કે પશ્ચિમી દેશો આ યુદ્ધમાં અમેરિકાની પડખે મજબૂતાઈથી ઊભા છે.
ઈરાનનો પલટવાર: બહેરીનમાં અમેરિકી એરબેઝ પર મિસાGroup અને ડ્રોનમારો
અમેરિકી હુમલાથી ઉશ્કેરાયેલા ઈરાને પણ બુધવારે મોટો વળતો પ્રહાર કર્યો હોવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે. તેહરાન (ઈરાન સરકાર) ના જણાવ્યા અનુસાર, તેમણે બહેરીનમાં આવેલા અમેરિકી સૈન્ય મથકોને સીધા નિશાન બનાવ્યા છે.
શેખ ઈસા એરબેઝ પર હુમલો: ઈરાની સેનાએ બહેરીન સ્થિત અમેરિકાના વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ એવા ‘શેખ ઈસા એરબેઝ’ (Sheikh Isa Air Base) પર આત્મઘાતી ડ્રોન દ્વારા હુમલો કર્યો હતો.
બુશહર નજીક મિલિટરી બેઝ પર પ્રહાર: આ સિવાય, ઈરાને ભારે માત્રામાં મિસાGroupો અને રોકેટનો ઉપયોગ કરીને અમેરિકાના અન્ય બે સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર બોમ્બમારો કર્યો છે.
ઈરાનના આ આક્રમક પલટવાર બાદ ખાડી દેશોમાં યુદ્ધની ભયાનકતા વધી ગઈ છે અને અમેરિકી દળોને હાઈ એલર્ટ પર મૂકી દેવામાં આવ્યા છે.
યુદ્ધની શરૂઆત પાછળનું મુખ્ય કારણ શું છે?
આ હિંસક સંઘર્ષની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે ઈરાને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની નજીકથી પસાર થઈ રહેલા બે મોટા કોમર્શિયલ ઓઇલ ટેન્કરો પર હુમલો કર્યો હતો. વૈશ્વિક તેલ પુરવઠાને ખોરવવાના ઈરાનના આ પ્રયાસ સામે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ત્વરિત સૈન્ય કાર્યવાહીનો આદેશ આપ્યો. અમેરિકાએ ઈરાનના એર ડિફેન્સ અને નેવલ કમાન્ડને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું. ઈરાને અગાઉ થયેલા વચગાળાના શાંતિ કરારોને ફગાવી દેતા આ મામલો હવે કાબૂ બહાર ગયો છે.
વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ભારત પર સંકટના વાદળો
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સીધું યુદ્ધ શરૂ થવાના કારણે સમગ્ર વિશ્વમાં તેની ગંભીર આર્થિક અસરો જોવા મળશે:
તેલના ભાવમાં ભડકો: ખાડી દેશો યુદ્ધની ચપેટમાં આવતા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલ (Crude Oil) નો પુરવઠો ખોરવાઈ જશે, જેના લીધે ક્રૂડના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે છે.
મોંઘવારી વધશે: ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું તેલ આ જ વિસ્તારમાંથી મંગાવે છે. જો આ યુદ્ધ લાંબુ ચાલશે, તો ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘા થશે, જેનાથી ટ્રાન્સપોર્ટેશન ખર્ચ વધશે અને સામાન્ય નાગરિકો પર મોંઘવારીનો કોરડો વિંઝાશે.
શેરબજારમાં કડાકો: વૈશ્વિક સ્તરે અનિશ્ચિતતા વધવાના કારણે ભારતીય શેરબજાર સહિત દુનિયાભરના સ્ટોક માર્કેટમાં મોટો કડાકો જોવા મળી શકે છે.
