યુએસ કોંગ્રેસમાં બહુમતીનો સંગ્રામ: ટ્રમ્પનો ‘ડિવિડન્ડ’ દાવ અને સંસદીય ગણિત

રિપબ્લિકન્સ માટે મોટી તક કે પડકાર? $5000ના ‘ટ્રમ્પ ડિવિડન્ડ’ વાદાથી અમેરિકી રાજકારણમાં ગરમાવો

અમેરિકી રાજકારણમાં યુએસ કોંગ્રેસ (સંસદ)ના બંને ગૃહો – ‘હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ’ (નિચલું ગૃહ) અને ‘સીનેટ’ (ઉપલું ગૃહ)માં બહુમતી મેળવવી એ કોઈપણ રાષ્ટ્રપતિ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. 2026ની ચૂંટણીઓ નજીક આવી રહી છે ત્યારે અમેરિકી રાજકારણમાં ગરમાવો આવી ગયો છે. સંસદના બંને ગૃહોમાં પોતાના પક્ષનું વર્ચસ્વ જાળવી રાખવા માટે રિપબ્લિકન પાર્ટી અને પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ તમામ પ્રયાસો કરી રહ્યા છે. આ ચૂંટણી સંગ્રામ વચ્ચે ટ્રમ્પે એક અનોખો અને વિવાદસ્પદ નાણાકીય દાવ રમીને અમેરિકી મતદારોને આકર્ષવાનો મોટો પ્રયાસ કર્યો છે.

હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ: પાતળી સરસાઈ અને મોટો પડકાર

અમેરિકી સંસદના નિચલા ગૃહ એટલે કે ‘હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ’માં કુલ 435 બેઠકો છે. અહીં સ્પષ્ટ બહુમતી મેળવવા માટે કોઈપણ રાજકીય પક્ષને ઓછામાં ઓછી 218 બેઠકોની જરૂર પડે છે.

હાલની સ્થિતિએ રિપબ્લિકન પાર્ટી પાસે બરાબર 218 બેઠકો જ છે, જે દર્શાવે છે કે તેમની પાસે અત્યંત પાતળી સરસાઈ છે. જો રિપબ્લિકન પક્ષ આગામી સમયમાં થોડીક બેઠકો પણ ગુમાવે છે, તો ગૃહ પરથી તેમનું નિયંત્રણ સંપૂર્ણપણે છીનવાઈ શકે છે. આ જ કારણ છે કે આ ગૃહ પર કબજો જાળવી રાખવો એ ટ્રમ્પ અને તેમની પાર્ટી માટે સૌથી મોટો રાજકીય પડકાર બની રહ્યો છે.

સીનેટનું સમીકરણ: 51 બેઠકોની બહુમતીની રેસ

સંસદના ઉપલા ગૃહ ‘સીનેટ’માં કુલ 100 બેઠકો છે. જોકે, 2026ની ચૂંટણીમાં તમામ બેઠકો પર નહીં, પરંતુ માત્ર 35 બેઠકો પર જ મતદાન થવાનું છે. સામાન્ય નિયમ મુજબ સીનેટમાં કાયદાકીય રીતે પોતાનો દબદબો બનાવવા અને સ્પષ્ટ બહુમતી મેળવવા માટે 51 બેઠકોની જરૂરિયાત રહે છે.

તમામ બેઠકો પર મતાંતર થાય અને બંને પક્ષોને બરાબર 50-50 મત મળે, તો ઉપરાષ્ટ્રપતિ પોતાનો નિર્ણાયક મત (Casting Vote) આપી શકે છે. આવી પરિસ્થિતિમાં 50 બેઠકોથી પણ પક્ષનું કામ ચાલી શકે છે. પરંતુ પૂર્ણ બહુમતી જાળવવી એ જ રિપબ્લિકન્સનો મુખ્ય ધ્યેય છે.

$5000નું ‘ટ્રમ્પ ડિવિડન્ડ’: મતદારોને આકર્ષવાનો મોટો વાદો

હાઉસ અને સીનેટ બંનેમાં રિપબ્લિકન પક્ષ માટે સમર્થન વધારવાના હેતુથી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક અત્યંત લોભામણી અને નાણાકીય જાહેરાત કરી છે. તેમણે અમેરિકી જનતાને વચન આપ્યું છે કે જો રિપબ્લિકન પાર્ટી સંસદના બંને ગૃહોમાં પોતાની સ્પષ્ટ બહુમતી જાળવી રાખવામાં સફળ રહેશે, તો દરેક પુખ્ત અમેરિકન નાગરિકને $5,000 (આશરે 5 હજાર ડોલર)નું ‘ટ્રમ્પ ડિવિડન્ડ’ ચૂકવવામાં આવશે.

અમેરિકામાં હાલમાં આશરે 27 કરોડ પુખ્ત નાગરિકો રહે છે. આ હિસાબે જો દરેક નાગરિકને $5,000 આપવામાં આવે, તો આ યોજના પૂરી કરવા માટે સરકારને આશરે 1.35 ટ્રિલિયન ડોલર (ભારતીય ચલણમાં આશરે ₹128 લાખ કરોડ) જેટલી વિશાળ રકમની જરૂર પડશે.

ટેરિફ દ્વારા ભંડોળ એકત્ર કરવાની યોજના

આટલી મોટી રકમ ક્યાંથી લાવવામાં આવશે તે અંગે ખુલાસો કરતા ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આ પૈસા અમીર અમેરિકનો પર વધારાનો ટેક્સ લાદીને એકત્રિત કરવામાં નહીં આવે. તેના બદલે, વિદેશી દેશોમાંથી અમેરિકામાં આયાત થતા સામાન પર ભારે આયાત શુલ્ક (ટેરિફ) લાદીને આ નાણાં ઊભા કરવાનો તેમનો પ્લાન છે. આ જાહેરાત બાદ અમેરિકી અર્થશાસ્ત્રીઓ અને વિરોધી પક્ષો દ્વારા આ વાદાની વાસ્તવિકતા અને તેનાથી વૈશ્વિક વેપાર પર પડનારી અસર અંગે તીવ્ર ચર્ચાઓ શરૂ થઈ ગઈ છે.