બ્રિટનમાં ડીઝલનો ભાવ ₹૨૧૬ને પાર: શિયાળા પહેલાં ઇંધણ સંકટની આશંકા વચ્ચે ટ્રમ્પની યુરોપને આકરી ચેતવણી

UK ડીઝલ ક્રાઈસિસ: યુરોપિયન દેશો પર અનામત ડીઝલ ભંડાર ખોલવા અમેરિકાનું દબાણ, નિકાસ પર રોક લાગશે તો મોંઘવારી વધશે

બ્રિટનમાં ડીઝલના ભાવ ઈતિહાસમાં સત્તાવાર રીતે પ્રથમ વખત ૨ યુરો (અંદાજે ₹૨૧૬) પ્રતિ લીટરની સરહદ વટાવી ગયા છે. હાલમાં બ્રિટનમાં ડીઝલની સરેરાશ કિંમત વધીને ૨૦૦.૦૧ પેન્સ પ્રતિ લીટર થઈ ચૂકી છે. આગામી શિયાળાની ઋતુ નજીક આવી રહી છે ત્યારે બળતણના ભાવમાં આટલો ઝડપી ઉછાળો અત્યંત ચિંતાજનક બાબત છે. નિષ્ણાતો આશંકા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે કે આગામી મહિનાઓમાં યુકે અને યુરોપમાં ડીઝલની તીવ્ર અછત અને મોટો આર્થિક સંકટ સર્જાઈ શકે છે.

યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું યુરોપ પર દબાણ અને ચેતવણી

વૈશ્વિક સ્તરે વધતી જતી મોંઘવારી અને ઈંધણની કટોકટી વચ્ચે અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે યુરોપિયન દેશો પર દબાણ વધાર્યું છે. ટ્રમ્પે માગ કરી છે કે યુરોપિયન દેશો પોતાના ઈમરજન્સી ડીઝલ ભંડારમાંથી જથ્થો ખુલ્લા બજારમાં મૂકે જેથી વધતા ભાવ પર અંકુશ મેળવી શકાય. આ સાથે જ ટ્રમ્પે કડક ચેતવણી આપી છે કે જો સહયોગી યુરોપિયન દેશો આ પગલું નહીં ભરે, તો અમેરિકા પોતાના દેશમાંથી ડીઝલના નિકાસ (Export) પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકી શકે છે.

કારમાં ડીઝલ પુરાવવું બન્યું અત્યંત મોંઘું

આરએસી (RAC) ના આંકડા અનુસાર, એક સામાન્ય કૌટુંબિક કારની ટાંકી ફુલ કરાવવાનો ખર્ચ હવે અંદાજે ૧૧૦ યુરો (આશરે ₹૧૧,૯૦૦) સુધી પહોંચી ગયો છે. અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધની શરૂઆત થઈ તે સમયની સરખામણીએ આ ખર્ચમાં ૩૨ યુરો (આશરે ₹૩,૪૬૭) નો મસમોટો વધારો થયો છે.

આરએસીના પોલિસી હેડ સાઈમન વિલિયમ્સે જણાવ્યું કે ડીઝલના દરમાં સતત થઈ રહેલો આ વધારો માત્ર સામાન્ય વાહનચાલકો જ નહીં, પરંતુ ટ્રાન્સપોર્ટ, ડિલિવરી અને લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલી કંપનીઓ માટે કમરતોડ સાબિત થઈ રહ્યો છે. જો અમેરિકા ખરેખર ડીઝલ નિકાસ પર રોક લગાવશે, તો બ્રિટનમાં ડીઝલનો ભાવ ૩ યુરો પ્રતિ લીટર સુધી પહોંચી શકે છે.

યુરોપિયન ડીઝલ ભંડાર ખોલવા અમેરિકાની માગ

અમેરિકા ઈચ્છે છે કે યુરોપિયન યુનિયન (EU) આગામી છ મહિનામાં પોતાના અનામત ભંડારમાંથી અંદાજે ૧૨ કરોડ બેરલ ડીઝલ વૈશ્વિક બજારમાં રિલીઝ કરે. અમેરિકાના ઊર્જા મંત્રી ક્રિસ રાઈટ અને ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ્સ બેસેન્ટે યુરોપિયન દેશોને આ કટોકટીમાંથી બહાર નીકળવા માટે પોતાના અનામત ડીઝલ સ્ટોકનો તુરંત ઉપયોગ કરવા અપીલ કરી છે.

બ્રિટન પાસે માત્ર ૪૦ દિવસનો સ્ટોક

બ્રિટન માટે સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે તેની પાસે હાલમાં માત્ર ૪૦ દિવસની જરૂરિયાત જેટલો જ ડીઝલનો ભંડાર ઉપલબ્ધ છે, જ્યારે કેટલાક અન્ય યુરોપિયન દેશો પાસે ૨૦૦ દિવસથી વધુનો સ્ટોક છે. બ્રિટન પોતાની કુલ ડીઝલ જરૂરિયાતનો ચોથો ભાગ (૨૫%) અમેરિકાથી આયાત કરે છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ બાદ રશિયન તેલ પર પ્રતિબંધ લાગતાં યુરોપ અમેરિકા પર સંપૂર્ણ નિર્ભર બન્યું છે. આવી પરિસ્થિતિમાં અમેરિકી નિકાસ પર રોક બ્રિટનની આર્થિક સ્થિતિને વધુ કફોડી બનાવી શકે છે.