ટેક્સ નોટિસનો જવાબ ન આપવો પડ્યો ભારે: ITAT એ રદ કર્યો CIT(A) નો આદેશ અને આપ્યો આદેશ
આજના સમયમાં આવકવેરા (Income Tax) વિભાગના નિયમો અને નોટિસ પ્રત્યે બેદરકારી રાખવી કરદાતાઓને ભારે પડી શકે છે. તાજેતરમાં આવો જ એક કિસ્સો સામે આવ્યો છે, જેમાં એક મહિલા દ્વારા ઇન્કમ ટેક્સ વિભાગની નોટિસનો સમયસર જવાબ ન આપવાને કારણે કાનૂની મુશ્કેલીઓ વધી ગઈ હતી. જો કે, બાદમાં અપીલ ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા આ માەલે રાહતભર્યો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
શું છે સમગ્ર મામલો? આખો વિવાદ શું છે?
આ મામલો એસેસમેન્ટ યર 2020-21 સાથે જોડાયેલો છે. જસબિંદર કૌર નામની મહિલાએ 4 જાન્યુઆરી 2021ના રોજ પોતાનું રિટર્ન ફાઇલ કર્યું હતું અને પોતાની વાર્ષિક આવક 10.41 લાખ રૂપિયા દર્શાવી હતી. ત્યારબાદ આવકવેરા વિભાગને માહિતી મળી કે મહિલાના બેંક ખાતામાં 21.90 લાખ રૂપિયાની રોકડ જમા થઈ છે અને તેણે 74 લાખ રૂપિયાની કિંમતની પ્રોપર્ટી પણ ખરીદી છે.
વિભાગ દ્વારા જ્યારે આટલી મોટી રકમના સ્ત્રોત વિશે પૂછપરછ કરવામાં આવી, ત્યારે મહિલાએ નોટિસનો કોઈ જવાબ આપ્યો નહીં. તપાસ દરમિયાન બેંકો પાસેથી મળેલી માહિતી મુજબ, ખાતામાં કુલ 80.94 લાખ રૂપિયાની રોકડ જમા અને અન્ય ક્રેડિટ મળી આવ્યા હતા. આમાંથી 34 લાખ રૂપિયાની લોનની રકમ બાદ કરતા બાકીની રકમનો કોઈ સ્પષ્ટ હિસાબ આપવામાં આવ્યો નહોતો. આ ઉપરાંત, 74 લાખ રૂપિયાની પ્રોપર્ટી ખરીદી અંગે પણ કોઈ સંતોષકારક દસ્તાવેજો રજૂ કરવામાં ન આવ્યા. પરિણામે, વિભાગે અંદાજે 1.55 કરોડ રૂપિયાની ટેક્સ ડિમાન્ડ ઊભી કરી દીધી.
CIT(A) દ્વારા અપીલ ફગાવી દેવામાં આવી
આ ભારે ટેક્સ ડિમાન્ડ સામે મહિલાએ CIT(A) એટલે કે કમિશનર ઓફ ઇન્કમ ટેક્સ (અપીલ) સમક્ષ અપીલ દાખલ કરી હતી. પરંતુ અહીં પણ મહિલાએ મોટી ભૂલ કરી અને સુનાવણી માટે મોકલવામાં આવેલી ચાર નોટિસોમાંથી એકનો પણ જવાબ ન આપ્યો. પરિણામે, CIT(A) એ કેસના ગુણદોષ પર ચર્ચા કર્યા વગર જ માત્ર નોટિસની અવગણના કરવાના આધાર પર મહિલાની અપીલ રદ્દ કરી દીધી.
આઈટીએટી (ITAT) પહોંચ્યો મામલો: મળી મોટી રાહત
આ આદેશથી નાસીપાસ થઈને આ મામલો દિલ્હીના ઇન્કમ ટેક્સ અપેલાટ ટ્રિબ્યુનલ (ITAT) સુધી પહોંચ્યો. ITAT સમક્ષ મહિલાના વકીલે દલીલ કરી કે પ્રોપર્ટી ખરીદવા માટે હોમ લોન અને સગા-સંબંધીઓ પાસેથી નાણાં મેળવવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત, ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓને કારણે તે અગાઉની કાનૂની કાર્યવાહીમાં હાજર રહી શકી નહોતી.
ITAT એ ચુકાદો આપતા સ્પષ્ટ કર્યું કે CIT(A) એ માત્ર નોટિસનો જવાબ ન મળવાના આધારે જ અપીલ ફગાવી દેવી ન જોઈએ. અપીલ ઓથોરિટીની જવાબદારી બને છે કે તે કેસના તથ્યો, દસ્તાવેજો અને કારણોની યોગ્ય તપાસ કરીને ન્યાયિક નિર્ણય લે. આ સાથે ITAT એ જૂનો આદેશ રદ્દ કરીને આ મામલો ફરીથી સુનાવણી માટે પાછો મોકલી દીધો છે.
જો કે, ITAT એ એવું નથી કહ્યું કે 1.55 કરોડ રૂપિયાની ટેક્સ ડિમાન્ડ ખોટી છે. હવે મહિલાએ પોતાના બેંક સ્ટેટમેન્ટ્સ, લોન અને પ્રોપર્ટી ખરીદી સંબંધિત તમામ જરૂરી દસ્તાવેજો રજૂ કરવા પડશે. જો તે હવે પણ સહયોગ નહીં કરે, તો નિર્ણય તેમની ગેરહાજરીમાં લેવામાં આવશે.
કરદાતાઓ માટે આ કેસમાંથી શું શીખવા મળે છે?
આ કિસ્સો દેશના તમામ કરદાતાઓ માટે એક મોટો પાઠ સમાન છે. ટેક્સ વિભાગ તરફથી મળતી કોઈપણ નોટિસને ક્યારેય હળવાશથી ન લેવી જોઈએ અને નજરઅંદાજ ન કરવી જોઈએ. સમયસર જવાબ ન આપવાથી અથવા જરૂરી પુરાવા રજૂ ન કરવાથી વિભાગ પોતાની રીતે આકલન કરીને ભારેખમ ટેક્સ લગાવી શકે છે. તેથી, હંમેશા કાયદાકીય પ્રક્રિયાનું પાલન કરવું હિતમાં રહે છે.
