ગ્રીન ક્રેકર્સના નામે સામાન્ય ફટાકડાનું વેચાણ? સુપ્રીમ કોર્ટની ચિંતા વધી
દિલ્હીમાં દિવાળીના તહેવાર દરમિયાન ફટાકડાના વેચાણ અને ઉપયોગને લઈને ફરી એકવાર મોટો વિવાદ ઊભો થયો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે રાજધાનીમાં ખુલ્લેઆમ તમામ પ્રકારના ફટાકડાઓનું વેચાણ થઈ રહ્યું હોવાના અહેવાલો પર ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. કોર્ટે સરકારને આ મામલે તાત્કાલિક ધ્યાન આપવા અને નિયમોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા સૂચના આપી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટની મંજૂરી માત્ર ગ્રીન ક્રેકર્સને
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દિલ્હીમાં માત્ર લાઇસન્સ ધરાવતા ગ્રીન ક્રેકર્સના વેચાણ અને ઉપયોગને જ મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ મંજૂરી પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય તહેવારો દરમિયાન ફટાકડાથી થતા હવાના પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવાનો છે. સામાન્ય ફટાકડાઓના વેચાણ પર પ્રતિબંધ હોવા છતાં બજારમાં તેમની ઉપલબ્ધતા અંગે કોર્ટે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે.
બજારમાં તમામ પ્રકારના ફટાકડા સરળતાથી ઉપલબ્ધ
કોર્ટ સમક્ષ રજૂ થયેલા મીડિયા અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે દિલ્હીના વિવિધ બજારોમાં પ્રતિબંધિત ફટાકડાઓ પણ ખુલ્લેઆમ વેચાઈ રહ્યા છે. આ સ્થિતિને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે આશ્ચર્ય અને નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. જ્યારે કોર્ટ દ્વારા ચોક્કસ પ્રકારના ફટાકડાઓને જ મંજૂરી આપવામાં આવી હોય, ત્યારે અન્ય ફટાકડાઓ બજારમાં કેવી રીતે પહોંચી રહ્યા છે તે તપાસનો વિષય છે.
ગ્રીન ક્રેકર્સની ઓળખ માટે QR કોડ ફરજિયાત
ગ્રીન ક્રેકર્સ અને સામાન્ય ફટાકડાઓ વચ્ચેનો તફાવત સરળતાથી જાણી શકાય તે માટે સુપ્રીમ કોર્ટે મહત્વપૂર્ણ વ્યવસ્થા સૂચવી છે. મંજૂર ફટાકડાઓના પેકેટ પર QR કોડ છાપવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. આ કોડ સ્કેન કરીને ગ્રાહકો ફટાકડાની અસલિયત અને તેની મંજૂરી અંગે માહિતી મેળવી શકે છે. જોકે, નિયમો હોવા છતાં તેમનો અમલ કેટલો થઈ રહ્યો છે તે મોટો પ્રશ્ન છે.
સરકાર અને વહીવટી તંત્રની જવાબદારી વધી
સુપ્રીમ કોર્ટની ચિંતા બાદ હવે દિલ્હી સરકાર અને સંબંધિત વહીવટી તંત્રની જવાબદારી વધી ગઈ છે. જો પ્રતિબંધિત ફટાકડાઓનું વેચાણ થઈ રહ્યું હોય તો તેની પાછળ સપ્લાય ચેઇન, વેપારીઓ અને વિતરણ વ્યવસ્થાની તપાસ જરૂરી બને છે. માત્ર કાગળ પર નિયમો બનાવવાથી પ્રદૂષણની સમસ્યા હલ થવાની નથી. બજારોમાં નિયમિત તપાસ અને કડક કાર્યવાહી પણ એટલી જ જરૂરી છે.
પ્રદૂષણ નિયંત્રણ માટે ગ્રીન ફટાકડાઓ પર ભાર
દિલ્હીમાં શિયાળાની શરૂઆત સાથે જ હવાની ગુણવત્તા ઘણીવાર ચિંતાજનક બની જાય છે. વાહનોનો ધુમાડો, બાંધકામની ધૂળ અને ઔદ્યોગિક પ્રદૂષણની સાથે ફટાકડાઓ પણ હવાની ગુણવત્તાને વધુ ખરાબ કરી શકે છે. ગ્રીન ક્રેકર્સનો હેતુ પરંપરાગત ફટાકડાઓની સરખામણીએ પ્રદૂષણ ઘટાડવાનો છે. જોકે, તેનો અર્થ એ નથી કે તે સંપૂર્ણપણે પ્રદૂષણમુક્ત છે.
નિયમોનું પાલન થશે તો જ મળશે રાહત
સુપ્રીમ કોર્ટની આ ટિપ્પણીથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ફટાકડાઓ અંગેના નિયમોનો કડક અમલ કરવો હવે જરૂરી બની ગયો છે. ગ્રાહકોએ પણ ફટાકડા ખરીદતી વખતે પેકેટ પરનો QR કોડ અને લાઇસન્સ સંબંધિત વિગતો તપાસવી જોઈએ. બીજી તરફ, સરકાર અને પોલીસ તંત્રએ ગેરકાયદે વેચાણ સામે અસરકારક કાર્યવાહી કરવી પડશે. તહેવારની ખુશીઓ સાથે પર્યાવરણ અને લોકોના સ્વાસ્થ્યનું રક્ષણ કરવું પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ છે.
