Sugarcane Juice: ઉનાળાનું અમૃત કે ઝેર? શેરડીના રસથી થઈ શકે છે ટાઈફોઈડ અને કમળો જેવી બીમારીઓ
ઉનાળાના દિવસોમાં જ્યારે સૂર્ય આકાશમાંથી આગ ઓકતો હોય અને ગરમ પવનો (લૂ) ફૂંકાતા હોય, ત્યારે ઠંડા-ઠંડા શેરડીના રસનો એક ગ્લાસ આખા શરીરમાં તાજગી ભરી દે છે. લીંબુ, સંચળ અને ફુદીના સાથેનો તેનો સ્વાદ દરેકને પ્રિય હોય છે. મોટાભાગના લોકો તેને કુદરતી અને હેલ્ધી ડ્રિંક માને છે, પરંતુ આરોગ્ય નિષ્ણાતો આ બાબતે કેટલીક ગંભીર સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપે છે. શેરડીનો રસ જેટલો ફાયદાકારક દેખાય છે, જો સાવચેતી ન રાખવામાં આવે તો તેટલો જ નુકસાનકારક પણ સાબિત થઈ શકે છે.
કેમ લોકપ્રિય છે શેરડીનો રસ?
શેરડીના રસમાં કુદરતી શર્કરા (Natural Sugar) હોય છે જે શરીરમાં જઈને તરત જ ગ્લુકોઝનું સ્તર વધારે છે, જેનાથી ત્વરિત ઉર્જા (Instant Energy) મળે છે. ઉનાળામાં ડિહાઈડ્રેશન અને થાક દૂર કરવા માટે આ એક સસ્તો અને સરળ વિકલ્પ છે. તેમાં રહેલા મિનરલ્સ અને એન્ટીઓક્સીડન્ટ્સ શરીર માટે સારા માનવામાં આવે છે.
વધુ પડતા સેવનના જોખમો
૧. બ્લડ સુગરમાં અચાનક વધારો: શેરડી કુદરતી રીતે ગળી હોય છે, પરંતુ જ્યારે તેનો રસ કાઢવામાં આવે છે ત્યારે તેમાં શર્કરા અત્યંત કેન્દ્રિત (Concentrated) થઈ જાય છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે રસ કાઢતી વખતે તેમાંથી ફાઈબર (રેસા) સંપૂર્ણપણે નીકળી જાય છે. ફાઈબર વગરની સુગર શરીરમાં ઝડપથી ભળી જાય છે, જેનાથી બ્લડ સુગર લેવલ અચાનક વધી શકે છે. આથી, ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે શેરડીનો રસ અત્યંત જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
૨. મેદસ્વીતા અને ફેટી લિવર: જો તમે વજન ઘટાડવા માંગતા હોવ અથવા તમને ફેટી લિવરની સમસ્યા હોય, તો શેરડીના રસથી દૂર રહેવું જોઈએ. તેમાં રહેલી વધુ પડતી સુગર શરીરમાં ચરબી (Fat) તરીકે જમા થાય છે, જે મેટાબોલિઝમને નબળું પાડી શકે છે.
સ્વચ્છતા અને બીમારીઓનું જોખમ
શેરડીના રસ સાથે જોડાયેલું સૌથી મોટું જોખમ તેની બનાવટ અને સ્વચ્છતા (Hygiene) છે:
અસ્વચ્છ મશીન: ઘણીવાર શેરડી પીલવાના મશીનો લાંબા સમય સુધી સાફ કરવામાં આવતા નથી, જેના કારણે તેમાં બેક્ટેરિયા જન્મે છે.
બર્ફ અને પાણીની ગુણવત્તા: રસ્તા પર મળતા રસમાં વપરાતો બરફ ઘણીવાર પીવાલાયક પાણીમાંથી બનાવેલો હોતો નથી. અશુદ્ધ પાણી અને બરફને કારણે ટાઈફોઈડ, કોલેરા અને હેપેટાઈટીસ (કમળો) જેવી જીવલેણ બીમારીઓ થવાનો ભય રહે છે.
ખુલ્લી જગ્યા: રસ્તા કિનારે ઉડતી ધૂળ અને માખીઓ રસને દૂષિત કરે છે.
નિષ્ણાતોની સલાહ: કેવી રીતે પીવો શેરડીનો રસ?
૧. માત્રા પર નિયંત્રણ: દિવસમાં એક ગ્લાસથી વધુ રસ ન પીવો.
૨. તાજો જ પીવો: શેરડીનો રસ કાઢ્યાના ૧૫ મિનિટમાં જ પી લેવો જોઈએ, કારણ કે લાંબો સમય રાખવાથી તેનું ઓક્સિડેશન થાય છે અને તે ઝેરી બની શકે છે.
૩. ચોખ્ખાઈ તપાસો: હંમેશા એવી જગ્યાએથી જ રસ પીવો જ્યાં મશીન સાફ હોય અને વિક્રેતા સ્વચ્છતા જાળવતા હોય. બરફ વગરનો રસ પીવો વધુ હિતાવહ છે.
૪. દર્દીઓ માટે સાવચેતી: ડાયાબિટીસ, હૃદયરોગ કે પેટની ગંભીર સમસ્યા હોય તેવા લોકોએ ડોક્ટરની સલાહ લીધા પછી જ તેનું સેવન કરવું.
