SGB: SGB માં ટેક્સ છૂટ હવે બધાને નહીં મળે! જાણો શું છે નવા નિયમો અને તેની અસર
જો તમે પણ સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ (SGB) ને ટેક્સ બચાવવાનું શ્રેષ્ઠ સાધન માનતા હતા, તો બજેટ 2026 ના નવા નિયમોએ તમારી ગણતરી બદલી નાખી છે. વર્ષોથી SGB તેની કરમુક્તિ (Tax Exemption) માટે જાણીતું હતું, જ્યાં પરિપક્વતા (Maturity) પર મળતા કેપિટલ ગેઇન પર એક પણ રૂપિયો ટેક્સ ચૂકવવો પડતો ન હતો. પરંતુ હવે આ નિયમમાં સરકારે મહત્વનો ફેરફાર કર્યો છે, જેની અસર ઘણા રોકાણકારો પર પડશે.
નિયમોમાં શું ફેરફાર થયો છે?
1 એપ્રિલ 2026 થી, પરિપક્વતા પર મળતી કેપિટલ ગેઇન ટેક્સમાં મુક્તિ ફક્ત તે જ રોકાણકારોને મળશે, જેમણે આ બોન્ડ સીધા આરબીઆઈ (RBI) ના ઈશ્યુ વખતે ખરીદ્યા હતા અને મેચ્યોરિટી સુધી પોતાની પાસે રાખ્યા હતા. જો તમે એનએસઈ (NSE) કે બીએસઈ (BSE) જેવા શેરબજારમાંથી અથવા કોઈ અન્ય વ્યક્તિ પાસેથી SGB ખરીદ્યું છે, તો હવે તમને મેચ્યોરિટી પર કોઈ ટેક્સ છૂટ મળશે નહીં. આ માટે આવકવેરા અધિનિયમ, 2025 ની કલમ 70(1)(x) માં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ નિયમ જૂના અને નવા તમામ SGB ટ્રેન્ચ (Tranches) પર સમાન રીતે લાગુ પડશે.
આ ફેરફારની જરૂર કેમ પડી?
સરકારે આ પગલું ટેક્સ ચોરી કે ‘આર્બિટ્રાજ’ ને રોકવા માટે ભર્યું છે. ઘણા રોકાણકારો શેરબજારમાં જૂના SGB ને સોનાના વાસ્તવિક ભાવ કરતા ઓછા ભાવે ખરીદી લેતા હતા અને મેચ્યોરિટી સુધી રોકાણ કરીને ટેક્સ વિના મોટો નફો મેળવતા હતા. સરકારનું માનવું છે કે ટેક્સમાં છૂટનો ફાયદો ફક્ત તે જ રોકાણકારોને મળવો જોઈએ જેણે સરકારી ગોલ્ડ પ્રોગ્રામમાં શરૂઆતથી રોકાણ કર્યું છે, ન કે તેમને જેઓ માત્ર ટેક્સ બચાવવા માટે સેકન્ડરી માર્કેટમાંથી બોન્ડ ખરીદે છે.
તમારા પોર્ટફોલિયો પર શું થશે અસર?
સીધા ખરીદનાર માટે: જો તમે બેંક, પોસ્ટ ઓફિસ અથવા સરકારી વિન્ડો દ્વારા સીધા SGB ખરીદ્યા છે અને તે હજુ પણ તમારી પાસે છે, તો તમારે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. મેચ્યોરિટી પર તમારો નફો પહેલાની જેમ જ સંપૂર્ણપણે ટેક્સ-ફ્રી રહેશે.
સેકન્ડરી માર્કેટ ખરીદનાર માટે: જો તમે એક્સચેન્જ દ્વારા બોન્ડ ખરીદ્યા છે, તો 1 એપ્રિલ 2026 પછી મેચ્યોરિટી પર થતા નફા પર ટેક્સ લાગશે. જો તમારી પાસે બોન્ડ 12 મહિનાથી વધુ સમયથી હોય, તો લાંબા ગાળાના કેપિટલ ગેઇન્સ (LTCG) હેઠળ 12.5% ટેક્સ ચૂકવવો પડશે. જો સમય 12 મહિનાથી ઓછો હોય, તો તે તમારી ટેક્સ સ્લેબ મુજબ ગણાશે.
મહત્વની બાબતો:
SGB પર મળતું 2.5% નું વાર્ષિક વ્યાજ પહેલાની જેમ જ ટેક્સના દાયરામાં રહેશે અને તમારી કુલ આવકમાં ઉમેરવામાં આવશે.
મેચ્યોરિટી પહેલા એક્સચેન્જ પર બોન્ડ વેચવાના ટેક્સના નિયમોમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
આ ફેરફાર બાદ રોકાણકારોએ હવે સાવચેત રહેવાની જરૂર છે. જો તમે લાંબા ગાળા માટે રોકાણ કરવા માંગો છો, તો હંમેશા ઓરિજિનલ ઈશ્યુ વખતે બોન્ડ લેવાનું આયોજન કરવું જોઈએ. રોકાણ કરતા પહેલા એકવાર ટેક્સ નિષ્ણાતની સલાહ લેવી ખૂબ જ જરૂરી છે, જેથી તમે ટેક્સની ગણતરીમાં ભૂલ ન કરો.
