SEBI Proposal
SEBI Proposal on Derivatives: લોકો શક્ય તેટલી વહેલી તકે વધુ નફો મેળવવા માટે ભવિષ્ય અને વિકલ્પોના સેગમેન્ટમાં પ્રવેશ કરે છે. ડેરિવેટિવ્ઝ સેગમેન્ટ હંમેશા અત્યંત જોખમી માનવામાં આવે છે…
બજાર નિયમનકાર સેબી ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ સેગમેન્ટમાં વધતી ભાગીદારીથી ચિંતિત છે. રેગ્યુલેટરને લાગે છે કે ડેરિવેટિવ્ઝ સેગમેન્ટમાં વધુ લોકો દાખલ થવાને કારણે તેમના પર જોખમ પણ વધી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં સેબીએ જોખમ ઘટાડવા માટે કડક નિયમોનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.
આ માટે કડક નિયમો જરૂરી બન્યા છે
સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયા (સેબી)ની આ દરખાસ્તો વ્યક્તિગત સ્ટોક ડેરિવેટિવ્ઝમાં ટ્રેડિંગને મુશ્કેલ બનાવશે. સેબીનું કહેવું છે કે ખાસ કરીને તાજેતરના સમયમાં ઓપ્શન્સ ટ્રેડિંગમાં અનેક ગણા વધારાને ધ્યાનમાં રાખીને જોખમ ઘટાડવા માટે કડક નિયમો જરૂરી બન્યા છે.
અગાઉ, એવા અહેવાલો આવ્યા હતા કે ડેરિવેટિવ્ઝ માર્કેટમાં રોકાણકારોની વધતી જતી પ્રવૃત્તિઓને ધ્યાનમાં રાખીને નિયમનકાર ઊભરતાં જોખમોને નિયંત્રિત કરવા અને બજારની સ્થિરતાની સમીક્ષા કરવા માટે એક સમિતિની રચના કરી શકે છે.
વેબસાઈટ પર ચર્ચાપત્ર
સેબીએ રવિવારે તેની વેબસાઈટ પર આ અંગે ચર્ચા પત્ર પ્રકાશિત કર્યો હતો. પેપરમાં, નિયમનકારે દરખાસ્ત કરી છે કે વ્યક્તિગત શેરો પરના ડેરિવેટિવ સોદાઓ પર્યાપ્ત પ્રવાહિતા અને બજારના સહભાગીઓના ટ્રેડિંગ રસ સાથે હોવા જોઈએ. હાલમાં આ પ્રકારની વ્યવસ્થા માત્ર ઈન્ડેક્સ ડેરિવેટિવ કોન્ટ્રાક્ટ માટે છે.
આવી સ્થિતિમાં જોખમ વધી જાય છે
રેગ્યુલેટર માને છે કે જો ડેરિવેટિવ્ઝ ડીલ્સનું અન્ડરલાઈંગ કેશ માર્કેટ પૂરતું ઊંડું ન હોય અને લીવરેજ્ડ ડેરિવેટિવ્ઝ સાથે કોઈ યોગ્ય પોઝિશન લિમિટ ન હોય, તો માર્કેટ પ્રાઈસ મેનિપ્યુલેશન, ઊંચી વોલેટિલિટી અને રોકાણકારોની સુરક્ષા સાથે ચેડા થવાની શક્યતા વધારે છે. .
ડેરિવેટિવ્ઝમાં સોદામાં અનેકગણો વધારો થયો છે
માર્કેટ ડેટા દર્શાવે છે કે ભારતમાં ડેરિવેટિવ્ઝ સેગમેન્ટમાં ટ્રેડિંગ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં અનેકગણું વધ્યું છે. NSE મુજબ, 2023-24 દરમિયાન ઇન્ડેક્સ ઓપ્શન્સનું કાલ્પનિક મૂલ્ય અગાઉના વર્ષની સરખામણીએ બમણું થયું હતું. છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં દેશમાં ઓપ્શન ટ્રેડિંગ અનેકગણું વધ્યું છે. આ માટે રિટેલ રોકાણકારો મુખ્યત્વે જવાબદાર છે.
