RBI New Note Fact Check: 15 નવેમ્બરથી આવશે ₹1000ની નવી નોટ? સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ દાવાનું સત્ય જાણો
શું ભારતીય રિઝર્વ બેંક એટલે કે RBIએ ફરીથી એક હજાર રૂપિયાની નવી નોટ બહાર પાડી છે? છેલ્લા કેટલાક સમયથી સોશિયલ મીડિયા પર મંદિરની તસવીર ધરાવતી પીળા રંગની નોટનો ફોટો અને વીડિયો શેર થઈ રહ્યાં છે. તેમાં દાવો કરવામાં આવે છે કે આ નવી નોટ ટૂંક સમયમાં બજારમાં ઉપલબ્ધ થશે. જોકે, આ દાવાની સત્યતા તપાસવી જરૂરી છે.
વાયરલ તસવીરમાં શું દાવો કરવામાં આવ્યો છે?
સોશિયલ મીડિયા પર ફરતી તસવીરમાં એક હજાર રૂપિયાની નોટ પર મંદિર જેવી આકૃતિ જોવા મળે છે. આ તસવીર સાથે એવો દાવો પણ કરવામાં આવે છે કે RBIએ નવી નોટ જાહેર કરી છે અને તે 15 નવેમ્બરથી બજારમાં મળી શકશે. ઘણા લોકો આ માહિતી સાચી માનીને આગળ શેર કરી રહ્યા છે. પરંતુ માત્ર તસવીર કે વીડિયો જોઈને કોઈ સમાચારને સાચા માની લેવા યોગ્ય નથી.
PIB ફેક્ટ ચેકે શું સ્પષ્ટતા કરી?
આ વાયરલ દાવા અંગે પ્રેસ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરો એટલે કે PIBની ફેક્ટ ચેક ટીમે સ્પષ્ટતા કરી છે કે RBIએ એક હજાર રૂપિયાની નવી નોટ જાહેર કરી હોવાનો દાવો ખોટો છે. સરકાર કે RBI તરફથી આવી કોઈ જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. તેથી સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાતી આ માહિતી પર વિશ્વાસ ન કરવા અને કોઈપણ સમાચારની સત્તાવાર સ્ત્રોતો દ્વારા ચકાસણી કરવા અપીલ કરવામાં આવી છે.
🚨 FAKE ₹1,000 NOTE ALERT!
Several social media posts claim that a new ₹1,000 note has been issued.
#PIBFactCheck
❌ This claim is fake.
✅ The @RBI has made no announcement regarding the issuance of a new ₹1,000 note.
🔸 Verify information through official sources and do not share unverified claims.
💡 Come across suspicious content related to the Central Government? Report it to @PIBFactCheck.
📲 +91 8799711259
📩 factcheck@pib.gov.in— PIB Fact Check (@PIBFactCheck) October 27, 2026
હાલમાં ભારતમાં કઈ કિંમતની નોટો ચલણમાં છે?
ભારતમાં હાલમાં સામાન્ય રીતે દસ, વીસ, પચાસ, સો, બસો અને પાંચસો રૂપિયાની નોટો ચલણમાં જોવા મળે છે. આ નોટોનો ઉપયોગ રોજિંદા વ્યવહારોમાં કરવામાં આવે છે. જોકે, ચલણમાં રહેલી નોટોની સ્થિતિ અંગે ચોક્કસ માહિતી માટે RBIની સત્તાવાર વેબસાઇટ તપાસવી વધુ યોગ્ય છે. એક હજાર રૂપિયાની નવી નોટ જાહેર થઈ હોવાનો કોઈ સત્તાવાર પુરાવો ઉપલબ્ધ ન હોય તો વાયરલ દાવાને સાચો માનવો નહીં.
એક રૂપિયાની નોટ કોણ જાહેર કરે છે?
ઘણા લોકો જાણતા નથી કે એક રૂપિયાની નોટ અન્ય ભારતીય ચલણી નોટોથી અલગ છે. એક રૂપિયાની નોટ ભારત સરકારના નાણાં મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરવામાં આવે છે, જ્યારે અન્ય સામાન્ય ચલણી નોટો RBI દ્વારા બહાર પાડવામાં આવે છે. આથી, દરેક નોટ અંગેની માહિતી આપમેળે RBI સાથે જોડવી યોગ્ય નથી. ચલણી નોટોમાં ફેરફાર કે નવી નોટની જાહેરાત અંગે સત્તાવાર સૂચના તપાસવી જરૂરી છે.
બે અને પાંચ રૂપિયાની જૂની નોટો હજુ માન્ય છે?
બે અને પાંચ રૂપિયાની નોટોનું છાપકામ અગાઉ બંધ કરવામાં આવ્યું હોવા છતાં, આવી જૂની નોટો માત્ર જૂની હોવાને કારણે અમાન્ય બની જતી નથી. જો તે કાયદેસર રીતે માન્ય ચલણ હોય, તો તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. જોકે, કોઈ ચોક્કસ નોટની માન્યતા અંગે શંકા હોય તો RBIની સત્તાવાર માહિતી તપાસવી જોઈએ. ખોટી માહિતીથી બચવા માટે સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટને બદલે વિશ્વસનીય સરકારી જાહેરાતો પર આધાર રાખવો સૌથી સુરક્ષિત રસ્તો છે.
