Central Government Employees Bonus: રેલવે કર્મચારીઓને 78 દિવસનું બોનસ, જ્યારે અન્ય કર્મચારીઓને માત્ર 30 દિવસનું કેમ?
આઠમા પગાર પંચની રાહ જોઈ રહેલા કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ વચ્ચે ભારતીય રેલવેના કર્મચારીઓ માટે બોનસને લઈને મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે રેલવેએ પાત્ર નોન-ગેઝેટેડ કર્મચારીઓને પ્રોડક્ટિવિટી લિન્ક્ડ બોનસ એટલે કે પીએલબી આપવાની જાહેરાત કરી છે. આ અંતર્ગત કર્મચારીઓને ₹17,951 મળવાના છે. જોકે, આ લાભ રેલવે પ્રોટેક્શન ફોર્સ અને રેલવે પ્રોટેક્શન સ્પેશિયલ ફોર્સના કર્મચારીઓને લાગુ પડતો નથી. બોનસની ચુકવણીને પણ પ્રાથમિકતા આપવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.
રેલવે અને અન્ય કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના બોનસમાં મોટો તફાવત
રેલવે કર્મચારીઓને મળતા બોનસની સરખામણીમાં અન્ય કેન્દ્રીય કર્મચારીઓને ઘણી ઓછી રકમ મળે છે. આપેલી માહિતી મુજબ, રેલવેના પાત્ર કર્મચારીઓ માટે બોનસ ₹17,951 છે, જ્યારે અન્ય સંબંધિત કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે બોનસની રકમ ₹6,908 છે. આ તફાવત પાછળનું મુખ્ય કારણ બોનસની ગણતરી માટે નક્કી કરાયેલા દિવસો છે. બંને માટે ગણતરીની મહત્તમ માસિક વેતન મર્યાદા ₹7,000 રાખવામાં આવી છે, પરંતુ રેલવે કર્મચારીઓ માટે 78 દિવસ અને અન્ય કર્મચારીઓ માટે 30 દિવસના આધારે બોનસ નક્કી થાય છે.
રેલવે કર્મચારીઓને 78 દિવસનું બોનસ શા માટે મળે છે?
ભારતીય રેલવે દેશનું વિશાળ પરિવહન અને વ્યાપારી સંગઠન છે. તે દરરોજ લાખો મુસાફરોને પરિવહન સેવા આપે છે અને માલગાડીઓ દ્વારા મોટા પ્રમાણમાં માલની હેરફેર કરે છે. આ કામગીરીથી રેલવેને આવક મળે છે અને દેશના અર્થતંત્રને પણ વેગ મળે છે. રેલવે કર્મચારીઓ દિવસ-રાત વિવિધ પરિસ્થિતિઓમાં ફરજ બજાવે છે. તેમની કામગીરી અને ઉત્પાદકતાને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રોડક્ટિવિટી લિન્ક્ડ બોનસની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. આ જ કારણ છે કે રેલવે કર્મચારીઓ માટે બોનસની ગણતરી સામાન્ય 30 દિવસને બદલે 78 દિવસના આધારે કરવામાં આવે છે.
રેલવે બોનસની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ?
રેલવે કર્મચારીઓ માટે ઉત્પાદકતા આધારિત બોનસની વ્યવસ્થા પાછળ લાંબો ઇતિહાસ છે. વર્ષ 1979-80 દરમિયાન ઓલ ઇન્ડિયા રેલવેમેન્સ ફેડરેશન અને નેશનલ ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડિયન રેલવેમેન જેવી યુનિયનો દ્વારા બોનસની માગને લઈને દબાણ કરવામાં આવ્યું હતું. કર્મચારીઓનું કહેવું હતું કે તેઓ દરેક ઋતુમાં અને મુશ્કેલ સંજોગોમાં પણ રેલવેની કામગીરી ચાલુ રાખે છે, તેથી તેમને બોનસ મળવું જોઈએ. ત્યારબાદ કામગીરી સાથે જોડાયેલી બોનસ પ્રણાલી વિકસાવવામાં આવી. શરૂઆતના વર્ષોમાં રેલવેના પ્રદર્શનના આધારે બોનસના દિવસો નક્કી કરવામાં આવતા હતા.
અન્ય કેન્દ્રીય કર્મચારીઓને 30 દિવસનું બોનસ કેમ મળે છે?
કેન્દ્રીય સચિવાલય, આવકવેરા વિભાગ અને અન્ય સરકારી વહીવટી કચેરીઓમાં કામ કરતા કર્મચારીઓની કામગીરી રેલવે કરતાં અલગ હોય છે. તેમનું મુખ્ય કામ વહીવટ, દસ્તાવેજીકરણ, નીતિઓનો અમલ અને સરકારી સેવાઓનું સંચાલન છે. રેલવેની જેમ તેમની કામગીરી માટે આવક અને ઉત્પાદકતાના એ જ માપદંડો લાગુ પડતા નથી. તેથી સંબંધિત બોનસ નિયમો હેઠળ તેમની ગણતરી સામાન્ય રીતે 30 દિવસના આધારે થાય છે. જોકે, બોનસની પાત્રતા અને વાસ્તવિક રકમ કર્મચારીના વિભાગ તથા લાગુ પડતા સરકારી નિયમો પર આધારિત હોય છે.
કર્મચારીઓએ આ બોનસ અંગે શું સમજવું જોઈએ?
એકંદરે, રેલવે કર્મચારીઓને મળતા ₹17,951ના પ્રોડક્ટિવિટી લિન્ક્ડ બોનસ અને અન્ય કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના બોનસ વચ્ચેનો તફાવત ગણતરીના દિવસો અને લાગુ પડતા નિયમોને કારણે છે. આ જાહેરાતને આઠમા પગાર પંચના અમલથી અલગ સમજવી જરૂરી છે, કારણ કે બોનસ અને પગાર પંચ બે અલગ બાબતો છે. અન્ય કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટે બોનસની જાહેરાત થાય ત્યારે સંબંધિત સત્તાવાર સૂચના તપાસવી જોઈએ. કર્મચારીઓએ પોતાની પાત્રતા, વિભાગના નિયમો અને ચુકવણીની વિગતો માટે અધિકૃત સરકારી પરિપત્ર પર જ આધાર રાખવો જોઈએ.
