Personal Loan: પર્સનલ લોન નામંજૂર થવાની ચિંતા છોડો, રિજેક્શન પાછળ જવાબદાર આ ભૂલો સુધારીને લોન મેળવવાની તક વધારો
આજના સમયમાં જ્યારે પણ અચાનક નાણાકીય કટોકટી કે ભંડોળની જરૂરિયાત ઊભી થાય છે, ત્યારે મોટાભાગના લોકો પર્સનલ લોન (Personal Loan) નો આશરો લે છે. પરંતુ ઘણી વખત એવું બને છે કે સારો પગાર, નિયમિત આવક અને મજબૂત પ્રોફાઇલ હોવા છતાં બેંકો લોનની અરજી નકારી કાઢે છે. આવી સ્થિતિમાં લોકો મોટેભાગે એવું માની લે છે કે આનું કારણ માત્ર ઓછો ક્રેડિટ સ્કોર (CIBIL Score) જ હશે. જોકે, વાસ્તવિકતા એ છે કે બેંકો કે નાણાકીય સંસ્થાઓ લોન મંજૂર કરતા પહેલા માત્ર ક્રેડિટ સ્કોર જ નહીં, પણ અન્ય ઘણા આર્થિક પાસાઓનું કડક મૂલ્યાંકન કરે છે.

નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે, જો તમારી પર્સનલ લોન રિજેક્ટ થઈ ગઈ હોય, તો નિરાશ થવાને બદલે તેનું ચોક્કસ કારણ સમજવું ખૂબ જ જરૂરી છે. જો તમે એકવાર ભૂલ શોધીને તેમાં સુધારો કરી લો, તો આગામી સમયમાં લોન મંજૂર થવાની શક્યતા અનેકગણી વધી જાય છે. તમારા પર્સનલ લોનની મંજૂરી મેળવવાની સફરને સરળ બનાવવા માટે નીચે મુજબની બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી અનિવાર્ય છે:
ક્રેડિટ રિપોર્ટની ઝીણવટભરી તપાસ કરો
લોન નામંજૂર થયા પછી સૌથી પહેલું પગલું તમારા ક્રેડિટ રિપોર્ટ (Credit Report) ની વિગતવાર તપાસ કરવાનું હોવું જોઈએ. ઘણીવાર એવું બને છે કે તમે કોઈ જૂની લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડનું બિલ સંપૂર્ણપણે ચૂકવીને એકાઉન્ટ બંધ કરી દીધું હોય, તેમ છતાં ટેકનિકલ ખામીના કારણે સિસ્ટમમાં તે ‘એક્ટિવ’ અથવા ‘બાકી’ દર્શાવતું હોય છે. રિપોર્ટમાં આવી ખોટી માહિતી કે ક્લેરિકલ ભૂલો તમારા ક્રેડિટ સ્કોરને ખરાબ કરી શકે છે. જો તમારા ક્રેડિટ રિપોર્ટમાં આવી કોઈ ભૂલ દેખાય, તો તરત જ સંબંધિત ક્રેડિટ બ્યુરો (જેમ કે CIBIL, Experian) નો સંપર્ક કરીને તેને સુધારવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરો.
EMI અને ક્રેડિટ કાર્ડના બિલો સમયસર ચૂકવો
બેંકો માત્ર તમારો જૂનો ઇતિહાસ નથી જોતી, પરંતુ તાજેતરના મહિનાઓમાં તમારી નાણાકીય ચૂકવણીની આદતો કેવી છે તેના પર પણ તીણી નજર રાખે છે. જો તમે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી તમારા તમામ હોમ લોન, ઓટો લોનના EMI અથવા ક્રેડિટ કાર્ડના બિલો નિયત તારીખે કે તે પહેલાં ચૂકવતા આવ્યા છો, તો તે બેંકની નજરમાં તમારી આર્થિક વિશ્વસનીયતા (Financial Reliability) વધારે છે. સતત અને સમયસર કરવામાં આવતી ચૂકવણીથી ક્રેડિટ સ્કોર ધીમે-ધીમે મજબૂત બને છે અને બેંક તમને લોન આપવામાં જોખમ ઓછું અનુભવે છે.
આવક કરતાં વધુ પડતું દેવું હોવું મોટી અડચણ છે
જો તમારી માસિક આવકનો મોટો હિસ્સો પહેલાથી જ ચાલી રહેલી અન્ય લોનના હપ્તા (EMI) ચૂકવવામાં વપરાઈ જતો હોય, તો બેંકો તમને નવી લોન આપતા અચકાય છે. બેંકિંગ ભાષામાં આને ડેટ-ટુ-ઇનકમ રેશિયો (Debt-to-Income Ratio) કહેવામાં આવે છે. જો આ રેશિયો 50% થી વધુ હોય, તો લોન રિજેક્ટ થવાના ચાન્સ વધી જાય છે. આ સ્થિતિમાંથી બચવા માટે નવો ઓર્ડર કે લોન લેતા પહેલાં તમારા જૂના નાના-મોટા દેવાં અથવા ક્રેડિટ કાર્ડની બાકી રકમ ચૂકવીને તેને બંધ કરી દો. આનાથી તમારી લોન ચૂકવવાની ક્ષમતા (Repayment Capacity) મજબૂત દેખાશે.

વારંવાર અને ટૂંકા ગાળામાં લોન માટે અરજી કરવાનું ટાળો
જ્યારે એક બેંકમાંથી લોન રિજેક્ટ થાય છે, ત્યારે ઘણા લોકો ગભરાટમાં આવીને તરત જ બીજી, ત્રીજી કે ચોથી બેંકમાં ઓનલાઈન અરજી કરવા લાગે છે. આ એક મોટી ભૂલ છે. જ્યારે પણ તમે લોન માટે અરજી કરો છો, ત્યારે બેંક તમારા ક્રેડિટ રિપોર્ટની તપાસ કરે છે, જેને ‘હાર્ડ ઇન્ક્વાયરી’ (Hard Inquiry) કહેવાય છે. ટૂંકા ગાળામાં ઘણી બધી હાર્ડ ઇન્ક્વાયરી થવાથી ક્રેડિટ પ્રોફાઇલ પર નકારાત્મક અસર પડે છે અને બેંકો તમને ‘ક્રેડિટ હંગ્રી’ એટલે કે નાણાં માટે અતિશય આતુર વ્યક્તિ માની લે છે. તેથી, રિજેક્શન પછી ઓછામાં ઓછા ૩ થી ૬ મહિનાનો ગેપ રાખો.
દરેક બેંકના નિયમો અને આકલન પદ્ધતિ અલગ હોય છે
એવું બિલકુલ જરૂરી નથી કે એક સરખો ક્રેડિટ સ્કોર ધરાવતા બે અલગ-અલગ લોકોને બેંક તરફથી એક સરખો જ પ્રતિસાદ મળે. ક્રેડિટ સ્કોર સિવાય પણ દરેક બેંકના પોતાના આંતરિક નિયમો હોય છે. બેંકો તમારી નોકરીની સ્થિરતા (Job Stability), તમે જે કંપનીમાં કામ કરો છો તેનું કદ, તમારી માસિક બચત અને એકંદર નાણાકીય વર્તણૂકનું મૂલ્યાંકન કરે છે. આ જ કારણે, જે પ્રોફાઇલને એક બેંક નકારી કાઢે છે, તેને કદાચ બીજી બેંક સરળતાથી સ્વીકારી પણ લે છે.
