પાસપોર્ટ-વિઝા હોવા છતાં ફ્લાઇટમાં ના બેસવા દીધો, કોર્ટે મુસાફરને અપાવ્યું ભારે વળતર
વિઝા અને કન્ફર્મ ટિકિટ હોવા છતાં જો કોઈ એરલાઇન મુસાફરને ફ્લાઇટમાં બોર્ડિંગ આપવાનો ઇનકાર કરી દે, તો તે સેવામાં મોટી ખામી ગણાય છે. પંજાબના એક કન્ઝ્યુમર કમિશને (ગ્રાહક અદાલત) આવા જ એક કિસ્સામાં એરલાઇન કંપનીને જવાબદાર ઠેરવીને મુસાફરની તરફેણમાં મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. અદાલતે એરલાઇનને ટિકિટના ₹1,23,381 પરત કરવાની સાથે માનસિક ત્રાસ અને કાનૂની ખર્ચ પેટે રૂ. 30,000 વધારાનું વળતર ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો છે. આમ મુસાફરને કુલ ₹1,53,381 મળશે.
શું હતો સમગ્ર મામલો?
પીડિત મુસાફરે એક ટ્રાવેલ એજન્સી મારફતે નવી દિલ્હીથી ટોરોન્ટો (કેનેડા) જવા માટેની ટિકિટ બુક કરાવી હતી. આ ફ્લાઇટ પોલેન્ડના વોરસો થઈને ટોરોન્ટો જવાની હતી. મુસાફરના જણાવ્યા મુજબ, તે ફ્લાઇટના નિર્ધારિત સમય કરતાં આશરે 5 કલાક પહેલાં જ દિલ્હી એરપોર્ટ પહોંચી ગયો હતો. તેની પાસે તમામ જરૂરી કાગળો જેમ કે વૈધ પાસપોર્ટ, કેનેડાના મલ્ટિપલ-એન્ટ્રી વિઝા અને કન્ફર્મ એર ટિકિટ ઉપલબ્ધ હતા.
એરપોર્ટ પર મુસાફર સાથે શું બન્યું?
એરપોર્ટ પર સુરક્ષા તપાસ અને અન્ય પ્રાથમિક પ્રક્રિયા પૂરી કર્યા પછી મુસાફર બોર્ડિંગ પાસ મેળવવા માટે એરલાઇનના કાઉન્ટર પર પહોંચ્યો હતો. ત્યાં તેને અંદાજે એક કલાક સુધી રાહ જોવડાવવામાં આવી અને બાદમાં અચાનક બોર્ડિંગ પાસ આપવાની ના પાડી દેવામાં આવી. આ ઘટના બાદ મુસાફરે ટ્રાવેલ એજન્ટ પાસે ટિકિટના નાણાં પરત માગ્યા, પરંતુ એજન્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે રિફંડની પ્રક્રિયા એરલાઇન દ્વારા જ શક્ય છે. અંતે, મુસાફરે કેનેડા જવા માટે બીજી મોંઘી ટિકિટ ખરીદવી પડી હતી.
એરલાઇનનો દાવો અને દલીલ
બીજી તરફ, એરલાઇને મુસાફરના તમામ આરોપોને નકારી કાઢ્યા હતા. એરલાઇને કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે મુસાફર સમયસર ચેક-ઇન કાઉન્ટર પર પહોંચ્યો નહોતો અને આ કેસ ‘નો-શો’ (No-Show) નો છે. એરલાઇને એવું પણ ઉમેર્યું કે ટિકિટ નોન-રિફંડેબલ હતી અને માત્ર એરપોર્ટ ટેક્સના ₹8,920 જ ટ્રાવેલ એજન્ટ મારફતે રિફંડ કરવામાં આવ્યા હતા.
અદાલતે એરલાઇનને કેમ જવાબદાર ઠેરવી?
ગ્રાહક અદાલતે કેસની સુનાવણી દરમિયાન ટ્રાવેલ એજન્ટ દ્વારા મોકલવામાં આવેલા એક મહત્વપૂર્ણ ઈમેલને મુખ્ય પુરાવો માન્યો હતો. આ ઈમેલમાં સ્પષ્ટ લખ્યું હતું કે એરલાઇનના કાઉન્ટર સ્ટાફે મુસાફરને તેની મુસાફરીના હેતુ અંગે અનિચ્છનીય પ્રશ્નો પૂછ્યા હતા અને ત્યારબાદ બોર્ડિંગ આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. આ પુરાવાના આધારે કોર્ટે એરલાઇનની ‘નો-શો’ વાળી દલીલને ફગાવી દીધી હતી.
કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે એરલાઇન પાસે મુસાફરને ફ્લાઇટમાં જતા રોકવાનું કોઈ વ્યાજબી કે કાયદેસરનું કારણ નહોતું. આથી તેને સેવામાં ગંભીર ખામી (Deficiency in Service) માનવામાં આવી.
કોર્ટનો આદેશ અને વળતરની વિગત
કન્ઝ્યુમર કમિશને એરલાઇનને આકરો દંડ ફટકારતા નીચે મુજબ વળતર ચૂકવવાનો હુકમ કર્યો:
ટિકિટ રિફંડ: મૂળ ટિકિટની રકમ ₹1,23,381.
માનસિક ત્રાસનું વળતર: હેરાનગતિ અને માનસિક પીડા માટે ₹20,000.
કાનૂની ખર્ચ: કેસ લડવાના ખર્ચ પેટે ₹10,000.
કુલ વળતર: મુસાફરને મળવા પાત્ર કુલ રકમ ₹1,53,381.
ઉલ્લેખનીય છે કે કોર્ટે ટ્રાવેલ એજન્સી સામેની ફરિયાદ રદ કરી હતી, કારણ કે એજન્સીનું કામ માત્ર ટિકિટ બુક કરવાનું હતું અને સેવામાં ખામી માટે સીધી રીતે એરલાઇન સ્ટાફ જવાબદાર હતો. આ ચુકાદો હવાઈ મુસાફરોના અધિકારો માટે ખૂબ મહત્વનો સાબિત થશે.
