વૈશ્વિક પડકારો વચ્ચે ભારતની મજબૂત સ્થિતિ: Moody’s એ GDP વિષયક અંદાજ સુધાર્યો
વૈશ્વિક સ્તરે આર્થિક અસ્થિરતા વચ્ચે ભારત માટે એક અત્યંત આશાસ્પદ અને સકારાત્મક સમાચાર સામે આવ્યા છે. વિશ્વની જાણીતી ગ્લોબલ રેટિંગ એજન્સી મુડીઝે (Moody’s) નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માટે ભારતના જીડીપી (GDP) ગ્રોથ રેટના અંદાજમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે. અગાઉ એજન્સી દ્વારા ભારતનો આર્થિક વૃદ્ધિ દર ૬ ટકા રહેવાનો અંદાજ મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેને હવે સુધારીને ૭ ટકા કરી દેવામાં આવ્યો છે.
મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા રાજકીય તણાવ અને તેલની વધતી કિંમતો છતાં ભારતીય અર્થતંત્રે જે મજબૂતી દર્શાવી છે, તેનાથી વૈશ્વિક રેટિંગ એજન્સીઓનો ભારત પરનો વિશ્વાસ વધુ દ્રઢ બન્યો છે.
જીડીપી ગ્રોથ રેટનો અંદાજ ૭ ટકા કરવા પાછળના મુખ્ય કારણો
મુડીઝના અહેવાલ મુજબ, ભારતની સ્થાનિક માંગ (Domestic Demand) અને ખાનગી તેમજ સરકારી ક્ષેત્રનું મૂડીરોકાણ અત્યંત મજબૂત સ્થિતિમાં છે. આ જ કારણ છે કે વૈશ્વિક સ્તરે આર્થિક ઉથલપાથલ હોવા છતાં ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા સાતત્યપૂર્ણ પ્રગતિ કરી રહી છે.
વર્ષ ૨૦૨૬ના એપ્રિલ-જૂન ત્રિમાસિક ગાળામાં ભારતનો જીડીપી ગ્રોથ ૭.૮ ટકા નોંધાયો હતો, જે અપેક્ષા કરતાં ઘણો સારો હતો. આ સમયગાળા દરમિયાન ખાસ કરીને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટર અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર રોકાણમાં અભૂતપૂર્વ ઝડપ જોવા મળી છે, જેણે આર્થિક વિકાસને ગતિ આપી છે.
વૈશ્વિક પડકારો વચ્ચે પણ ભારતીય અર્થતંત્ર સુરક્ષિત
મિડલ ઈસ્ટ (મધ્ય પૂર્વ) ક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષની નકારાત્મક અસર સમગ્ર વિશ્વના અર્થતંત્ર પર પડી રહી છે. ભારત પોતાની ઉર્જા જરૂરિયાતો માટે ક્રૂડ ઓઈલની આયાત પર વધુ નિર્ભર હોવાથી કચરા તેલની વધતી કિંમતો ચિંતાનો વિષય છે.
આમ છતાં, મુડીઝનું માનવું છે કે ભારતે આ આંતરરાષ્ટ્રીય આંચકાઓને ખૂબ જ સારી રીતે પચાવી લીધા છે. દેશની અંદર વધી રહેલો વપરાશ અને રોકાણનો પ્રવાહ ભારતીય અર્થતંત્રને મજબૂત કવચ પૂરું પાડી રહ્યો છે.
મોંઘું ક્રૂડ ઓઈલ અને ફુગાવાનું વધતું જોખમ
મુડીઝે ભારતના વિકાસ દરનો અંદાજ ભલે વધાર્યો હોય, પરંતુ સાથે કેટલાક મોટા આર્થિક જોખમો પ્રત્યે ચેતવણી પણ આપી છે. જેમાં ઉર્જાના વધતા ભાવ સૌથી મોટો પડકાર છે.
જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં લાંબા સમય સુધી કાચા તેલના ભાવ ઊંચા રહેશે, તો તેની સીધી અસર દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ, પરિવહન ખર્ચ અને ઉત્પાદન ખર્ચ પર પડશે. આ પરિસ્થિતિ મોંઘવારીમાં વધારો કરી શકે છે, જેનાથી સામાન્ય નાગરિકોની ખરીદશક્તિ (Purchasing Power) પર પ્રતિકૂળ અસર પડી શકે છે અને બજારમાં વપરાશ ઘટી શકે છે.
અલ નીનો અને ખાદ્ય મોંઘવારીનું જોખમ
ઉર્જા ક્ષેત્ર ઉપરાંત મુડીઝે ‘અલ નીનો’ (El Niño) હવામાન પેટર્ન અને તેના કારણે ખાદ્ય પદાર્થોની વધતી મોંઘવારી અંગે પણ આશંકા વ્યક્ત કરી છે. જો ખરાબ હવામાનને કારણે કૃષિ ઉત્પાદન પર અસર પડશે તો શાકભાજી, અનાજ અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના ભાવ વધી શકે છે.
