LPG Price: ૧ ઓગસ્ટે બદલાશે ગેસ સિલિન્ડરના ભાવ: ઈરાન-US તણાવ વચ્ચે સસ્તું થશે કે મોંઘું? જુઓ વિગતો
ઈરાન અને અમેરિકા (US) વચ્ચે થયેલા તણાવ અને યુદ્ધની પરિસ્થિતિને કારણે સમગ્ર વિશ્વ સહિત ભારતના સામાન્ય નાગરિકોને પણ ભારે મોંઘવારીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ અને ગેસના પુરવઠા પર પડેલી અસરોને પગલે પેટ્રોલ-ડીઝલથી લઈને રાંધણ ગેસ અને અનેક ખાદ્યચીજોના ભાવમાં સતત વધઘટ જોવા મળી હતી. મે અને જૂન મહિનામાં સતત થયેલા ભાવવધારા બાદ જુલાઈના પ્રથમ સપ્તાહમાં પણ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં ફેરફાર નોંધાયો હતો. હવે જ્યારે ઓગસ્ટ મહિનો નજીક આવી રહ્યો છે, ત્યારે ૧ ઓગસ્ટે ફરી એકવાર એલપીજી (LPG) સિલિન્ડરના નવા ભાવ જાહેર થવાની શક્યતા છે.
૧ ઓગસ્ટે જાહેર થશે નવા ભાવ: સિલિન્ડર સસ્તું થશે કે મોંઘું?
ભારતમાં ઇન્ડિયન ઓઇલ (IOCL), હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) અને ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL) જેવી જાહેર ક્ષેત્રની તેલ કંપનીઓ દર મહિનાની ૧ તારીખે એલપીજી ગેસ સિલિન્ડરના દરોની સમીક્ષા કરે છે. ૧ જુલાઈના રોજ પણ ભાવમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા હતા. હવે સમગ્ર દેશની નજર ૧ ઓગસ્ટ પર ટકેલી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલ અને એલપીજીના કાચા માલના ભાવની વર્તમાન સ્થિતિને જોતા નિષ્ણાતો માને છે કે ૧ ઓગસ્ટે પણ કિંમતો પુનઃનિર્ધારિત થશે. જોકે, ગ્રાહકો માટે ગેસ સિલિન્ડર સસ્તું થશે કે તેના ભાવમાં વધુ વધારો ઝીંકાશે તે અંગે તેલ કંપનીઓ તરફથી સત્તાવાર જાહેરાત બાદ જ ચિત્ર સ્પષ્ટ થશે.
માર્ચથી જૂન દરમિયાન કિંમતોમાં મોટો ઉછાળો
ફેબ્રુઆરી મહિનામાં શરૂ થયેલા વૈશ્વિક તણાવ બાદ ભારતમાં ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો હતો. વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર ભારે બોજ પડ્યો હતો:
૭ માર્ચનો વધારો: યુદ્ધની શરૂઆત બાદ પ્રથમ વખત ૭ માર્ચે ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરમાં રૂ. ૬૦ નો સીધો વધારો કરાયો હતો, જેનાથી દિલ્હીમાં સિલિન્ડરનો ભાવ વધીને રૂ. ૯૧૩ થયો હતો.
૭ જૂનનો વધારો: આ પછી ફરી એકવાર ૭ જૂને રૂ. ૨૯ નો વધારો કરવામાં આવ્યો, જેથી કિંમત વધીને રૂ. ૯૪૨ સુધી પહોંચી ગઈ હતી.
એકંદરે જોઈએ તો, આ વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં જ ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં કુલ રૂ. ૮૯ નો જંગી વધારો નોંધાયો હતો, જેણે સામાન્ય પરિવારોના બજેટને ખોરવી નાખ્યું હતું.
હોર્મુઝ સામુદ્રધુનીમાં સંકટ અને સરકારના કડક પગલાં
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના સંઘર્ષ દરમિયાન ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (Hormuz Strait) નો માર્ગ અવરોધાયો હતો, જેના કારણે દરિયાઈ માર્ગે તેલ અને ગેસના પરિવહન પર ગંભીર સંકટ ઊભું થયું હતું. આ વૈશ્વિક પુરવઠાની સાંકળ તૂટવાને કારણે ભારતમાં પણ થોડા સમય માટે એલપીજી સિલિન્ડરની અછત ઊભી થવાની આશંકા સેવાઈ રહી હતી.
પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને જોઈને ભારત સરકારે તાત્કાલિક કડક વલણ અપનાવ્યું હતું. ગ્રાહકોને અગવડતા ન પડે તે માટે ગેસ સિલિન્ડરની બુકિંગ પ્રક્રિયા, ડિલિવરીના સમયગાળા અને સબસિડીના નિયમોમાં કેટલાક મહત્વપૂર્ણ સુધારા કરવામાં આવ્યા હતા. આ મજબૂત નિયંત્રણોના કારણે કાળોબજાર અટકાવી શકાયો અને સામાન્ય ગ્રાહકો સુધી ગેસનો પુરવઠો જાળવી રાખવામાં સફળતા મળી હતી.
