ભારત સરકારનો મોટો નિર્ણય: FIIs માટે સરકારી બોન્ડ પર ટેક્સ માફ, દ્વિપક્ષીય રોકાણને મળશે વેગ
ભારત સરકારે દેશમાં વિદેશી રોકાણને પ્રોત્સાહિત કરવા અને દેશના નાણાકીય બજારોને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં એક મોટું કાનૂની પગલું ભર્યું છે. લોકસભામાં ‘ટેક્સેશન એન્ડ અધર લોઝ (એમેન્ડમેન્ટ) બિલ, 2026’ પસાર કરી દેવામાં આવ્યું છે. આ નવા બિલના અમલ બાદ વૈશ્વિક રોકાણકારો માટે ભારતમાં રોકાણ કરવું વધુ આકર્ષક અને ફાયદાકારક બનશે.
આ બિલ લાવવાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વિદેશી રોકાણકારોને ભારતીય સરકારી બોન્ડ્સ (Government Bonds) તરફ આકર્ષિત કરવાનો અને દેશમાં વિદેશી ચલણના પ્રવાહ (Foreign Exchange Inflow) ને વેગ આપવાનો છે.
સંસદમાં વિપક્ષના ભારે હંગામા અને વિરોધ વચ્ચે લોકસભામાં આ વિધેયકને ‘વોઇસ વોટ’ (ધ્વનિ મત) દ્વારા પસાર કરવામાં આવ્યું હતું. નોંધનીય છે કે આ નવો કાયદો ગત 5 જૂનના રોજ સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા વચગાળાના વટહુકમનું સ્થાન લેશે.
આ બિલ હેઠળ રોકાણકારોને શું લાભ મળશે?
આ નવા સુધારા વિધેયક હેઠળ વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs / FPIs) અને ‘બેંક ફોર ઇન્ટરનેશનલ સેટલમેન્ટ્સ’ (BIS) ને ભારતીય સરકારી બોન્ડ્સમાં રોકાણ કરવાથી પ્રાપ્ત થતા વ્યાજ (Interest Income) અને કેપિટલ ગેઇન્સ (Capital Gains) પર ટેક્સમાંથી મોટી છૂટ આપવામાં આવી છે.
અત્યાર સુધી વિદેશી રોકાણકારોને ભારતીય બોન્ડ્સમાંથી મળતી આવક પર ટેક્સ ચૂકવવો પડતો હતો, પરંતુ આ કરમુક્તિના કારણે હવે ભારતીય સરકારી જામીનગીરીઓ વૈશ્વિક બજારમાં અન્ય દેશોની તુલનામાં વધુ નફાકારક સાબિત થશે.
સરકારનો દૃષ્ટિકોણ અને આર્થિક ફાયદા
કેન્દ્ર સરકારના મતે, વર્તમાન વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતાઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ચાલી રહેલી ઉથલપાથલ વચ્ચે આ નિર્ણય ખૂબ જ સમયસરનો અને વ્યૂહાત્મક છે.
આ નિર્ણયથી દેશની અર્થવ્યવસ્થાને નીચે મુજબના પ્રત્યક્ષ ફાયદા થશે:
સરકાર માટે સસ્તું ધિરાણ: વિદેશી મૂડીનો પ્રવાહ વધવાથી સરકારને દેશના વિકાસ કાર્યો માટે ઓછા વ્યાજદરે અને સસ્તા દરે લોન કે ફંડ મેળવવામાં મદદ મળશે.
રૂપિયાને મજબૂતી: દેશમાં વિદેશી હૂંડિયામણ (Foreign Reserves) વધવાથી ભારતીય રૂપિયા પરનું આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ ઘટશે.
સ્થિર અર્થતંત્ર: લાંબા ગાળાના વિદેશી રોકાણથી દેશના શેરબજાર અને નાણાકીય માળખામાં સ્થિરતા આવશે.
બિલમાં અન્ય કયા કયા ક્ષેત્રોને આવરી લેવાયા છે?
આ વિધેયક માત્ર સરકારી બોન્ડ્સ પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ દેશમાં ‘ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ’ (વેપાર કરવાની સરળતા) ને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અન્ય ઘણા ક્ષેત્રોમાં પણ મહત્વપૂર્ણ સુધારા કરવામાં આવ્યા છે:
ઓફશોર ફંડ્સ અને ફંડ મેનેજમેન્ટ: ભારતને ગ્લોબલ ફંડ મેનેજમેન્ટનું હબ બનાવવા માટે ઓફશોર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફંડ્સ સાથે જોડાયેલા જટિલ ટેક્સ નિયમોને ખૂબ જ સરળ બનાવવામાં આવ્યા છે.
ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ: દેશમાં સ્થાનિક સ્તરે હાઇ-ટેક ઇલેક્ટ્રોનિક્સના ઉત્પાદનને વેગ આપવા માટે ટેક્સ સંબંધિત રાહતો જાહેર કરાઈ છે.
ડેટા સેન્ટર્સ અને ડાયમંડ સેક્ટર: ડેટા સેન્ટર ઉદ્યોગ અને હીરા ઉદ્યોગ (ડાયમંડ પ્રોસેસિંગ) માટે પણ કર માળખામાં સાનુકૂળ સુધારા કરવામાં આવ્યા છે.
રોકાણકારોનો વિશ્વાસ વધશે
સરકારનું માનવું છે કે આ સુધારાઓથી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા પ્રત્યે રોકાણકારોનો વિશ્વાસ વધુ મજબૂત થશે. ટેક્સ સિસ્ટમમાં પારદર્શિતા અને સરળતા લાવવાથી વૈશ્વિક કંપનીઓ અને મોટા ફંડ્સ ભારતમાં લાંબા ગાળાની મૂડી રોકવા માટે પ્રોત્સાહિત થશે.
