આર્થિક સુરક્ષાની ગેરંટી: મોદી સરકારની વીમા યોજનાઓએ 11 વર્ષમાં બદલ્યું કરોડો ભારતીયોનું જીવન.
ભારત સરકારની ‘જન સુરક્ષા’ યોજનાઓ આજે દેશના સામાન્ય માનવી માટે માત્ર સરકારી યોજનાઓ નથી, પરંતુ મુશ્કેલ સમયનો સાચો સાથી બની ગઈ છે. વર્ષ 2015 માં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી આ યોજનાઓએ વીમા અને પેન્શન ક્ષેત્રે ક્રાંતિ લાવી છે. ખાસ કરીને ગરીબ, મધ્યમ વર્ગ અને અસંગઠિત ક્ષેત્રના શ્રમિકો માટે આ યોજનાઓ આર્થિક સુરક્ષાનું સૌથી મોટું માધ્યમ સાબિત થઈ રહી છે.
ક્લેમ સેટલમેન્ટના આંકડા અને સફળતા
તાજેતરમાં નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે આ યોજનાઓની સફળતા અંગે મહત્ત્વની માહિતી શેર કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે છેલ્લા 11 વર્ષોમાં આ બંને યોજનાઓ હેઠળ અંદાજે ₹25,160 કરોડ ના વીમા ક્લેમનું પતાવટ કરવામાં આવ્યું છે.
PMJJBY: આ યોજના હેઠળ અત્યાર સુધીમાં ₹21,500 કરોડ થી વધુના ક્લેમ ચૂકવવામાં આવ્યા છે.
PMSBY: અકસ્માત વીમા યોજના હેઠળ અત્યાર સુધીમાં ₹3,660 કરોડ ના ક્લેમ પાસ કરવામાં આવ્યા છે.
આ આંકડા દર્શાવે છે કે જ્યારે કોઈ પરિવાર પર આભ તૂટી પડ્યું હોય, ત્યારે સરકારે આગળ આવીને તેમને આર્થિક ટેકો આપ્યો છે.
જન સુરક્ષા યોજનાઓનું વ્યાપક નેટવર્ક
સરકારી આંકડાઓ મુજબ, આ યોજનાઓ પ્રત્યે લોકોનો વિશ્વાસ સતત વધી રહ્યો છે:
PMJJBY: 27 કરોડથી વધુ નોંધણી.
PMSBY: 58 કરોડથી વધુ લોકો જોડાયેલા છે.
અટલ પેન્શન યોજના (APY): 9 કરોડથી વધુ લોકોએ વૃદ્ધાવસ્થા સુરક્ષિત કરવા માટે નોંધણી કરાવી છે.
પ્રધાનમંત્રી જીવન જ્યોતિ વીમા યોજના (PMJJBY): માત્ર ₹436 માં જીવન કવચ
આ યોજના એવા પરિવારો માટે આશીર્વાદરૂપ છે જેમના ઘરનો મુખ્ય કમાનાર સભ્ય અચાનક ગુમાવવો પડે છે.
પાત્રતા: 18 થી 50 વર્ષની વયની કોઈપણ વ્યક્તિ.
પ્રીમિયમ: વર્ષે માત્ર ₹436 (દિવસના ₹1.20 થી પણ ઓછું).
લાભ: કોઈપણ કારણસર મૃત્યુના કિસ્સામાં પરિવારને ₹2 લાખ ની સહાય.
અસર: અત્યાર સુધીમાં 10.7 લાખથી વધુ પરિવારોને આ યોજના હેઠળ આર્થિક મદદ મળી ચૂકી છે.
પ્રધાનમંત્રી સુરક્ષા વીમા યોજના (PMSBY): માત્ર ₹20 માં અકસ્માત વીમો
આ વિશ્વની સૌથી સસ્તી અકસ્માત વીમા યોજના ગણી શકાય. અકસ્માત ગમે ત્યારે અને ગમે ત્યાં થઈ શકે છે, તેવામાં આ યોજના મોટો સહારો બને છે.
પ્રીમિયમ: વાર્ષિક માત્ર ₹20.
લાભ:
અકસ્માતમાં મૃત્યુ અથવા સંપૂર્ણ વિકલાંગતા પર ₹2 લાખ.
આંશિક વિકલાંગતાના કિસ્સામાં ₹1 લાખ.
અસર: અત્યાર સુધીમાં 1.84 લાખથી વધુ પરિવારોના ક્લેમ સફળતાપૂર્વક સેટલ થયા છે.
ટેકનોલોજી અને જન સુરક્ષા પોર્ટલ
ડિજિટલ ઇન્ડિયાના યુગમાં હવે આ યોજનાઓનો લાભ લેવો વધુ સરળ બન્યો છે. નાણા રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરીના જણાવ્યા મુજબ, ‘ઓનલાઇન જન સુરક્ષા પોર્ટલ’ શરૂ થવાથી હવે લોકોએ બેંક કે પોસ્ટ ઓફિસના લાંબા ધક્કા ખાવાની જરૂર નથી.
ઝડપી પ્રક્રિયા: ઓનલાઇન ક્લેમ સબમિશન અને ટ્રેકિંગની સુવિધાથી પારદર્શિતા વધી છે.
નોંધણી: લોકો ઘરે બેઠા મોબાઈલ કે કોમ્પ્યુટર દ્વારા આ યોજનાઓમાં જોડાઈ શકે છે.
સામાજિક સુરક્ષાની દિશામાં ક્રાંતિકારી પગલું
નિષ્ણાતો માને છે કે ભારતમાં સામાજિક સુરક્ષા (Social Security) ની કલ્પના પહેલા માત્ર સરકારી કર્મચારીઓ પૂરતી મર્યાદિત હતી. પરંતુ આ યોજનાઓએ તેને સામાન્ય નાગરિકના ઉંબરા સુધી પહોંચાડી છે. પ્રીમિયમની રકમ એટલી ઓછી રાખવામાં આવી છે કે ચાની કિંમતમાં પણ વ્યક્તિ આખા વર્ષની સુરક્ષા મેળવી શકે છે.
આગામી સમયમાં, જેમ જેમ ડિજિટલ સાક્ષરતા વધશે, તેમ આ યોજનાઓનો વ્યાપ હજુ વધશે અને દેશનો છેવાડાનો માનવી પણ આર્થિક રીતે સુરક્ષિત અનુભવશે. આ યોજનાઓ ‘સબકા સાથ, સબકા વિકાસ અને સબકા વિશ્વાસ’ ના સૂત્રને ખરા અર્થમાં સાર્થક કરે છે.
