અનુવાદ દિવસ 2025: વિશ્વભરની સંસ્કૃતિઓને શબ્દો કેવી રીતે જોડે છે તેની ઉજવણી
૩૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ વિશ્વભરમાં આંતરરાષ્ટ્રીય અનુવાદ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ અનુવાદકો, દુભાષિયાઓ અને પરિભાષાશાસ્ત્રીઓને સમર્પિત છે જેઓ વિવિધ ભાષાઓ અને સંસ્કૃતિઓ વચ્ચે સેતુનું કામ કરે છે. તેમના પ્રયાસો વૈશ્વિક સંદેશાવ્યવહારને સરળ બનાવે છે અને દેશો વચ્ચે સમજણ અને સહયોગને મજબૂત બનાવે છે.
૩૦ સપ્ટેમ્બર શા માટે પસંદ કરવામાં આવ્યો?
૩૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ આ દિવસ ઉજવવાનું કારણ સેન્ટ જેરોમનો તહેવાર છે. સેન્ટ જેરોમ (૪થી-૫મી સદી) એક પાદરી હતા જેમણે બાઇબલનો લેટિનમાં અનુવાદ કર્યો હતો અને તેમને અનુવાદકોના આશ્રયદાતા સંત માનવામાં આવે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય અનુવાદકો ફેડરેશનની સ્થાપના ૧૯૫૩માં થઈ હતી. ૧૯૯૧માં, આ સંગઠને અનુવાદકો માટે એક ખાસ દિવસનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો. ત્યારબાદ, ૨૪ મે, ૨૦૧૭ના રોજ, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ સત્તાવાર રીતે ૩૦ સપ્ટેમ્બરને આંતરરાષ્ટ્રીય અનુવાદ દિવસ તરીકે જાહેર કર્યો.
ભાષાઓમાં ઉધાર શબ્દો
ભાષાઓની એક લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં ઘણીવાર એવા શબ્દોનો સમાવેશ થાય છે જેનો કોઈ સીધો અનુવાદ નથી, પરંતુ લગભગ દરેક ભાષામાં સમાન રીતે ઉપયોગ થાય છે.
- હિન્દીમાં ઘણા અંગ્રેજી શબ્દો હવે રોજિંદા જીવનનો ભાગ બની ગયા છે – જેમ કે રેડિયો, ટીવી, મોબાઇલ, કમ્પ્યુટર, ઇન્ટરનેટ, ટિકિટ, ડૉક્ટર, શાળા, સાયકલ, કોટ, બલ્બ અને હોટેલ.
- ફક્ત અંગ્રેજી જ નહીં, કેટલાક અન્ય શબ્દો પણ દરેક ભાષામાં લગભગ સમાન છે. ઉદાહરણ તરીકે, મમી/મમ્મા, જે બાળકો દ્વારા બોલાતો પહેલો શબ્દ છે.
- પાઈનેપલ શબ્દ મૂળ બ્રાઝિલિયન ટુપી ભાષા, “નાનાસ” માંથી આવ્યો હતો, અને હવે લગભગ દરેક ભાષામાં તેનો ઉચ્ચાર સમાન છે.
શા માટે કેટલાક શબ્દો બધી ભાષાઓમાં સમાન રહે છે?
આના ઘણા કારણો છે:
- જ્યારે કોઈ નવી ટેકનોલોજી, વિચાર અથવા ઉત્પાદન સંસ્કૃતિમાં પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે તે ઘણીવાર તેના મૂળ નામ સાથે ફેલાય છે.
- આવા શબ્દોનું ભાષાંતર કરવાથી તેમની અસર અથવા ઓળખ ઓછી થઈ શકે છે, તેથી લોકો મૂળ નામ અપનાવવાનું પસંદ કરે છે.
- ઉદાહરણ તરીકે, કોફી, ચોકલેટ અને બિસ્કિટ માટેના શબ્દો વિશ્વભરમાં લગભગ સમાન હોય છે.
- લાગણીઓને પણ ક્યારેક સાર્વત્રિક શબ્દો સાથે જોડવામાં આવે છે – જેમ કે “હં?”, જેનો ઉપયોગ લગભગ દરેક ભાષામાં આશ્ચર્ય વ્યક્ત કરવા માટે થાય છે.
