Rupee Falls: ક્રૂડની કટોકટી વચ્ચે રૂપિયો તૂટ્યો; આરબીઆઈના હસ્તક્ષેપ અને ટ્રમ્પના ઈરાન પરના નિર્ણય પર બજારની નજર
વૈશ્વિક બજારમાં ચાલી રહેલી આર્થિક અને ભૌગોલિક-રાજકીય (Geopolitical) ઉથલપાથલ વચ્ચે ભારતીય ચલણ ‘રૂપિયા’ માં મોટો કડાકો જોવા મળ્યો છે. મંગળવારે અમેરિકી ડોલર સામે રૂપિયો 96.60 ના રેકોર્ડ નીચલા સ્તરે સરકી ગયો હતો અને દિવસના અંતે થોડા રિકવરી સાથે 96.52 (કામચલાઉ) પર બંધ રહ્યો હતો. રૂપિયાના આ ઐતિહાસિક ઘટાડા પાછળ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ (કચ્છા તેલ) ના વધતા ભાવ, વિદેશી સંસ્થાગત રોકાણકારો (FIIs) દ્વારા સતત મૂડી પાછી ખેંચવી અને વૈશ્વિક જોખમોથી બચવા માટે રોકાણકારોમાં ડોલર પ્રત્યે વધેલું આકર્ષણ મુખ્ય કારણો છે.
વર્ષ 2026 માં ભારતીય રૂપિયો એશિયા ખંડનું સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન કરનારું ચલણ બની ગયું છે. આ મહિનામાં રૂપિયામાં 1.5 ટકા અને આ આખા વર્ષ દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં 7 ટકાથી વધુનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. ફોરેક્સ ટ્રેડર્સે જણાવ્યું હતું કે, હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) બંધ થવાની આશંકા અને ક્રૂડ ઓઇલના ભડકે બળતા ભાવના કારણે રૂપિયો સતત દબાણ હેઠળ છે.
કરન્સી માર્કેટના આંકડા અને રૂપિયાની ચાલ
ઇન્ટરબેંક ફોરેન કરન્સી માર્કેટ (વિદેશી હૂંડિયામણ બજાર) માં મંગળવારે રૂપિયો અમેરિકી ડોલર સામે 96.38 પર ખુલ્યો હતો. જો કે, બજાર ખુલતાની સાથે જ તેમાં નબળાઈ જોવા મળી અને તે $96.60$ ના અત્યાર સુધીના સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો હતો. અંતે તે 32 પૈસાના ઘટાડા સાથે 96.52 પર બંધ થયો હતો. આ અગાઉ સોમવારે પણ રૂપિયો 96.20 ના રેકોર્ડ નીચલા સ્તરે બંધ રહ્યો હતો, જે દર્શાવે છે કે રૂપિયો સતત તેના તળિયા તોડી રહ્યો છે.
માર્કેટ એક્સપર્ટ્સ અને મિરાએ એસેટ શેરખાનના કોમોડિટીઝ રિસર્ચના એનાલિસ્ટ અનુજ ચૌધરીના જણાવ્યા અનુસાર, મજબૂત ડોલર ઇન્ડેક્સ અને યુએસ ટ્રેઝરી યીલ્ડમાં વધારાને કારણે આગામી દિવસોમાં પણ રૂપિયો નકારાત્મક વલણ (Negative Trend) સાથે ટ્રેડ કરે તેવી સંભાવના છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ અને વિદેશી ભંડોળ બહાર જવાથી રૂપિયા પર દબાણ રહેશે. જો કે, ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) નું બજારમાં હસ્તક્ષેપ અને સોના-ચાંદીની આયાત પરના સંભવિત નિયંત્રણો નીચલા સ્તરે રૂપિયાને થોડો ટેકો આપી શકે છે. આગામી સમયમાં USD-INR નો સ્પોટ રેટ 96 થી 96.60 ની રેન્જમાં રહેવાની ધારણા છે.
ડોલર ઇન્ડેક્સ મજબૂત, પરંતુ ક્રૂડ ઓઇલમાં સામાન્ય ઘટાડો
આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય પરિસ્થિતિ પર નજર કરીએ તો:
ડોલર ઇન્ડેક્સ: વિશ્વની મુખ્ય છ કરન્સી સામે ડોલરની મજબૂતાઈ માપતો ડોલર ઇન્ડેક્સ 99.24 પર ટ્રેડ કરી રહ્યો હતો, જે ઈરાન સંકટના કારણે 0.05 ટકાનો વધારો દર્શાવે છે.
બ્રિન્ટ ક્રૂડ: વૈશ્વિક ઓઇલ બેન્ચમાર્ક બ્રિન્ટ ક્રૂડ ફ્યુચર્સ ટ્રેડમાં 1.92 ટકા ઘટીને 109.95 અમેરિકી ડોલર પ્રતિ બેરલ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. ક્રૂડમાં આ સામાન્ય ઘટાડો હોવા છતાં કિંમતો હજુ પણ ઘણી ઊંચી છે, જે ભારત જેવા આયાતકાર દેશ માટે ચિંતાજનક છે.
સ્થાનિક શેરબજાર અને વિદેશી રોકાણકારોની સ્થિતિ
રૂપિયાના કડાકાની અસર ભારતીય શેરબજાર પર પણ જોવા મળી હતી. મંગળવારે બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જનો સેન્સેક્સ 114.19 પોઈન્ટ ઘટીને 75,200.85 પર અને નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જનો નિફ્ટી 31.95 પોઈન્ટના ઘટાડા સાથે 23,618 પર બંધ થયો હતો. જો કે, એક્સચેન્જ ડેટા મુજબ, વિદેશી સંસ્થાગત રોકાણકારો (FII) સતત ત્રીજા સત્રમાં નેટ બાયર્સ (ખરીદદારો) રહ્યા હતા અને સોમવારે તેમણે ₹2,813.69 કરોડના શેર ખરીદ્યા હતા.
પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન પર હુમલો રોક્યો: નવી ડીલની આશા
વૈશ્વિક સ્તરે ટ્રેડર્સે જણાવ્યું કે, ભારત સહિતના ઉભરતા બજારો (Emerging Markets) ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવના કારણે મોટો આર્થિક બોજ સહન કરી રહ્યા છે, કારણ કે આનાથી ડોલર દેશની બહાર ઝડપથી જાય છે.
દરમિયાન, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક મોટું નિવેદન આપતા જણાવ્યું છે કે, તેમણે કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ (UAE) ની વિનંતી પર ઈરાન પરના સંભવિત સૈન્ય હુમલા હાલ પૂરતા રોકી દીધા છે. ટ્રમ્પે ભારપૂર્વક કહ્યું કે, તેહરાન (ઈરાન) સાથે અત્યારે ગંભીર વાટાઘાટો ચાલી રહી છે, જેનાથી એક સ્વીકાર્ય આર્થિક અને રાજકીય ડીલ થઈ શકે છે. સાઉદી અરેબિયા અને અન્ય ખાડી દેશોએ અમેરિકાને ૨ થી ૩ દિવસનો સમય આપવા જણાવ્યું હતું, કારણ કે તેઓ ઈરાન સાથે શાંતિ કરારની ખૂબ નજીક પહોંચી ગયા છે. જો આ ડીલ સફળ રહેશે, તો વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડના ભાવ ઘટશે અને ભારતીય રૂપિયાને મોટી રાહત મળશે.
