ITR: શું તમે ITR ફાઈલ કર્યું છે? ઈ-વેરિફિકેશન વગર તમારું રિટર્ન થઈ શકે છે અમાન્ય
ઘણીવાર કરદાતાઓ આવકવેરાનું રિટર્ન (ITR) ઓનલાઈન ફાઈલ કર્યા બાદ માને છે કે તેમનું કામ પૂરું થઈ ગયું છે. પરંતુ વાસ્તવમાં, પ્રક્રિયા ત્યાં પૂરી નથી થતી. ITR સબમિટ કર્યા પછી તેને ઈ-વેરિફાઈ (e-Verification) કરવું અત્યંત જરૂરી છે. ઈ-વેરિફિકેશન વગર તમારું રિટર્ન અપૂર્ણ માનવામાં આવે છે અને આવકવેરા વિભાગ તેની પ્રોસેસિંગ શરૂ કરતું નથી.
ઈ-વેરિફિકેશન એટલે શું અને શા માટે જરૂરી છે?
ઈ-વેરિફિકેશન એ રિટર્ન ફાઈલ કર્યા પછી તેની અધિકૃતતા ચકાસવાની એક ડિજિટલ પ્રક્રિયા છે. અગાઉ, કરદાતાઓએ રિટર્નની નકલ હસ્તાક્ષર કરીને બેંગલુરુ સ્થિત કેન્દ્ર પર મોકલવી પડતી હતી, જે એક લાંબી અને કંટાળાજનક પ્રક્રિયા હતી. હવે ડિજિટલાઈઝેશનના યુગમાં, તમે ઘરે બેઠા આ પ્રક્રિયા મિનિટોમાં પૂર્ણ કરી શકો છો.
નિયમ મુજબ, ITR ફાઈલ કર્યાની તારીખથી 30 દિવસની અંદર ઈ-વેરિફિકેશન કરવું ફરજિયાત છે. જો તમે આ સમયમર્યાદા ચૂકી જાઓ છો, તો તમારું રિટર્ન કાયદેસર રીતે અમાન્ય ગણી શકાય છે. જો કે, ખાસ સંજોગોમાં ‘કોન્ડોનેશન ઓફ ડીલે’ (Condonation of Delay) માટે અરજી કરી શકાય છે, પરંતુ તે આવકવેરા વિભાગ દ્વારા મંજૂર થવાને આધીન છે.
ઈ-વેરિફિકેશન કરવાના મુખ્ય 6 માર્ગો
આવકવેરા વિભાગે કરદાતાઓની સુવિધા માટે છ અલગ-અલગ વિકલ્પો આપ્યા છે:
આધાર OTP: સૌથી વધુ વપરાતી અને સરળ રીત.
નેટ બેંકિંગ: તમારી બેંકના પોર્ટલ દ્વારા.
પ્રી-વેલિડેટેડ બેંક એકાઉન્ટ: ઈલેક્ટ્રોનિક વેરિફિકેશન કોડ (EVC) દ્વારા.
પ્રી-વેલિડેટેડ ડીમેટ એકાઉન્ટ: EVC જનરેટ કરીને.
ડિજિટલ સિગ્નેચર સર્ટિફિકેટ (DSC): મુખ્યત્વે બિઝનેસ અને ઓડિટ કેસ માટે.
બેંક ATM: નજીકના ATM કેન્દ્ર પર જઈને EVC જનરેટ કરવાની સુવિધા.
ઈ-વેરિફિકેશન માટેની પૂર્વ તૈયારીઓ
પ્રક્રિયા શરૂ કરતા પહેલા તમારી પાસે નીચેની વસ્તુઓ તૈયાર હોવી જોઈએ:
તમારું PAN કાર્ડ આધાર સાથે લિંક હોવું જોઈએ (આધાર OTP માટે).
ઈનકમ ટેક્સ ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર લોગિન આઈડી અને પાસવર્ડ.
જો લોગિન વગર વેરિફિકેશન કરવું હોય, તો રિટર્નનું ‘એકનોલેજમેન્ટ નંબર’.
તમારી બેંકમાં મોબાઈલ નંબર અપડેટ હોવો જોઈએ.
વિવિધ પદ્ધતિઓથી વેરિફિકેશન કેવી રીતે કરવું?
આધાર OTP દ્વારા: ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર લોગિન કરી ‘e-Verify Return’ પસંદ કરો. ‘Verify through Aadhaar OTP’ વિકલ્પ પસંદ કરતા જ તમારા રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ પર એક OTP આવશે. તેને એન્ટર કરો અને તમારું રિટર્ન વેલિડેટ થઈ જશે. સફળતા બાદ તમને ટ્રાન્ઝેક્શન આઈડી પ્રાપ્ત થશે.
નેટ બેંકિંગ દ્વારા: તમારા બેંકના નેટ બેંકિંગ પોર્ટલમાં લોગિન કરો. ત્યાં ‘Income Tax e-Filing’ ટેબ શોધો. ત્યાંથી તમે સીધા ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર પહોંચશો, જ્યાં ‘Pending Return’ માં જઈને તમે રિટર્ન ઈ-વેરિફાઈ કરી શકો છો.
ATM દ્વારા: બેંકના ATM માં તમારું ડેબિટ કાર્ડ નાખો અને ‘Generate EVC for Income Tax Filing’ વિકલ્પ પસંદ કરો. તમારા મોબાઈલ પર EVC આવશે, જેને ઈ-ફાઈલિંગ પોર્ટલ પર દાખલ કરીને પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી શકાય છે.
શું અન્ય વ્યક્તિ વેરિફિકેશન કરી શકે?
હા, જો તમે કોઈ અધિકૃત વ્યક્તિ (Authorised Signatory) કે પ્રતિનિધિને અધિકૃત કર્યા હોય, તો તે તમારી વતી ITR ઈ-વેરિફાઈ કરી શકે છે. જોકે, આ માટે આધાર OTP કે બેંક દ્વારા EVC મેળવવાની સુવિધા તે વ્યક્તિ પાસે હોવી જરૂરી છે.
