Home Loan: હોમ લોન મંજૂર કરાવવા માટે કેટલો ક્રેડિટ સ્કોર હોવો છે જરૂરી? ઓછો સ્કોર હોય તો આ ૪ સરળ રીતોથી તેને મજબૂત બનાવો
જો તમે પોતાના સપનાનું ઘર ખરીદવા માટે હોમ લોન (Home Loan) લેવાનું વિચારી રહ્યા હોવ, તો બેંકના પગથિયાં ચડતાં પહેલાં તમારો ક્રેડિટ સ્કોર (Credit Score) ચોક્કસ ચેક કરી લો. કોઈપણ બેંક કે ફાઇનાન્સ કંપની તમને લોન આપતા પહેલાં એ ખાસ જુએ છે કે તમે ભૂતકાળમાં લીધેલી લોન અથવા ક્રેડિટ કાર્ડના બિલની ચુકવણી સમયસર કરી છે કે નહીં. તમારા આ જ નાણાકીય ટ્રેક રેકોર્ડના આધારે ક્રેડિટ સ્કોર નક્કી થાય છે, જે લોન મંજૂર થવામાં સૌથી મોટી ભૂમિકા ભજવે છે. ચાલો ક્રેડિટ સ્કોરનું ગણિત અને હોમ લોન મેળવવાની સરળ રીતો વિશે વિગતવાર સમજીએ.
આખરે શું હોય છે આ ક્રેડિટ સ્કોર?
ક્રેડિટ સ્કોર એ ૩ અંકોની એક એવી સંખ્યા છે, જે તમારી નાણાકીય વિશ્વસનીયતા અને ચૂકવણી કરવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે. બેંકો આ નંબર જોઈને અંદાજ લગાવે છે કે તમને લોન આપવી કેટલી સુરક્ષિત છે.
સામાન્ય રીતે ક્રેડિટ સ્કોર ૩૦૦ થી ૯૦０ ની વચ્ચે હોય છે. બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં ૭૫૦ કે તેથી વધુનો સ્કોર ઉત્તમ માનવામાં આવે છે. જે ગ્રાહકોનો સ્કોર આટલો સારો હોય, તેમને બેંકો કોઈ પણ આનાકાની વિના ખૂબ જ સરળતાથી લોન મંજૂર કરી દે છે. એટલું જ નહીં, આવા ગ્રાહકોને બેંક તરફથી વ્યાજ દરમાં (Interest Rate) ખાસ છૂટછાટ કે ઓછા વ્યાજે લોન પણ મળી શકે છે.
ઓછો સ્કોર હોવાના ગેરફાયદા અને વ્યાજનો આર્થિક બોજ
જો તમારો ક્રેડિટ સ્કોર ૭૦૦ કરતા ઓછો છે, તો હોમ લોન મેળવવામાં ઘણી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ઘણી બેંકો લોનની અરજી સીધી જ રિજેક્ટ (નામંજૂર) કરી દે છે, અથવા તો ખૂબ જ ઊંચા વ્યાજ દરે અને કડક શરતો સાથે લોન ઓફર કરે છે.
એક મહત્વની વાત: હોમ લોનના વ્યાજ દરમાં આવેલો સામાન્ય અડધા ટકાનો (0.5%) તફાવત પણ તમારા ખિસ્સા પર લાખો રૂપિયાનો વધારાનો બોજ નાખી શકે છે. હોમ લોન સામાન્ય રીતે ૨૦ થી ૨૫ વર્ષ જેવા લાંબા ગાળા માટે હોય છે. આટલા લાંબા સમયગાળામાં જો વ્યાજ દર થોડો પણ વધારે હોય, તો અંતે તમારે વ્યાજ પેટે લાખો રૂપિયા વધુ ચૂકવવા પડે છે.
માત્ર ક્રેડિટ સ્કોર જ પૂરતો નથી, આ બાબતો પણ છે જરૂરી
લોન મંજૂર થવા માટે માત્ર સારો ક્રેડિટ સ્કોર હોવો જ પૂરતો નથી. બેંકો લોન આપતા પહેલાં તમારી પ્રોફાઇલના અન્ય ઘણા પાસાઓ પણ ઝીણવટપૂર્વક તપાસે છે, જેમ કે:
આવક અને રોજગારની સ્થિરતા: તમે કઈ કંપનીમાં નોકરી કરો છો અથવા તમારો બિઝનેસ કેવો ચાલે છે? તમારી માસિક નેટ સેલરી (પગાર) કેટલી છે?
હાલની નાણાકીય જવાબદારીઓ: શું તમારી અન્ય કોઈ લોનની ઈએમઆઈ (EMI) પહેલાથી જ ચાલુ છે? તમારી કુલ આવકમાંથી કેટલી રકમ લોન ચૂકવવામાં જાય છે?
મિલકતના દસ્તાવેજો: તમે જે ઘર કે જમીન ખરીદવા માટે લોન લઈ રહ્યા છો, તેના લીગલ પેપર્સ અને ટાઇટલ ક્લિયર છે કે નહીં?
ડાઉન પેમેન્ટ: તમે ઘરની કુલ કિંમતમાંથી કેટલી રકમ પોતાની ગજવામાંથી (Down Payment) ચૂકવી રહ્યા છો? તમારું ડાઉન પેમેન્ટ જેટલું વધારે હશે, લોન પાસ થવાની શક્યતા એટલી જ વધી જશે.
ક્રેડિટ સ્કોર ઓછો હોય તો તેને કેવી રીતે સુધારશો?
જો તમારો ક્રેડિટ સ્કોર હાલમાં ઓછો છે, તો ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. કેટલીક સારી આદતો અપનાવીને તેને ધીમે-ધીમે ફરી બહેતર બનાવી શકાય છે:
૧. સમયસર ચૂકવણી: તમારા ક્રેડિટ કાર્ડના તમામ બિલ અને જૂની લોનના તમામ હપ્તા (EMI) હંમેશા છેલ્લી તારીખ પહેલાં જ ભરી દો. ચુકવણીમાં એક દિવસનો વિલંબ પણ સ્કોર ઘટાડી શકે છે.
૨. ક્રેડિટ યુટિલાઈઝેશન રેશિયો: તમારા ક્રેડિટ કાર્ડની કુલ લિમિટનો આડેધડ ઉપયોગ કરવાનું ટાળો. આદર્શ રીતે, કાર્ડની લિમિટના માત્ર ૩૦ ટકા સુધીનો જ વપરાશ કરવો હિતાવહ છે.
૩. વારંવાર લોનની અરજી ન કરવી: ટૂંકા ગાળામાં ઘણી બધી બેંકોમાં લોન કે નવા ક્રેડિટ કાર્ડ માટે એપ્લાય ન કરો. આનાથી બેંકોને એવું લાગે છે કે તમે પૈસા માટે ખૂબ જ કટોકટીમાં છો, જેનાથી સ્કોર નબળો પડે છે.
૪. રિપોર્ટની નિયમિત ચકાસણી: સમયાંતરે તમારી ફ્રી ક્રેડિટ રિપોર્ટ ચેક કરતા રહો. જો તેમાં કોઈ ખોટી એન્ટ્રી કે ટેકનિકલ ભૂલ દેખાય, તો તેને તરત જ સુધારવા માટે સંબંધિત બ્યુરોને કમ્પ્લેઇન કરો.
