Home Loan: 750+ ક્રેડિટ સ્કોર એટલે સપનાના ઘરની ચાવી! જાણો નબળો સ્કોર સુધારવાની 5 સરળ ટિપ્સ
પોતાનું સપનાનું ઘર ખરીદવું એ દરેક વ્યક્તિનું લક્ષ્ય હોય છે. જ્યારે તમે હોમ લોન માટે બેંકમાં જાઓ છો, ત્યારે તમને લાગે છે કે સારી આવક અને ડાઉન પેમેન્ટ પૂરતું છે. પરંતુ, વાસ્તવિકતા કંઈક અલગ છે. બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ સૌથી પહેલા તમારા ‘ક્રેડિટ સ્કોર’ (Credit Score) ની તપાસ કરે છે. આ સ્કોર જ નક્કી કરે છે કે તમને લોન મળશે કે નહીં, અને જો મળશે તો તેનો વ્યાજ દર કેટલો રહેશે.
શું છે ક્રેડિટ સ્કોર?
ક્રેડિટ સ્કોર એ ૩૦૦ થી ૯૦૦ ની વચ્ચેનો એક આંકડો છે, જે તમારી લોન ચુકવવાની ક્ષમતા અને નાણાકીય શિસ્ત દર્શાવે છે. ભારતમાં તેને સામાન્ય રીતે ‘સિબિલ સ્કોર’ (CIBIL Score) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જોકે, ટ્રાન્સયુનિયન સિબિલ ઉપરાંત એક્સપિરિયન (Experian), ઇક્વિફેક્સ (Equifax) અને CRIF હાઇમાર્ક જેવી સંસ્થાઓ પણ આ સ્કોર જાહેર કરે છે. તમારો સ્કોર જેટલો ઊંચો, બેંકનો તમારા પરનો વિશ્વાસ તેટલો જ વધારે.
કેટલો સ્કોર હોવો જોઈએ?
હોમ લોન માટે સામાન્ય રીતે ૭૦૦ કે તેથી વધુ સ્કોર સારો માનવામાં આવે છે. પરંતુ જો તમે સૌથી સસ્તો વ્યાજ દર અને ઝડપી મંજૂરી ઈચ્છતા હોવ, તો નિષ્ણાતોના મતે નીચે મુજબનું વર્ગીકરણ ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ:
૭૫૦ થી ૮૦૦+ (ઉત્તમ): આ સ્કોર ધરાવતા ગ્રાહકોને બેંકો ‘લો રિસ્ક’ માને છે. અહીં તમને સૌથી ઓછા વ્યાજ દર અને પ્રી-એપ્રુવ્ડ ઓફર્સ મળી શકે છે.
૭૦૦ થી ૭૪૯ (સારું): લોન મળવાની શક્યતા પૂરેપૂરી છે, પરંતુ વ્યાજ દરમાં બહુ મોટી છૂટછાટ ન પણ મળે.
૭૦૦ થી ઓછો (સાધારણ/નબળો): લોન મંજૂર થવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે અથવા બેંક તમારી પાસેથી વધુ વ્યાજ દર વસૂલી શકે છે.
હોમ લોન લેતા પહેલા આ ૫ બાબતો ક્યારેય ન ભૂલતા
૧. મજબૂત ક્રેડિટ પ્રોફાઇલ: માત્ર સ્કોર જ નહીં, પણ તમારો જૂનો નાણાકીય ઇતિહાસ પણ તપાસવામાં આવે છે. ભૂતકાળમાં કોઈ લોન ડિફોલ્ટ કરી હોય તો તેની નકારાત્મક અસર પડે છે.
૨. આવકની સ્થિરતા: તમારી માસિક આવક અને ઘરના ખર્ચ વચ્ચે સંતુલન હોવું જોઈએ. EMI તમારી કુલ આવકના ૪૦-૫૦% થી વધુ ન હોવી જોઈએ.
૩. વ્યાજ દર સિવાયના છુપાયેલા ખર્ચ: માત્ર વ્યાજ દર ન જુઓ; પ્રોસેસિંગ ફી, લીગલ ચાર્જીસ, ટેકનિકલ વેલ્યુએશન ફી અને ઇન્સ્યોરન્સ કોસ્ટ વિશે પણ અગાઉથી પૂછપરછ કરો.
૪. યોગ્ય સમયગાળો (Tenure) પસંદ કરો: લાંબા ગાળાની લોનમાં EMI ઓછી હોય છે પરંતુ વ્યાજ વધુ ચુકવવું પડે છે. ટૂંકા ગાળાની લોન કુલ ખર્ચ ઘટાડે છે પરંતુ માસિક બોજ વધારે છે.
૫. ફોરક્લોઝર અને પ્રી-પેમેન્ટ નિયમો: જો ભવિષ્યમાં તમારી પાસે એકસાથે પૈસા આવે અને તમે લોન વહેલી બંધ કરવા માંગો, તો તેના પર કોઈ પેનલ્ટી લાગે છે કે નહીં તે તપાસી લો.
નબળો ક્રેડિટ સ્કોર કેવી રીતે સુધારવો?
જો તમારો સ્કોર અત્યારે ઓછો છે, તો ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. નીચેની પદ્ધતિઓ દ્વારા તેને સુધારી શકાય છે:
સમયસર ચુકવણી: તમારી બધી લોનના EMI અને ક્રેડિટ કાર્ડના બિલની ચુકવણી હંમેશા નિયત તારીખે કરો.
ક્રેડિટ યુટિલાઈઝેશન રેશિયો: ક્રેડિટ કાર્ડની લિમિટનો ઉપયોગ ૩૦% થી ઓછો રાખવાનો પ્રયાસ કરો.
વારંવાર પૂછપરછ ટાળો: ટૂંકા ગાળામાં ઘણી બધી બેંકોમાં લોન માટે અરજી કરવાથી સ્કોર ઘટે છે.
રિપોર્ટની તપાસ: વર્ષમાં એકવાર તમારો ક્રેડિટ રિપોર્ટ મફતમાં ચેક કરો. જો તેમાં કોઈ ભૂલ હોય, તો તરત જ સુધારો કરાવો.
