Cyber Crime: સાયબર ક્રાઈમમાં AI નો ઉપયોગ: ડર જેવી સ્થિતિ નથી, પણ સાવચેતી જરૂરી
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના યુગમાં પ્રવેશતાની સાથે જ સમગ્ર વિશ્વમાં એક પ્રકારનો ફાળ પેસી ગયો હતો કે હવે સાયબર અપરાધીઓ અજેય બની જશે. સામાન્ય ધારણા એવી હતી કે AI ટૂલ્સના કારણે હેકિંગ અને ઓનલાઈન ફ્રોડ એટલા સરળ બની જશે કે સામાન્ય સુરક્ષા કવચ તેને રોકી શકશે નહીં. પરંતુ, યુનિવર્સિટી ઓફ એડિનબર્ગ, કેમ્બ્રિજ અને સ્ટ્રેથક્લાઈડના સંશોધકો દ્વારા કરવામાં આવેલ એક નવો અભ્યાસ આ ડરને પડકારે છે. આ સંશોધનમાં ડાર્ક વેબ અને અંડરગ્રાઉન્ડ ફોરમ્સની અંદાજે 10 કરોડથી વધુ પોસ્ટ્સનું ઝીણવટભર્યું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે.
ક્રાંતિ નહીં, પણ માત્ર ઉત્ક્રાંતિ
આ સંશોધનનો સૌથી મહત્વનો નિષ્કર્ષ એ છે કે AI હાલમાં સાયબર ક્રાઈમની દુનિયામાં કોઈ ‘ક્રાંતિ’ નથી લાવી શક્યું, પરંતુ તે માત્ર એક ‘વિકાસ’ કે ‘ઉત્ક્રાંતિ’ (Evolution) સાબિત થયું છે. સાયબર અપરાધીઓ ચોક્કસપણે AI ટૂલ્સ સાથે પ્રયોગો કરી રહ્યા છે, પરંતુ તેઓ હજુ સુધી તેનો ઉપયોગ કરીને કોઈ મોટા સ્તરનો ફેરફાર લાવવામાં સક્ષમ બન્યા નથી. એક્સપર્ટ બેન કોલિયરના જણાવ્યા મુજબ, અપરાધીઓ આ ટેક્નોલોજી સાથે રમી રહ્યા છે, પણ તેમને હજુ સુધી કોઈ વાસ્તવિક ‘બ્રેકથ્રુ’ મળ્યું હોય તેવું દેખાતું નથી.
AI નો હાલનો ઉપયોગ ક્યાં થઈ રહ્યો છે?
અત્યાર સુધીના ડેટા મુજબ, સાયબર અપરાધીઓ મુખ્યત્વે બે ક્ષેત્રોમાં AI નો અસરકારક ઉપયોગ કરી રહ્યા છે:
પેટર્ન છુપાવવા: સાયબર સિક્યોરિટી સિસ્ટમ્સ જે વાયરસ કે એટેકને ઓળખી લે છે, તેનાથી બચવા માટે AI દ્વારા એટેક પેટર્ન બદલવામાં આવે છે.
ઓટોમેટેડ બોટ્સ: સોશિયલ મીડિયા પર ફેક પ્રોફાઈલ ચલાવવા, લોકોને હેરાન કરવા અથવા ફ્રોડ લિંક્સ ફેલાવવા માટે બોટ્સનો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે.
જોકે, આ બાબતો પણ હજુ મર્યાદિત સ્તરે છે. સૌથી નોંધપાત્ર વાત એ છે કે AI હજુ સુધી સાયબર ક્રાઈમને ‘સરળ’ બનાવી શક્યું નથી. હજુ પણ AI નો દુરુપયોગ કરવા માટે ઊંડું ટેકનિકલ જ્ઞાન જરૂરી છે. જેઓ પહેલેથી કુશળ હેકર્સ છે, તેઓ જ તેનો થોડો ઘણો લાભ લઈ રહ્યા છે, જ્યારે નવા ગુનેગારો માટે AI કોઈ ‘શોર્ટકટ’ સાબિત થયું નથી.
ChatGPT પછીની સ્થિતિ
નવેમ્બર 2022 માં ChatGPT ના લોન્ચિંગ પછી ડાર્ક વેબ પર ઉત્તેજના ચોક્કસ વધી હતી. ‘CrimeBB’ ડેટાબેઝના વિશ્લેષણ પરથી જાણવા મળ્યું છે કે ચર્ચાઓ ઘણી થઈ રહી છે, પણ જમીની સ્તરે મોટા હુમલાઓમાં AI નો હિસ્સો હજુ ઘણો ઓછો છે. તે હાલની હેકિંગ પદ્ધતિઓને થોડી વધુ ચોકસાઈ આપી રહ્યું છે, પણ સમગ્ર સિસ્ટમને ઉથલાવી દે તેવી તાકાત હજુ સાયબર અપરાધીઓના હાથમાં આવી નથી.
ખરો ખતરો ક્યાં છે?
સંશોધકો માને છે કે ખરો ખતરો સાયબર અપરાધીઓના AI ટૂલ્સમાં નથી, પરંતુ આપણી પોતાની નબળી AI સિસ્ટમ્સમાં છે. ડેનિયલ થોમસ ચેતવણી આપે છે કે મોટી સંસ્થાઓ અને સામાન્ય લોકો ઉતાવળમાં એવી AI સિસ્ટમ્સ અપનાવી રહ્યા છે જેની સુરક્ષા વ્યવસ્થા પૂરતી તપાસાયેલી નથી. આ નબળા સિસ્ટમ્સ જ અપરાધીઓ માટે ‘સોનાની ખાણ’ સાબિત થઈ શકે છે.
