Indian Aviation Sector: PM મોદીનો મોટો નિર્ણય: એરલાઇન્સને મળશે ₹1500 કરોડ સુધીનું વધારાનું દેવું, 2 વર્ષ સુધી હપ્તામાંથી મુક્તિ
પશ્ચિમ એશિયામાં સતત વધી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવની સીધી અસર હવે ભારતીય આકાશ પર જોવા મળી રહી છે. ઈરાન-અમેરિકા સંઘર્ષને કારણે એરક્રાફ્ટ ફ્યુઅલ (ATF) ના ભાવમાં થયેલા તોતિંગ વધારાથી દેશની એરલાઇન કંપનીઓ આર્થિક સંકટમાં ફસાઈ છે. આ ગંભીર સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેબિનેટ બેઠકમાં એક ઐતિહાસિક નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. સરકારે એરલાઇન સેક્ટર માટે ઇમરજન્સી ક્રેડિટ લાઇન ગેરંટી સ્કીમ (ECLGS 5.0) ને લીલી ઝંડી આપી દીધી છે.
એરલાઇન સેક્ટર માટે વિશેષ જોગવાઈ
આ નવી સ્કીમ હેઠળ કેન્દ્ર સરકારે એરલાઇન ઉદ્યોગ માટે ખાસ ₹5,000 કરોડનું ફંડ અલગ રાખ્યું છે. આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ એરલાઇન્સને તેમની દૈનિક કામગીરી (Working Capital) માટે જરૂરી ભંડોળ પૂરું પાડવાનો છે. સરકારના આ પગલાથી દેવામાં ડૂબેલી અથવા રોકડની અછતનો સામનો કરી રહેલી એરલાઇન્સને મોટી રાહત મળશે.
યોજનાની મુખ્ય વિશેષતાઓ:
લોનની મર્યાદા: એરલાઇન્સ તેમની પીક વર્કિંગ કેપિટલના 100 ટકા સુધીની વધારાની લોન મેળવી શકશે. જોકે, એક એરલાઇન માટે લોનની મહત્તમ મર્યાદા ₹1,500 કરોડ નક્કી કરવામાં આવી છે.
સરકારી ગેરંટી: આ લોન પર ભારત સરકાર 90 ટકા સુધીની ક્રેડિટ ગેરંટી આપશે. એટલે કે, જો એરલાઇન લોન ચૂકવવામાં અસમર્થ રહે, તો 90% જવાબદારી સરકારની રહેશે. આનાથી બેંકો નિશ્ચિંત થઈને એરલાઇન્સને લોન આપી શકશે.
ઝીરો ગેરંટી ફી: એરલાઇન્સ પાસેથી આ સુવિધા માટે કોઈ વધારાની ગેરંટી ફી વસૂલવામાં આવશે નહીં, જે નાણાકીય ભારણને વધુ ઓછું કરશે.
લોન મેળવવાની શરતો અને સમયગાળો
સરકારે આ રાહત આપવાની સાથે કેટલીક શરતો પણ રાખી છે જેથી કરીને માત્ર સક્ષમ અને પ્રામાણિક કંપનીઓને જ લાભ મળે.
પાત્રતા: જે એરલાઇન્સની ક્રેડિટ ફેસિલિટી 31 માર્ચ, 2026 સુધી ચાલુ હોય અને તેમના ખાતા NPA (Non-Performing Asset) જાહેર ન થયા હોય, તેઓ જ આ સ્કીમનો લાભ લઈ શકશે.
લોનનો સમયગાળો: આ યોજના હેઠળ મળનારી લોનનો કુલ સમયગાળો 7 વર્ષનો રહેશે.
મોરેટોરિયમ પિરિયડ: એરલાઇન્સને શરૂઆતના 2 વર્ષ સુધી લોનના હપ્તા (મુદ્દલ) ચૂકવવામાંથી મુક્તિ મળશે. આનાથી કંપનીઓને તેમનું ઓપરેશન સ્થિર કરવા માટે પૂરતો સમય મળશે.
સમયમર્યાદા: આ સ્કીમ 31 માર્ચ, 2027 સુધી અમલમાં રહેશે.
શા માટે આ નિર્ણય લેવો પડ્યો?
કેન્દ્ર સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધ્યા છે, જેનાથી એટીએફ (એરક્રાફ્ટ ટર્બાઈન ફ્યુઅલ) મોંઘું થયું છે. એરલાઇન્સના કુલ ખર્ચમાં ઈંધણનો હિસ્સો 40% થી વધુ હોય છે. વધતા ખર્ચને કારણે ઘણી એરલાઇન્સના ઓપરેશન પર જોખમ ઊભું થયું હતું.
આ સ્કીમની અસર:
રોજગાર સુરક્ષા: એરલાઇન્સ પાસે પૂરતું ભંડોળ રહેવાથી પાયલોટ, ક્રૂ મેમ્બર્સ અને ગ્રાઉન્ડ સ્ટાફની નોકરીઓ સુરક્ષિત રહેશે.
સપ્લાય ચેઇન: હવાઈ કાર્ગો સેવાઓ ચાલુ રહેવાથી દેશની સપ્લાય ચેઇન પ્રભાવિત થશે નહીં.
ટિકિટના ભાવ: કંપનીઓને લોન મળવાથી તેઓ ટિકિટના ભાવમાં અચાનક મોટો વધારો કરવાનું ટાળી શકશે, જેનો સીધો લાભ પ્રવાસીઓને મળશે.
