Bank Of Baroda: 700 GB ડેટા લીક થવાના દાવા વચ્ચે બેંકે કહ્યું- “કોર બેંકિંગ સિસ્ટમ સંપૂર્ણ સુરક્ષિત”
સરકારી ક્ષેત્રની અગ્રણી બેંક, બેંક ઓફ બરોડા (Bank of Baroda) સાથે જોડાયેલી એક ગંભીર સાયબર સુરક્ષા ઘટના સામે આવી છે. દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે બેંકના હજારો ગ્રાહકોનો ડેટા અને કેટલાક મહત્વપૂર્ણ આંતરિક દસ્તાવેજો ડાર્ક વેબ પર લીક થઈ ગયા છે. આ ઘટના સામે આવ્યા બાદ બેંકે સાયબર ઘટનાની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી છે અને ત્વરિત ધોરણે ફોરેન્સિક તપાસ શરૂ કરી દીધી છે.

બેંક ઓફ બરોડાની સ્પષ્ટતા અને સત્તાવાર નિવેદન
ઘટના પ્રકાશમાં આવ્યા બાદ બેંક ઓથોરિટી દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા નિવેદન મુજબ, આ સેંધમારી બેંકના એક કર્મચારીના ઈમેલ એકાઉન્ટ સાથે થયેલી છેડછાડને કારણે થઈ હતી. આ અનાધિકૃત એક્સેસના કારણે અમુક ચોક્કસ ડેટા સુધી અજાણ્યા લોકો પહોંચી ગયા હતા.
બેંકે સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું છે કે:
સાયબર ટીમે સમયસર આ ઘટનાની ઓળખ કરી લીધી હતી અને તરત જ જરૂરી સુરક્ષાત્મક પગલાં ભરીને તેને નિયંત્રિત કરી લેવામાં આવી હતી.
બેંકનું કોર બેંકિંગ સિસ્ટમ (CBS) સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે અને તેમાં કોઈ પણ પ્રકારનું ગાબડું પડ્યું નથી. ગ્રાહકોના નાણાં સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે.
હાલમાં તટસ્થ એજન્સીઓ દ્વારા વિસ્તૃત ફોરેન્સિક ઓડિટ કરાવવામાં આવી રહ્યું છે અને સંબંધિત સરકારી સાયબર સુરક્ષા એજન્સીઓ સાથે મળીને આગળની કામગીરી ચાલી રહી છે.
સાયબર સંશોધકનો દાવો: કયા દસ્તાવેજો લીક થયા?
બીજી તરફ, જાણીતા સાયબર સંશોધક શ્રીકાંત એલ. દ્વારા કરવામાં આવેલા દાવા મુજબ, ડાર્ક વેબ પર લીક થયેલો ડેટા અત્યંત સંવેદનશીલ છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, આ ડેટા સૌથી પહેલા ૨૫ જુલાઈના રોજ ડાર્ક વેબ મોનિટરિંગ વેબસાઈટ ransomware.live પર જોવામાં આવ્યો હતો.
દાવા અનુસાર લીક થયેલા સેમ્પલ ડેટામાં નીચે મુજબની માહિતીનો સમાવેશ થાય છે:
ગ્રાહકોના એકાઉન્ટ ઓપનિંગ ફોર્મ, નામ, સરનામા અને ફોટોગ્રાફ્સ.
ઓળખ કાર્ડ સંબંધિત વિગતો તેમજ લોન મૂલ્યાંકન (Loan Appraisal) ના કાગળો.
બેંકની શાખાઓના આંતરિક ઓડિટ રિપોર્ટ્સ, વિજિલન્સ તપાસના રેકોર્ડ્સ અને આંતરિક પત્રવ્યવહાર.
(નોંધ: સાયબર સંશોધકના આ દાવાઓની હજુ સુધી કોઈ સ્વતંત્ર સરકારી એજન્સી દ્વારા પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.)

ડેટા લીકનું કદ અને હેકિંગ ગ્રુપ અંગે આશંકા
લીક થયેલા ડેટાના કદ (Size) ને લઈને પણ અલગ-અલગ માહિતી સામે આવી રહી છે:
ડાર્ક વેબ મોનિટરિંગ વેબસાઈટ અનુસાર આ લીક થયેલો ડેટા 700 GB થી વધુ છે.
જ્યારે કેટલાક ભારતીય મીડિયા અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે લીક થયેલો ડેટા લગભગ 1 TB (ટેરાબાઈટ) જેટલો હોઈ શકે છે.
કોણે કર્યો સાયબર હુમલો? હજુ સુધી કોઈ જાણીતા હેકર ગ્રુપે આ હુમલાની સત્તાવાર જવાબદારી લીધી નથી. જોકે, સાયબર નિષ્ણાતોનું અનુમાન છે કે આ હુમલા પાછળ ‘TripleX’ નામનું એક નવું ઉભરતું હેકિંગ ગ્રુપ સક્રિય હોઈ શકે છે.
RBI, CERT-In અને નિષ્કર્ષ
આ સમગ્ર કેસ પર ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) અથવા ભારતની રાષ્ટ્રીય સાયબર સેલ એજન્સી CERT-In તરફથી હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર જાહેર નિવેદન આવ્યું નથી. બેંક ઓફ બરોડાએ પણ શેરબજારને હજુ સુધી આ અંગે કોઈ અલગથી નુકસાનીની જાણ કરી નથી.
હાલમાં બેંક અને સાયબર સંશોધકોના દાવાઓમાં મોટો તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે. બેંક તેને માત્ર એક ઈમેલ એકાઉન્ટ પૂરતો મર્યાદિત ગણાવી રહી છે, જ્યારે નિષ્ણાતો તેને મોટા પાયે થયેલો ડેટા લીક ગણાવી રહ્યા છે. આ ઘટનાનું વાસ્તવિક કદ અને ગ્રાહકો પર તેની અસર ફોરેન્સિક તપાસનો અંતિમ રિપોર્ટ આવ્યા બાદ જ સ્પષ્ટ થઈ શકશે.
