નાની ઉંમરે હૃદય રોગનું જોખમ વધી રહ્યું છે; ધમનીઓ કેમ ઝડપથી વૃદ્ધ થઈ રહી છે તે જાણો.
એક સમયે હૃદય રોગને સામાન્ય રીતે વૃદ્ધત્વની સમસ્યા માનવામાં આવતી હતી. એવું માનવામાં આવતું હતું કે ધમનીઓમાં અવરોધ અથવા હૃદયરોગના હુમલાનું જોખમ 50 કે 60 વર્ષની ઉંમર પછી જ વધે છે. જો કે, આ પરિસ્થિતિ બદલાતી દેખાય છે. ડોકટરોના મતે, ઘણા લોકો હવે 30 વર્ષની ઉંમરે જ તેમની ધમનીઓમાં વૃદ્ધત્વના સંકેતો બતાવી રહ્યા છે. આવું શા માટે થઈ રહ્યું છે અને તેને કેવી રીતે અટકાવવું તે સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે.
ધમનીઓનું કાર્ય શું છે?
ધમનીઓ હૃદયમાંથી શરીરના બાકીના ભાગમાં ઓક્સિજન અને પોષક તત્વોથી ભરપૂર રક્ત વહન કરે છે. સામાન્ય રીતે, તે લવચીક અને નરમ હોય છે, જે સરળ રક્ત પ્રવાહ માટે પરવાનગી આપે છે. જો કે, જ્યારે ધમનીઓ ધીમે ધીમે સખત થાય છે, ત્યારે રક્ત પ્રવાહ પ્રભાવિત થાય છે, જેના કારણે હૃદયને લોહી પંપ કરવા માટે વધુ મહેનત કરવી પડે છે. લાંબા ગાળે, આ હૃદયરોગનો હુમલો, સ્ટ્રોક અને અન્ય હૃદયરોગના રોગોનું જોખમ વધારી શકે છે.
નિષ્ણાતો શું કહે છે
નવી દિલ્હીની ઇન્દ્રપ્રસ્થ એપોલો હોસ્પિટલના કાર્ડિયોથોરાસિક અને વેસ્ક્યુલર સર્જરી નિષ્ણાત ડૉ. મુકેશ ગોયલના મતે, તાજેતરના વર્ષોમાં નાની ઉંમરે ધમનીઓ સખત થવાના કિસ્સાઓમાં ઝડપથી વધારો થયો છે. તેમનું કહેવું છે કે પહેલા આવી સમસ્યાઓ સામાન્ય રીતે ૫૦ કે ૬૦ વર્ષની ઉંમરના લોકોમાં જોવા મળતી હતી, પરંતુ બદલાતી જીવનશૈલીને કારણે, હવે ૩૦ વર્ષની ઉંમરમાં પણ શરૂઆતના સંકેતો દેખાઈ રહ્યા છે.
બદલાતી જીવનશૈલી એક મુખ્ય કારણ છે
નિષ્ણાતો માને છે કે આધુનિક જીવનશૈલી આ સમસ્યાનું મુખ્ય કારણ બની રહી છે. લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવું, તણાવપૂર્ણ કાર્ય વાતાવરણ, અનિયમિત ઊંઘની રીત અને પ્રોસેસ્ડ ખોરાકનો વધુ પડતો વપરાશ ધીમે ધીમે રક્તવાહિનીઓને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
અન્ય પરિબળો પણ જોખમ વધારી શકે છે, જેમ કે:
- ધૂમ્રપાનની આદતો
- સ્થૂળતા
- હાઈ બ્લડ પ્રેશર
- ડાયાબિટીસ
- વધુ પડતું મીઠું અને જંક ફૂડનું સેવન
- શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ
આ બધા પરિબળો ધમનીઓની લવચીકતા ઘટાડી શકે છે અને તેમાં ચરબીના સંચયને વેગ આપી શકે છે.
શરૂઆતના સંકેતોને અવગણશો નહીં
આ સ્થિતિ સાથેનો એક મોટો પડકાર એ છે કે તે ઘણીવાર તેના પ્રારંભિક તબક્કામાં સ્પષ્ટ લક્ષણો રજૂ કરતું નથી. જોકે, કેટલાક સંકેતો ધ્યાન આપવા યોગ્ય હોઈ શકે છે, જેમ કે:
- કોલેસ્ટ્રોલનું સ્તર સતત વધતું રહે છે
- બ્લડ પ્રેશર થોડું વધી જાય છે
- ઝડપથી થાક લાગવો
- થોડી મહેનત સાથે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ
- છાતીમાં ભારેપણું અથવા અસ્વસ્થતા
જો હૃદય રોગનો કૌટુંબિક ઇતિહાસ હોય, તો આ સંકેતોને અવગણવા જોઈએ નહીં.
તેને કેવી રીતે અટકાવવું
ડોક્ટરો કહે છે કે નાની ઉંમરે નિયમિત હૃદય આરોગ્ય તપાસ કરાવવી હવે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. કોલેસ્ટ્રોલ પરીક્ષણો, બ્લડ પ્રેશર મોનિટરિંગ અને બ્લડ સુગર પરીક્ષણ દ્વારા વહેલા જોખમ શોધી શકાય છે.
વધુમાં, સરળ ટેવો અપનાવવાથી લાંબા ગાળા માટે ધમનીઓને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ મળી શકે છે, જેમ કે:
- દરરોજ ઓછામાં ઓછા 30 મિનિટ ચાલવા અથવા કસરત કરવી
- ફળો, શાકભાજી અને આખા અનાજથી ભરપૂર સંતુલિત આહાર લેવો
- મીઠું અને પ્રોસેસ્ડ ખોરાક ઘટાડવો
- ધૂમ્રપાન અને વધુ પડતા આલ્કોહોલનું સેવન ટાળવું
- પર્યાપ્ત અને નિયમિત ઊંઘ લેવી
- તણાવ ઘટાડવા માટે યોગ અથવા ધ્યાનનો અભ્યાસ કરવો
નિષ્ણાતો માને છે કે જીવનશૈલીમાં વહેલા ફેરફાર ધમનીઓની અકાળ વૃદ્ધત્વની પ્રક્રિયાને નોંધપાત્ર રીતે ધીમી કરી શકે છે.
