Vedanta’s master plan: તેલ અને ગેસના ઉત્પાદન માટે 5 અબજ ડોલરના રોકાણની મોટી તૈયારી
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માં વધી રહેલા તણાવે ભારતની તેલ અને ગેસ માટેની વિદેશી નિર્ભરતા પર ફરી એકવાર સવાલો ઉભા કર્યા છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું લગભગ 88 ટકા કાચું તેલ અને અડધાથી વધુ ગેસ બહારથી મંગાવે છે, જેના કારણે વૈશ્વિક સંઘર્ષોની સીધી અસર ભારતની અર્થવ્યવસ્થા પર પડે છે. વેદાંતાના ચેરમેન અનિલ અગ્રવાલ માને છે કે આ પરિસ્થિતિ આપણને ઉર્જાના ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભર બનવાનો મોટો પાઠ આપે છે. તેમના મતે, ભારત તેલ અને ગેસની બાબતમાં ગરીબ નથી, પરંતુ આપણે આપણા સંસાધનોને હજુ સુધી પૂરેપૂરી રીતે શોધ્યા અને વાપર્યા નથી.
ભારત પાસે અંદાજે 300 અબજ બેરલ તેલ જેટલા સંસાધનો હોવાની સંભાવના છે, પરંતુ ટેકનોલોજી અને રોકાણની અછત આડે આવી રહી છે. વેદાંતાએ આ દિશામાં 5 અબજ ડોલરના રોકાણની યોજના બનાવી છે, જેનો લક્ષ્ય તેલ ઉત્પાદનને વધારીને 10 લાખ બેરલ પ્રતિ દિવસ કરવાનો છે. અગ્રવાલ સૂચવે છે કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને આધુનિક સીસ્મિક ઇમેજિંગ જેવી ટેકનોલોજી દ્વારા તેલની શોધ ઝડપી બનાવી શકાય છે. તેઓ એ વાત પર ભાર મૂકે છે કે સરકારી કાગળિયાની કાર્યવાહીમાં વિલંબ કરવાને બદલે કામમાં ગતિ લાવવી જોઈએ.
ભારતની ઉર્જા સુરક્ષાને મજબૂત કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ, ખાસ કરીને અમેરિકી ઉર્જા કંપનીઓ સાથેની ભાગીદારી અત્યંત જરૂરી છે. આ કંપનીઓ પાસે ઊંડા સમુદ્રમાંથી તેલ કાઢવાની આધુનિક ટેકનોલોજી અને દાયકાઓનો અનુભવ છે. અનિલ અગ્રવાલ કહે છે કે ભારતની ઉર્જા નીતિઓ સુધરી છે, પરંતુ હજુ પણ મંજૂરીઓમાં વિલંબ અને જમીની હકીકત વચ્ચે મોટું અંતર છે. બદલાતા સમયમાં ખાણકામ અને તેલ ઉત્પાદનને પર્યાવરણના અવરોધ તરીકે નહીં, પરંતુ ઉર્જા પરિવર્તનના એક જરૂરી ભાગ તરીકે જોવું જોઈએ જેથી ભારત બાહ્ય સપ્લાય ચેઈન પરની નિર્ભરતા ઘટાડી શકે.
ભારતની નિર્ભરતા: ભારત 88% તેલ અને 50% થી વધુ ગેસની આયાત કરે છે, જે આર્થિક રીતે જોખમી છે.
સંસાધનોની વિપુલતા: દેશમાં અંદાજે 300 અબજ બેરલ તેલ હોવાનો અંદાજ છે, જેની શોધ થવી બાકી છે.
રોકાણ અને લક્ષ્યાંક: વેદાંતા 5 અબજ ડોલરનું રોકાણ કરીને ઉત્પાદન 10 લાખ બેરલ પ્રતિ દિવસ કરવા માંગે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારી: અમેરિકી કંપનીઓની કુશળતાનો ઉપયોગ ઊંડા સમુદ્રમાં તેલના ભંડારો ખોલવા માટે કરવો જોઈએ.
નીતિગત સુધારા: સરકારી મંજૂરીઓમાં ઝડપ અને લાયસન્સિંગ નિયમોનું સરળ અમલીકરણ આત્મનિર્ભરતા માટે અનિવાર્ય છે.
