મિશન ટીબી મુક્ત ભારત: આરોગ્ય મંત્રાલયે જનપ્રતિનિધિઓને ‘જન આંદોલન’ રચવા આપ્યું આહ્વાન
મંગળવાર, ૧૧ ઓગસ્ટના રોજ દેશમાંથી ક્ષય રોગ (ટીબી)ને જડમૂળથી નાબૂદ કરવાના ઉદ્દેશ્યથી કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલય દ્વારા એક મહત્વપૂર્ણ બેઠકનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. નવી દિલ્હીસ્થિત સંસદ ભવનના એક્સટેન્શન બિલ્ડિંગમાં યોજાયેલી આ ઉચ્ચસ્તરીય બેઠકની અધ્યક્ષતા કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રી જે.પી. નડ્ડાએ કરી હતી. આ બેઠકમાં દક્ષિણ ભારતના બે મુખ્ય રાજ્યો, કર્ણાટક અને કેરળના મોટાભાગના લોકસભા અને રાજ્યસભાના સાંસદોએ સક્રિયપણે ભાગ લીધો હતો.
આ બેઠકમાં કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી પ્રહલાદ જોશી તેમજ કોંગ્રેસના નેતા પ્રિયંકા ગાંધી સહિત વિવિધ રાજકીય પક્ષોના પ્રતિનિધિઓ હાજર રહ્યા હતા. પક્ષપાતથી ઉપર ઊઠીને આરોગ્ય જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દે તમામ નેતાઓએ એકમંચ પર આવીને દેશને ટીબી મુક્ત બનાવવા માટે ગંભીર મંથન કર્યું હતું.

ટીબી મુક્ત ભારત અભિયાન: સરકારના પ્રયાસો અને વિઝન
સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈ (PTI)ના રિપોર્ટ અનુસાર, આરોગ્ય મંત્રી જે.પી. નડ્ડાએ બેઠક દરમિયાન ‘ટીબી મુક્ત ભારત અભિયાન’ની વર્તમાન સ્થિતિ, પ્રગતિ અને ભવિષ્યની યોજનાઓ અંગે સાંસદો સાથે સીધો સંવાદ કર્યો હતો.
સાંસદોને સંબોધિત કરતા કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, “વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળ ભારતે ટીબી જેવા ગંભીર રોગને નાબૂદ કરવા માટે એક વ્યાપક અને મજબૂત અભિયાન શરૂ કર્યું છે. આ અભિયાન હેઠળ રોગના ફેલાવાને રોકવા માટે અને દર્દીઓને સમયસર સારવાર પૂરી પાડવા માટે અનેક તબક્કાવાર પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. આ લડાઈ માત્ર સરકાર પૂરતી સીમિત ન રહેતા, તેમાં જનપ્રતિનિધિઓ જેવા કે સાંસદો, વિધાયકો અને સ્થાનિક નેતાઓની ભાગીદારી અત્યંત જરૂરી છે.”
સ્થાનિક સ્તરે દેખરેખ અને સાંસદોની સક્રિય ભૂમિકા
બેઠક દરમિયાન જે.પી. નડ્ડાએ સાંસદોને વિનંતી કરી હતી કે તેઓ પોતપોતાના મતવિસ્તારમાં ટીબી નાબૂદી અભિયાનનું સીધું નિરીક્ષણ કરે. તેમણે સાંસદોને ખાસ માર્ગદર્શન આપતા જણાવ્યું કે:
જિલ્લા કલેક્ટર સાથે સમીક્ષા: સાંસદો પોતાના વિસ્તારના જિલ્લા કલેક્ટર અને આરોગ્ય અધિકારીઓ સાથે નિયમિત બેઠકો યોજીને સ્થિતિની સમીક્ષા કરે.
આરોગ્ય કેન્દ્રોની મુલાકાત: પ્રાથમિક અને ગ્રામીણ આરોગ્ય કેન્દ્રો પર ઉપલબ્ધ ટીબી તપાસ અને દવાઓની ગુણવત્તા પર નજર રાખવામાં આવે.
દર્દી-કેન્દ્રીત સારવાર: ટીબીના દર્દીઓને સમયસર પોષણ અને આર્થિક સહાય મળે તે માટે ‘નિ-ક્ષય પોષણ યોજના’ જેવી પહલોનો વ્યાપક લાભ પહોંચાડવામાં આવે.
મંત્રીશ્રીએ ઉમેર્યું હતું કે વિશ્વના અન્ય દેશોની સરખામણીએ ભારતે ટીબી નિયંત્રણ ક્ષેત્રે ઝડપી પ્રગતિ કરી છે, પરંતુ લક્ષ્ય સુધી પહોંચવા માટે આક્રમક રીતે નવા દર્દીઓની ઓળખ (Case Detection) કરવી જરૂરી છે.

‘જન આંદોલન’ બનાવવાનો દ્રઢ સંકલ્પ
બેઠકમાં ઉપસ્થિત કેરળ અને કર્ણાટકના સાંસદોએ આ ભગીરથ કાર્યમાં પૂર્ણ સહયોગ આપવાની ખાતરી આપી હતી. તમામ સાંસદોએ એકસૂરે સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો હતો કે તેઓ પોતાના ક્ષેત્રમાં જાગૃતિ ફેલાવવા માટે સક્રિયપણે કામ કરશે.
ટીબીને માત્ર એક તબીબી સમસ્યા ન ગણતા, તેને સામાજિક સ્તરે જાગૃતિ લાવીને ‘જન આંદોલન’નું સ્વરૂપ આપવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. સાંસદોએ નીચે મુજબની કામગીરી કરવાનો સંકલ્પ લીધો:
ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોમાં આરોગ્ય શિબિરો દ્વારા વ્યાપક જાગૃતિ ફેલાવવી.
ટીબીના દર્દીઓ પ્રત્યે સામાજિક ભેદભાવ દૂર કરવો અને તેમને માનસિક તથા સામાજિક ટેકો પૂરો પાડવો.
‘નિ-ક્ષય મિત્ર’ બનીને દર્દીઓને પોષણયુક્ત આહાર કિટ્સ પૂરી પાડવામાં સમુદાયને જોડવો.
