Health Care: બ્લડ શુગરને રોકેટ ગતિએ વધતી અટકાવશે આ ફાઇબર ડાયેટ; આજે જ મેંદા અને ગળપણને કહો નો!
ડાયાબિટીસ (Diabetes) એક એવી આધુનિક અને ગંભીર શારીરિક સમસ્યા છે, જેમાં ખાનપાન અને જીવનશૈલી (Lifestyle) નું ખાસ ધ્યાન રાખવું અત્યંત જરૂરી છે. સામાન્ય રીતે લોકો માત્ર ‘ફાસ્ટિંગ શુગર’ (ખાલી પેટે આવતી શુગર) પર જ ધ્યાન આપતા હોય છે. પરંતુ હેલ્થ એક્સપર્ટ્સના મતે, જમ્યા પછી વધતી બ્લડ શુગર (Postprandial Sugar) પણ સ્વાસ્થ્ય માટે એટલી જ નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.
જો તમે તમારી રોજિંદી કેટલીક આદતોમાં સુધારો કરો અને યોગ્ય આહાર તેમજ સચોટ દિનચર્યા અપનાવો, તો ફાસ્ટિંગ અને જમ્યા પછીના બંને પ્રકારના બ્લડ શુગર લેવલને સરળતાથી નિયંત્રિત કરી શકાય છે. ચાલો જાણીએ કે ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ કઈ મહત્વની બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
આહારમાં કરો આ મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર (Dietary Changes)
બ્લડ શુગરને મેનેજ કરવા માટે ડાયેટમાં ફેરફાર કરવો એ સૌથી પહેલું અને અસરકારક પગલું છે:
૧. ફાઇબર અને આખા અનાજ (Whole Grains) ને સામેલ કરો:
બ્લડ શુગરને અચાનક વધતી અટકાવવા માટે ખોરાકમાં ફાઇબર યુક્ત પદાર્થો અને આખા અનાજનો ઉપયોગ વધારવો જોઈએ.
ફાઇબરના સ્ત્રોત: રાજમા, ચણા, સફરજન અને જામફળ જેવા ફાઇબરથી ભરપૂર ખોરાક પાચનની પ્રક્રિયાને ધીમી કરે છે. આના કારણે લોહીમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર એકાએક વધતું નથી.
આખા અનાજના ફાયદા: ઓટ્સ (જઈ), બ્રાઉન રાઈસ, જવ અને ક્વિનોઆ જેવા આખા અનાજ લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું રાખે છે અને ઇન્સ્યુલિનની સક્રિયતા વધારે છે, જેથી શુગર લેવલ સંતુલિત રહે છે.
આ ખોરાકને આજે જ કહો ‘બાય-બાય’ (Foods to Avoid)
નિયંત્રણ બહાર જતી શુગરને રોકવા માટે નીચેની વસ્તુઓનું સેવન તાત્કાલિક ઘટાડવું અથવા બંધ કરવું હિતાવહ છે:
રિફાઇન્ડ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ ઓછો કરો: જો તમારી બ્લડ શુગર સતત વધારે આવતી હોય, તો રિફાઇન્ડ કાર્બ્સ જેવા કે સફેદ ચોખા, મેંદો, સફેદ બ્રેડ, પાસ્તા વગેરેનું સેવન ન્યૂનતમ કરો. આ વસ્તુઓ શરીરમાં જતાં જ તરત ગ્લુકોઝમાં રૂપાંતરિત થાય છે, જે શુગર લેવલને ઝડપથી વધારે છે.
ગળપણ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડથી દૂર રહો: મીઠાઈઓ, સોફ્ટ ડ્રિંક્સ, પેકેજ્ડ જ્યુસ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડનું સેવન બંધ કરવું એ ડાયાબિટીસ નિયંત્રણમાં રામબાણ ઈલાજ છે. આ વસ્તુઓમાં રહેલી ગ્લુકોઝની માત્રા શરીરમાં ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ (Insulin Resistance) નું જોખમ વધારે છે.
શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને વર્કઆઉટ છે અનિવાર્ય (Physical Exercise)
માત્ર સારો આહાર જ પૂરતો નથી, તેની સાથે શરીરમાં શારીરિક શ્રમ થવો પણ એટલો જ જરૂરી છે:
દૈનિક વ્યાયામ: બ્લડ શુગરને કુદરતી રીતે કંટ્રોલ કરવા માટે નિયમિત વર્કઆઉટ ખૂબ જ જરૂરી છે. અઠવાડિયાના મોટાભાગના દિવસોમાં ઓછામાં ઓછી 30 મિનિટ ઝડપી ચાલવું (Fast Walking) અથવા હળવી કસરત કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખો.
ફાયદા: વ્યાયામ કરવાથી સ્નાયુઓ લોહીમાં રહેલી શુગરનો ઉર્જા તરીકે ઉપયોગ કરે છે, જેનાથી એકંદર સ્વાસ્થ્ય સુધરે છે અને હૃદય રોગનું જોખમ પણ ઘટે છે.
નિષ્ણાતની સલાહ: ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ નિયમિત સમયાંતરે ગ્લુકોમીટરની મદદથી પોતાની શુગર તપાસતા રહેવું જોઈએ અને ડોક્ટરની સલાહ મુજબ જ દવા કે ડાયેટ પ્લાન ફોલો કરવો જોઈએ.
