Petrol-Diesel: પેટ્રોલ પંપો પર અફરાતફરી વચ્ચે તેલ ખતમ થવાનો દાવો નકલી, ભારત પાસે છે 60 દિવસનો રિઝર્વ સ્ટોક
આજના દિવસની શરૂઆત જ પેટ્રોલ અને ડીઝલના વધતા ભાવના સમાચારો સાથે થઈ છે. છેલ્લા પાંચ દિવસમાં ઈંધણના ભાવમાં આ બીજો મોટો વધારો છે. એક તરફ પેટ્રોલ પંપો પર વાહનોની લાંબી લાઈનો અને અફરાતફરીનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે, તો બીજી તરફ આ જ કટોકટી વચ્ચે સોશિયલ મીડિયા પર એક યુટ્યુબ (YouTube) વીડિયો આગની જેમ વાયરલ થઈ રહ્યો છે. આ વીડિયોમાં એવો સનસનાટીભર્યો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ભારતમાં હવે માત્ર સાડા નવ (9.5) દિવસ ચાલે તેટલો જ પેટ્રોલ અને ડીઝલનો જથ્થો બચ્યો છે.
વાયરલ પોસ્ટ અને વીડિયોમાં શું દાવો કરવામાં આવ્યો છે?
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર જે યુટ્યુબ વીડિયો અને તેનો થંબનેલ (Thumbnail) વાયરલ થઈ રહ્યો છે, તેમાં મોટા અક્ષરોમાં લખવામાં આવ્યું છે કે, “ભારત પાસે હવે માત્ર 9.5 દિવસ માટે જ તેલ બચ્યું છે.”
આ વીડિયોના થંબનેલ પર યુટ્યુબરનો ખૂબ જ ચિંતિત અને પરેશાન ચહેરો બતાવવામાં આવ્યો છે. સાથે જ, બેકગ્રાઉન્ડમાં પશ્ચિમ એશિયાના મહત્ત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (Hormuz Strait) માં બ્લોકેજ અથવા રસ્તાઓ બંધ હોવાના દ્રશ્યો દર્શાવવામાં આવ્યા છે. વીડિયોમાં એવો ભય પેદા કરવાનો પ્રયાસ કરાયો છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય તણાવને કારણે ભારતનો તેલ પુરવઠો સંપૂર્ણપણે ઠપ થઈ જશે.
PIB (પ્રેસ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરો) ના ફેક્ટ ચેકમાં સામે આવ્યું સત્ય
જ્યારે આ વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર ખૂબ જ ઝડપથી શેર થવા લાગ્યો અને લોકોમાં ગભરાટ વધ્યો, ત્યારે ભારત સરકારની સત્તાવાર એજન્સી PIB (Press Information Bureau) એ આ બાબતની ગંભીરતાથી નોંધ લીધી અને તેનું ‘ફેક્ટ ચેક’ (સત્યતાની તપાસ) કર્યું.
પીઆઈબીના ફેક્ટ ચેકમાં આ વીડિયોમાં કરવામાં આવેલા તમામ દાવાઓ સંપૂર્ણપણે પોકળ અને પાયાવિહોણા સાબિત થયા છે. આ આખો વીડિયો અને તેનું થંબનેલ ફેક (નકલી) છે.
PIB ફેક્ટ ચેકે તેના સત્તાવાર સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ પર સ્પષ્ટતા કરતા લખ્યું છે: “સોશિયલ મીડિયા પર કરવામાં આવી રહેલો આ દાવો તદ્દન ખોટો અને ભ્રામક છે. દેશમાં ક્યાંય પણ પેટ્રોલ, ડીઝલ કે એલપીજી (LPG) ની કોઈ અછત નથી. દેશમાં ઈંધણના પુરવઠા (Fuel Supply) ની સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે સ્થિર અને સુરક્ષિત છે. સરકાર અને સંબંધિત મંત્રાલયો દ્વારા આ વ્યવસ્થા પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે.”
ભારત પાસે કેટલો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે?
સરકારી આંકડાઓ અનુસાર, ભારત પાસે આંતરરાષ્ટ્રીય કટોકટીના સમયને પહોંચી વળવા માટે પૂરતો વ્યૂહાત્મક તેલ ભંડાર (Strategic Petroleum Reserve) ઉપલબ્ધ છે.
60 દિવસનો કાચો માલ: ભારત પાસે હાલમાં લગભગ 60 દિવસ (બે મહિના) સુધી ચાલે તેટલો ક્રૂડ ઓઈલ (કાચા તેલ) નો સ્ટોક અનામત છે.
મજબૂત રિફાઇનિંગ ક્ષમતા: દેશની અંદર તેલ શુદ્ધિકરણ (Refining Capacity) ની ક્ષમતા આપણી જરૂરિયાત કરતાં પણ ઘણી વધારે છે. તેથી, સપ્લાય અટકવાનો કે પેટ્રોલ પંપો ખાલી થઈ જવાનો કોઈ પ્રશ્ન જ ઊભો થતો નથી.
નાગરિકોને સરકારની અપીલ
પીઆઈબી અને ઊર્જા મંત્રાલયે દેશના નાગરિકોને અપીલ કરી છે કે તેઓ સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાતી આવી કોઈ પણ અફવાઓથી ગભરાય નહીં (Panic Buying ન કરે). ઈંધણ અને ગેસની ઉપલબ્ધતા અંગે માત્ર અધિકૃત સરકારી સ્ત્રોતો દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી પ્રમાણિત માહિતી પર જ વિશ્વાસ કરવો જોઈએ.
