Cancer Immunity: શું ખાંડ ખાવાનું બંધ કરવાથી કેન્સર મટી જાય છે? જાણો સોશિયલ મીડિયાની અફવા પાછળનું અસલી મેડિકલ સાયન્સ
કેન્સરના દર્દીઓની સારવાર દરમિયાન સોશિયલ મીડિયા પર સૌથી વધુ ફરતી થતી વાતોમાંની એક એ છે કે “ખાંડ (શુગર) કેન્સરને વધારે છે” અને જો દર્દી સંપૂર્ણપણે ગળપણ અથવા કાર્બોહાઈડ્રેટ ખાવાનું બંધ કરી દે, તો કેન્સરની ગાંઠ (ટ્યુમર) ભૂખી મરી જશે. આ અફવા અથવા અર્ધસત્યના કારણે ઘણા પરિવારો દર્દીના ખોરાકમાંથી ભાત, રોટલી, ફળો અને અન્ય કાર્બોહાઈડ્રેટ યુક્ત વસ્તુઓ સંપૂર્ણપણે હટાવી દે છે. પ્રથમ નજરે આ વાત સાચી લાગે છે કારણ કે કેન્સરના કોષો ગ્લુકોઝનો વધુ ઉપયોગ કરે છે, પરંતુ તેની પાછળનું અસલી વિજ્ઞાન ઘણું અલગ અને જટિલ છે.
સીકે બિરલા હોસ્પિટલ, નવી દિલ્હીના સર્જિકલ ઓન્કોલોજી એન્ડ રોબોટિક સર્જરી વિભાગના ડાયરેક્ટર ડો. મનદીપ સિંહ મલ્હોત્રા આ વિચારસરણીને એક “ખતરનાક અર્ધસત્ય” ગણાવે છે. તેમનું કહેવું છે કે વિજ્ઞાનનો એક નાનો ભાગ સાચો છે, પરંતુ લોકો તેમાંથી ખોટું તારણ કાઢી લે છે. કેન્સરની સારવાર દરમિયાન સાચા પોષણનો અર્થ શરીરને ભૂખું રાખવું નથી, પરંતુ તેને એટલું મજબૂત બનાવવું છે કે તે કીમોથેરાપી કે સર્જરી જેવા ભારે ઇલાજને સહન કરી શકે અને શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immunity) જળવાઈ રહે.
શું છે શુગર અને કેન્સર પાછળની થિયરી?
વાસ્તવમાં, ખાંડ અને કેન્સર વચ્ચેના સંબંધની થિયરી વર્ષ 1924માં શરૂ થઈ હતી. જર્મન વૈજ્ઞાનિક ઓટો વારબર્ગે શોધ્યું હતું કે કેન્સરના કોષો (Cancer cells) સામાન્ય કોષોની સરખામણીમાં ઘણી ઝડપથી ગ્લુકોઝનો ઉપયોગ કરે છે. વિજ્ઞાનમાં આ પ્રક્રિયાને ‘વારબર્ગ ઈફેક્ટ’ (Warburg Effect) કહેવામાં આવે છે.
આજે પણ કેન્સરના નિદાન માટે થતો PET-CT સ્કેન આ જ સિદ્ધાંત પર કામ કરે છે, કારણ કે ટ્યુમર ગ્લુકોઝને ઝડપથી પોતાની તરફ ખેંચે છે અને સ્કેન દરમિયાન તે ભાગ ચમકવા લાગે છે. યુએસ નેશનલ કેન્સર ઇન્સ્ટિટ્યૂટનું સંશોધન પણ દર્શાવે છે કે કેન્સરના કોષો ઉર્જા વાપરવાની તેમની રીત બદલી નાખે છે.
કાર્બોહાઈડ્રેટ સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાના ગંભીર નુકસાન
સોશિયલ મીડિયાની પોસ્ટ્સમાં અવારનવાર એક મહત્વની વાત છુપાવવામાં આવે છે કે માત્ર કેન્સરના કોષોને જ નહીં, પરંતુ આપણા મગજ, હૃદય, સ્નાયુઓ, રક્તકણો અને રોગપ્રતિકારક શક્તિને કામ કરવા માટે પણ ગ્લુકોઝની સતત જરૂર પડે છે.
જ્યારે કોઈ દર્દી ખોરાકમાંથી કાર્બોહાઈડ્રેટ સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દે છે, ત્યારે માનવ શરીર પોતાની જાતે ગ્લુકોઝ બનાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરે છે, જેને તબીબી ભાષામાં ગ્લુકોનિયોજેનેસિસ (Gluconeogenesis) કહેવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા માટે શરીર પોતાના જ સ્નાયુઓ (Muscles) અને પ્રોટીનને તોડવાનું શરૂ કરે છે. પરિણામે, કેન્સરના કોષોને તો ગમે તેમ કરીને ઉર્જા મળતી જ રહે છે, પરંતુ દર્દીનું શરીર અંદરથી અત્યંત નબળું પડવા લાગે છે, જે તેના માટે જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.
કેન્સરની સારવાર દરમિયાન ડાયેટમાં કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું?
ડોક્ટરો એવું ક્યારેય નથી કહેતા કે કેન્સરના દર્દીએ બેફામ ખાંડ ખાવી જોઈએ. રિફાઈન્ડ શુગર (સફેદ ખાંડ), કોલ્ડ ડ્રિંક્સ, કેન્ડી, પેસ્ટ્રી અને વધુ પડતા પ્રોસેસ્ડ ફૂડ સામાન્ય વ્યક્તિ માટે પણ નુકસાનકારક છે અને કેન્સરના દર્દીએ તેનાથી ચોક્કસ દૂર રહેવું જોઈએ.
પરંતુ ઈલાજ દરમિયાન શરીરને એક સંતુલિત આહાર (Balanced Diet) ની જરૂર હોય છે. આથી જ કેન્સર નિષ્ણાતો દર્દીને નીચે મુજબની વસ્તુઓ આપવાની સલાહ આપે છે:
આખા અનાજ (Whole Grains): ઘઉં, જુવાર, બાજરી, રાગી અને બ્રાઉન રાઈસ.
પ્રોટીન અને કઠોળ: મગ, ચણા, મસૂરની દાળ અને પનીર જે સ્નાયુઓને મજબૂત રાખે છે.
લીલા શાકભાજી અને ફળો: કુદરતી ગળપણ અને એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ મેળવવા માટે.
હેલ્ધી ફેટ્સ: બદામ, અખરોટ અને મગફળી જેવા નટ્સ.
આ પ્રકારનો ખોરાક લેવાથી શરીરને ધીમે-ધીમે અને લાંબા સમય સુધી ઉર્જા મળતી રહે છે, જેથી કેન્સર સામે લડવાની શક્તિ જળવાઈ રહે છે.
