RBI: RBI એ સર્વોદય કો-ઓપરેટિવ બેંકનું લાયસન્સ રદ કર્યું; ગ્રાહકોના ₹5 લાખ સુધીના ડિપોઝિટ હવે સુરક્ષિત
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ મંગળવારે મુંબઈ સ્થિત ‘સર્વોદય કો-ઓપરેટિવ બેંક’ પર કડક કાર્યવાહી કરતા તેનું બેંકિંગ લાયસન્સ રદ કરી દીધું છે. બેંક પાસે પૂરતી મૂડીનો અભાવ અને ભવિષ્યમાં કમાણીની કોઈ શક્યતા ન હોવાને કારણે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
બેંકિંગ વ્યવહાર પર તાત્કાલિક પ્રતિબંધ
RBI ના સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, આ બેંક 12 મે, 2026 ના રોજ કામકાજ બંધ થવાના સમયથી તેનો તમામ બેંકિંગ વ્યવસાય બંધ કરી દેશે. આનો સીધો અર્થ એ થયો કે સર્વોદય કો-ઓપરેટિવ બેંકના ગ્રાહકો હવે તેમના બેંક ખાતામાંથી ન તો પૈસા ઉપાડી શકશે અને ન તો નવી રકમ જમા કરાવી શકશે. બેંકને હવે કોઈપણ પ્રકારની બેંકિંગ પ્રવૃત્તિ કરવાની મનાઈ ફરમાવવામાં આવી છે.
ગ્રાહકોને ₹5 લાખ સુધીનું વીમા કવચ મળશે
બેંક બંધ થવાના કિસ્સામાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન ગ્રાહકોની થાપણોનો હોય છે. RBI એ સ્પષ્ટતા કરી છે કે દરેક થાપણદાર ‘ડિપોઝિટ ઇન્સ્યોરન્સ એન્ડ ક્રેડિટ ગેરંટી કોર્પોરેશન’ (DICGC) દ્વારા ₹5,00,000 (પાંચ લાખ રૂપિયા) સુધીની જમા રકમ પર વીમો મેળવવા માટે હકદાર રહેશે. જો કોઈ ગ્રાહકના ખાતામાં 5 લાખથી ઓછી રકમ હશે, તો તેને તેની પૂરેપૂરી રકમ પરત મળશે, પરંતુ જો રકમ 5 લાખથી વધુ હશે, તો વીમાના નિયમ મુજબ મહત્તમ 5 લાખ રૂપિયા જ પરત મળી શકશે.
98% થી વધુ ગ્રાહકો સુરક્ષિત
કેન્દ્રીય બેંકે આપેલી વિગતો મુજબ, બેંકના ડેટા પરથી માલૂમ પડ્યું છે કે લગભગ 98.36 ટકા થાપણદારો એવા છે જેમના ખાતામાં 5 લાખ કે તેથી ઓછી રકમ છે. આનો અર્થ એ કે મોટાભાગના ગ્રાહકોને તેમની પૂરેપૂરી રકમ DICGC તરફથી પરત મળી જશે. 31 માર્ચ, 2026 સુધીમાં, DICGC એ કુલ વીમાપાત્ર થાપણોમાંથી ₹26.72 કરોડની રકમની ચૂકવણી પહેલેથી જ કરી દીધી છે.
શા માટે લાયસન્સ રદ કરવામાં આવ્યું? લાયસન્સ રદ કરવા પાછળના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:
નાણાકીય અસ્થિરતા: બેંકની વર્તમાન આર્થિક સ્થિતિ એવી નથી કે તે તેના તમામ થાપણદારોને પૂરી રકમ પરત કરી શકે.
નિયમોનું ઉલ્લંઘન: બેંક અનેક નિયામક (Regulatory) જરૂરિયાતોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ રહી હતી.
જાહેર હિત: RBI ના મતે, જો આ બેંકને આગળ પણ વ્યવહાર ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપવામાં આવે, તો તે જાહેર હિત અને ગ્રાહકોના હિત માટે પ્રતિકૂળ સાબિત થઈ શકે તેમ હતું.
હવે મહારાષ્ટ્રના સહકાર કમિશનર અને સહકારી મંડળીઓના રજિસ્ટ્રારને બેંક બંધ કરવાનો આદેશ જારી કરવા અને લિક્વિડેટર (પરિસમાપક) ની નિમણૂક કરવા માટે સૂચના આપવામાં આવી છે, જે બેંકની અસ્કયામતોના નિકાલ અને બાકી લેણાંની પ્રક્રિયા હાથ ધરશે.
