Health Care: સાવચેત રહેજો! Weight Loss Drugs થી જઈ શકે છે આંખોની રોશની, ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે રેડ એલર્ટ
ભારતમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી વજન ઘટાડવા અને ડાયાબિટીસને નિયંત્રિત કરવા માટે ‘ઓઝેમ્પિક’ (Ozempic) જેવી GLP-1 દવાઓનો ક્રેઝ ઝડપથી વધ્યો છે. શરૂઆતમાં આ દવાઓ માત્ર ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે જ હતી, પરંતુ હવે લોકો તેનો ઉપયોગ વજન ઘટાડવા માટે કરી રહ્યા છે. જોકે, આ દવાઓ જેટલી અસરકારક છે, તેટલી જ તેનાથી થતી આડઅસરો (Side Effects) વિશે તબીબો ચિંતિત છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, આ દવાઓનો ઉપયોગ કરનારા દર્દીઓની આંખો પર ગંભીર અસર પડી શકે છે.
તબીબી દ્રષ્ટિકોણ: 6 મહત્વના પાસાઓ
1. ડાયાબિટીસ અને આંખોનું જોખમ: જે લોકોને ડાયાબિટીસ કે સ્થૂળતા (Obesity) હોય છે, તેમને પહેલેથી જ આંખોની બીમારીઓ જેવી કે ડાયાબિટીક રેટિનોપેથી અથવા મેક્યુલર એડીમા (આંખોમાં સોજો) થવાનું જોખમ વધારે હોય છે. તબીબોના મતે, જ્યારે કોઈ દર્દી Ozempic જેવી દવાઓ લેવાનું શરૂ કરે છે, ત્યારે તેમની આંખોની સ્થિતિ વધુ જટિલ બની શકે છે.
2. બ્લડ શુગર અને અસ્પષ્ટ દ્રષ્ટિ: જ્યારે GLP-1 દવાઓ શરીરમાં બ્લડ શુગરને ખૂબ ઝડપથી ઘટાડે છે, ત્યારે તેની સીધી અસર આંખના લેન્સ પર પડી શકે છે. આ કારણે દર્દીને અચાનક ધૂંધળું દેખાવા લાગે છે. જોકે આ ફેરફાર ઘણીવાર અસ્થાયી હોય છે, પરંતુ તેને અવગણવો જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
3. NAION જેવી દુર્લભ પણ ગંભીર સ્થિતિ: આંતરરાષ્ટ્રીય અભ્યાસોમાં એક ભયાનક સ્થિતિનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે જેને NAION (Non-arteritic Anterior Ischemic Optic Neuropathy) કહેવામાં આવે છે. આ સ્થિતિમાં આંખની નસ સુધી લોહીનો પ્રવાહ ઓછો થઈ જાય છે, જેના પરિણામે વ્યક્તિની દ્રષ્ટિ કાયમ માટે જઈ શકે છે. ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં આ જોખમ થોડું વધારે જોવા મળ્યું છે.
4. નિયમિત તપાસ અનિવાર્ય: હવે એન્ડોક્રિનોલોજિસ્ટ (ડાયાબિટીસ નિષ્ણાતો) દર્દીને GLP-1 દવા શરૂ કરતા પહેલા જ નેત્ર ચિકિત્સક પાસે મોકલી રહ્યા છે. બેઝલાઇન ટેસ્ટ (શરૂઆતની તપાસ) દ્વારા એ જાણી શકાય છે કે દવા દરમિયાન આંખોમાં કેટલું પરિવર્તન આવ્યું છે.
5. ડોક્ટરો વચ્ચે વધતું સંકલન: દર્દીની સંપૂર્ણ સુરક્ષા માટે હવે શુગર એક્સપર્ટ અને આંખના ડોક્ટરો સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે. દવા લેતી વખતે નિયમિત મોનિટરિંગ કરવાથી કોઈ પણ ખતરાને પ્રારંભિક તબક્કે જ પકડી શકાય છે અને દ્રષ્ટિ બચાવી શકાય છે.
6. ક્યારે ચેતવું જોઈએ? જો તમને વજન ઘટાડવાની કોઈ પણ દવા દરમિયાન નીચે મુજબના લક્ષણો જણાય, તો તાત્કાલિક ડોક્ટરનો સંપર્ક કરવો:
અચાનક ધૂંધળું દેખાવું.
આંખો સામે કાળા ધબ્બા દેખાવા.
પ્રકાશના ઝબકારા (Flashes) દેખાવા.
નજર ઓછી થવી.
