ATM
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એટીએમમાંથી રોકડ ઉપાડના નિયમોમાં મોટા ફેરફારો કરવાનો નિર્ણય લઈ શકે છે. આ અંતર્ગત દેશના કેટલાક ખાસ ATMમાં કેશ રિફંડ સિસ્ટમ ફરી શરૂ કરવામાં આવશે. આ ફીચર મુજબ, જો ગ્રાહક નિર્ધારિત સમયમાં એટીએમ ટ્રેમાંથી રોકડ નહીં ઉપાડે તો મશીન આપમેળે તે રકમ ઉપાડી લેશે. આ પગલું ગ્રાહકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા અને છેતરપિંડી અટકાવવા માટે લેવામાં આવ્યું છે.
આ લક્ષણ શું છે?
આ સુવિધા એવા સંજોગોમાં ઉપયોગી છે જ્યારે ગ્રાહક સમયસર કેશ ટ્રેમાંથી પૈસા ઉપાડતો નથી. આવી સ્થિતિમાં મશીન તે રોકડ પરત લઈ લે છે. અગાઉ, આ સુવિધાનો દુરુપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યાં છેતરપિંડી કરનારાઓ આંશિક રકમ ઉપાડી લેતા હતા, પરંતુ સમગ્ર રકમ મશીનના લોગમાં ઉપાડેલી તરીકે નોંધવામાં આવતી હતી. જેના કારણે બેંકોને ભારે નુકસાન સહન કરવું પડ્યું હતું. આ સમસ્યાને કારણે RBIએ 2012માં આ સુવિધા બંધ કરી દીધી હતી.
છેતરપિંડી કરવાની નવી પદ્ધતિ
આ સુવિધા બંધ કર્યા બાદ પણ છેતરપિંડી કરનારાઓએ નવી રીતે છેતરપિંડી શરૂ કરી હતી. તેઓ એટીએમની કેશ ટ્રે પર નકલી કવર લગાવતા હતા, જેના કારણે મશીનમાંથી નીકળતા પૈસા ફસાઈ જાય છે અને ગ્રાહકને દેખાતા નથી. ગ્રાહક તેને વ્યવહારની નિષ્ફળતા ગણશે અને સ્થળ છોડી દેશે. આ પછી, છેતરપિંડી કરનારાઓ ત્યાં પહોંચી જતા અને નકલી કવર હટાવી લેતા અને પૈસા ઉપાડી લેતા.
નવી ટેકનોલોજી સુરક્ષા પ્રદાન કરશે
આ સમસ્યાને ઉકેલવા માટે, RBI બેંકોને વધુ સારી તકનીકી સુરક્ષા સાથે રોકડ રિફંડ સિસ્ટમ લાગુ કરવા માટે સૂચના જારી કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. આ ટેક્નોલોજીના ઉપયોગથી છેતરપિંડી અટકાવી શકાય છે.
સૌપ્રથમ સુવિધા ક્યાં લાગુ કરવામાં આવશે?
આરબીઆઈએ નિર્દેશ આપ્યો છે કે આ સુવિધા પહેલા એવા એટીએમમાં લાગુ કરવી જોઈએ જ્યાં આ પ્રકારની છેતરપિંડીના કિસ્સાઓ વધુ હોવાની શક્યતા છે. આ માટે બેંકોને તેમના એટીએમ મશીનોને ટેકનિકલી અપગ્રેડ કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે.
ગ્રાહકોના પૈસા સુરક્ષિત રહેશે
આ નવી ટેક્નોલોજી ખાસ કરીને એવા કિસ્સામાં અસરકારક રહેશે જ્યાં ગ્રાહક કોઈ કારણસર રોકડ ઉપાડવાનું ભૂલી જાય છે. આ સાથે, આ ટેક્નોલોજી એવા છેતરપિંડી કરનારાઓને રોકવામાં પણ મદદરૂપ સાબિત થશે જેઓ કોઈ અન્યની રોકડ પર કબજો કરવાનો પ્રયાસ કરે છે.
