8th Pay Commission: કયા પગાર પંચમાં સરકારી કર્મચારીઓને મળ્યો હતો સૌથી ઓછો પગાર વધારો? જાણો સમગ્ર ઇતિહાસ

8th Pay Commission: કેન્દ્રીય કર્મચારીઓની નજર પગાર વધારા પર; જાણો કયા વર્ષે થયો હતો સૌથી ઓછો સેલરી હાઇક

૮મા વેતન પંચ (8th Pay Commission) ના ગઠનની ચર્ચાઓ અને મંજૂરીની પ્રક્રિયા શરૂ થતાં જ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓની નજર તેમના પગાર વધારા (Salary Hike) પર ટકેલી છે. હાલમાં આ અંગે વિવિધ સ્તરે બેઠકોનો દોર ચાલી રહ્યો છે અને અંતિમ નિર્ણય લેવાવાનો બાકી છે. આ દરમિયાન સોશિયલ મીડિયા અને કર્મચારી સંગઠનોમાં અગાઉના વેતન પંચો અને તેમાં થયેલા પગાર વધારાને લઈને ભારે ચર્ચા જાગી છે.

ઘણા કર્મચારીઓ એ જાણવા ઉત્સુક છે કે દેશના ઈતિહાસમાં અત્યાર સુધી કયા વેતન પંચમાં કર્મચારીઓને સૌથી ઓછો પગાર વધારો મળ્યો હતો. ચાલો જાણીએ અગાઉના તમામ પગાર પંચોનો રસપ્રદ ઈતિહાસ અને સમજીએ પગાર વધારાનું ગણિત.

આ વેતન પંચમાં થયો હતો સૌથી ઓછો પગાર વધારો

દેશમાં અત્યાર સુધીમાં કુલ સાત વેતન પંચ (Pay Commission) લાગુ કરવામાં આવ્યા છે, જેના દ્વારા સરકારી કર્મચારીઓના પગાર ધોરણમાં સમયાંતરે મોટો સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. પ્રથમ અને બીજા વેતન પંચ દરમિયાન સરકારી કર્મચારીઓના પગાર માળખાને વ્યવસ્થિત અને સુવ્યવસ્થિત કરવાનું પ્રાથમિક કામ કરવામાં આવ્યું હતું. વાસ્તવિક અને મોટો પગાર વધારો ત્રીજા વેતન પંચથી શરૂ થયો હતો.

પ્રથમથી લઈને સાતમા વેતન પંચ સુધી વધતી જતી મોંઘવારીના દરને ધ્યાનમાં રાખીને કર્મચારીઓના પગારમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. ટકાવારીની દ્રષ્ટિએ સૌથી વધુ પગાર વધારો ૬ઠ્ઠા વેતન પંચ દરમિયાન થયો હતો. જ્યારે તેનાથી વિપરીત, સૌથી ઓછો પગાર વધારો ૭મા વેતન પંચ (7th Pay Commission) માં નોંધાયો હતો.

જોકે, ૭મા વેતન પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર ૨.૫૭ રાખવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ તેમાં કર્મચારીઓને મળતા તત્કાલીન મોંઘવારી ભથ્થા (DA) ને નવા મૂળ પગાર (Basic Pay) માં ભેળવી દેવામાં આવ્યું હતું. આ તકનીકી ગણતરીના કારણે કર્મચારીઓનો વાસ્તવિક પગાર વધારો સરેરાશ માત્ર ૧૪.૩% ની આસપાસ જ રહ્યો હતો, જે અગાઉના વેતન પંચોની સરખામણીએ ઘણો ઓછો હતો. આ ઓછો વધારો હોવા છતાં, આ વેતન પંચમાં લઘુત્તમ પગાર મર્યાદા ૭,૦૦૦ રૂપિયાથી વધારીને ૧૮,૦૦૦ રૂપિયા કરવામાં આવી હતી.

અગાઉના વેતન પંચોમાં કેટલો પગાર વધ્યો હતો?

દેશમાં પગાર પંચોની સફર આઝાદીના સમયથી શરૂ થઈ હતી. દરેક વેતન પંચે સરકારી કર્મચારીઓના આર્થિક સ્તરને સુધારવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે:

• ૧લું વેતન પંચ (વર્ષ ૧૯૪૭): આઝાદીના વર્ષમાં જ પ્રથમ વેતન પંચની રચના થઈ હતી, જે વર્ષ ૧૯૪૯ માં લાગુ કરવામાં આવ્યું. આ પંચે ભારતીય સરકારી કર્મચારીઓના અસ્તવ્યસ્ત પગાર માળખાને પહેલીવાર એક વ્યવસ્થિત સ્વરૂપ આપ્યું.

• ૨જું વેતન પંચ (વર્ષ ૧૯૫૭): બીજા વેતન પંચની ભલામણો વર્ષ ૧૯૫૯ માં લાગુ થઈ. તેમાં કર્મચારીઓના પદ, લાયકાત અને જવાબદારીઓના આધારે પગાર ધોરણ નક્કી કરવાની શરૂઆત થઈ.

• ૩જું વેતન પંચ (વર્ષ ૧૯૭૦): વર્ષ ૧૯૭૩ માં અમલી બનેલા આ પંચે મોંઘવારી ભથ્થા (DA) ને પગાર વધારાનો એક અનિવાર્ય અને મહત્વનો ભાગ બનાવ્યો.

વાસ્તવિક અને આકર્ષક પગાર વધારાની શરૂઆત ૪થા વેતન પંચથી થઈ હતી, જેના આંકડા નીચે મુજબ છે:

૮મા વેતન પંચ પાસેથી કર્મચારીઓની અપેક્ષાઓ

૭મા વેતન પંચમાં અપેક્ષા કરતાં ઓછો પગાર વધારો મળ્યો હોવાને કારણે, કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકો અત્યારે ભારે આશા સાથે ૮મા વેતન પંચ તરફ જોઈ રહ્યા છે. કર્મચારી સંગઠનોની માંગ છે કે આ વખતે ફિટમેન્ટ ફેક્ટરને વધારીને ૩.૬૮ સુધી કરવામાં આવે, જેથી મૂળ પગારમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે. જો સરકાર આ ભલામણો સ્વીકારે છે, તો ન્યૂનતમ બેઝિક સેલરી ૧૮,૦૦૦ રૂપિયાથી વધીને સીધી ૨૬,૦૦૦ રૂપિયા થઈ શકે છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે સરકાર આ અંગે ક્યારે સત્તાવાર જાહેરાત કરે છે.