સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X નો મોટો નિર્ણય: ફેક એન્ગેજમેન્ટ દ્વારા કરોડોની કમાણી કરનારાઓ સામે કાનૂની કાર્યવાહી

X પર ૨.૬ કરોડની હેરાફેરી: નકલી એન્ગેજમેન્ટ રેકેટનો પર્દાફાશ, કોર્ટમાં કેસ દાખલ

સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X (અગાઉનું ટ્વિટર) તેના ક્રિએટર્સ અને યુઝર્સ માટે સમયઅંતરે નવા ફેરફારો કરતું રહે છે. પરંતુ આ વખતે પ્લેટફોર્મ તેના ક્રિએટર મોનેટાઇઝેશન સિસ્ટમમાં ગેરરીતિ અને હેરાફેરી કરનારા લોકો સામે ભારે આકરા પાણીએ જોવા મળી રહ્યું છે. X એ પોતાના પ્લેટફોર્મ પર ખોટી રીતે ફેક એન્ગેજમેન્ટ (Fake Engagement) વધારીને કરોડો રૂપિયા કમાનારા કૌભાંડીઓ સામે કાનૂની જંગ છેડી દીધો છે. કંપનીએ બે મુખ્ય વ્યક્તિઓ અને અન્ય અજાણ્યા લોકો સામે અનેક એકાઉન્ટ્સ દ્વારા બનાવટી એક્ટિવિટી ઊભી કરવાનો આક્ષેપ કર્યો છે. આ સમગ્ર મામલો હવે ઇંગ્લેન્ડ અને વેલ્સની હાઇકોર્ટ સુધી પહોંચી ગયો છે.

છ એકાઉન્ટ્સ દ્વારા નેટવર્ક ચલાવવાનો આક્ષેપ

X દ્વારા અદાલતમાં રજૂ કરવામાં આવેલી વિગતો અનુસાર, વિવેક કુમાર સેન અને જમયાંગ શેરપા નામના વ્યક્તિઓએ અન્ય કેટલાક લોકો સાથે મળીને એક જાળી સમાન નેટવર્ક ઊભું કર્યું હતું. તેમણે છ અલગ-અલગ એકાઉન્ટ્સને સ્વતંત્ર યુઝર્સ તરીકે દર્શાવ્યા હતા, પરંતુ વાસ્તવમાં આ તમામ એકાઉન્ટ્સ એક જ નેટવર્ક હેઠળ સંચાલિત થતા હતા.

આ એકાઉન્ટ્સ પરથી ક્રિપ્ટોકરન્સી અને બિટકોઇન (Bitcoin) ને લગતું કન્ટેન્ટ પોસ્ટ કરવામાં આવતું હતું. ત્યારબાદ આ એકાઉન્ટ્સ પરથી એકબીજાની પોસ્ટને લાઈક, રિપ્લાય અને રીપોસ્ટ (Retweet) કરવામાં આવતી હતી. X નો દાવો છે કે આ પોસ્ટ્સ લગભગ એકસરખી જ હતી અને સેકન્ડો કે મિનિટોના અંતરે અલગ-અલગ એકાઉન્ટ્સ પરથી શેર થતી હતી, જેથી અન્ય લોકોને એવું લાગે કે આ પોસ્ટ્સ પર વાસ્તવિક યુઝર્સનો ભારે પ્રતિસાદ મળી રહ્યો છે.

ફેક એન્ગેજમેન્ટથી કેવી રીતે થતી હતી કમાણી?

આ આખી હેરાફેરીનું મુખ્ય કેન્દ્ર X નો ‘ક્રિએટર રેવેન્યુ શેરિંગ પ્રોગ્રામ’ (Creator Revenue Sharing Programme) હતો. આ પ્રોગ્રામ હેઠળ, ક્રિએટર્સને તેમની પોસ્ટ્સ પર મળતા એન્ગેજમેન્ટ અને વ્યુઝના આધારે કમાણી કરવાનો મોકો મળતો હતો. X ના આરોપ મુજબ, આરોપીઓએ આ મોનેટાઇઝેશન સિસ્ટમનો દુરુપયોગ કરવા માટે જ આ કૃત્રિમ નેટવર્ક તૈયાર કર્યું હતું.

એક એકાઉન્ટ પરથી કન્ટેન્ટ પોસ્ટ થયા બાદ તુરંત જ બીજા એકાઉન્ટ્સ પરથી તેને લાઈક અને કોમેન્ટ કરીને તેની લોકપ્રિયતા કાગળ પર વધારી દેવામાં આવતી હતી. આ સિસ્ટમના કારણે સિસ્ટમ એવું માનતી હતી કે કન્ટેન્ટ અત્યંત વાયરલ થઈ રહ્યું છે, જેના પરિણામે ક્રિએટર રેવેન્યુ શેરિંગ હેઠળ ચૂકવવામાં આવતી રકમમાં મોટો ઉછાળો આવી જતો હતો.

૨.૬ કરોડ રૂપિયાની કમાણી અને કાનૂની દાવો

કોર્ટ ફાઇલિંગ અનુસાર, X નો દાવો છે કે આ નકલી એક્ટિવિટી દ્વારા આ કૌભાંડીઓએ આશરે £૨૦૭,૩૮૪ (અંદાજે ૨.૬ કરોડ રૂપિયા) ની કમાણી કરી લીધી છે. X એ કોર્ટ સમક્ષ આ રકમ પરત મેળવવાની માંગ સાથે નુકસાનીનું વળતર, વ્યાજ અને કાનૂની ખર્ચ પણ વસૂલવા અરજી કરી છે. જોકે, આ હાલ માત્ર X દ્વારા કરવામાં આવેલા દાવા છે અને કોર્ટમાં આ મામલે આખરી ચુકાદો આવવાનો બાકી છે.

ક્રિએટર રેવેન્યુ શેરિંગ પ્રોગ્રામ કરવામાં આવ્યો બંધ

આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે X એ પોતાનો જૂનો ક્રિએટર રેવેન્યુ શેરિંગ પ્રોગ્રામ બંધ કરી દીધો છે. X ના સત્તાવાર હેલ્પ સેન્ટર મુજબ, આ પ્રોગ્રામમાં નવા રજીસ્ટ્રેશન ૭ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ થી બંધ કરવામાં આવ્યા હતા અને ૭ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ ના રોજ આ પ્રોગ્રામ સંપૂર્ણપણે નિવૃત્ત (Retire) કરી દેવાયો છે. હવે કંપની તેના સ્થાને ‘ઓરિજિનલ કન્ટેન્ટ રિવોર્ડ્સ’ (Original Content Rewards) નામનો નવો પ્રોગ્રામ શરૂ કરી રહી છે.